Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 2015

Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΑΣ ΠΡΟΣΓΕΙΩΝΕΙ

Ύστερα από την ικανοποίηση του πατριωτικού μας αισθήματος αλλά και σε μερικούς του κομματικού αισθήματος ας έρθουμε στην πραγματικότητα που εμείς εδώ επισημάναμε εγκαίρως.
Η υπόθεσή μας είναι εξαιρετικά σοβαρή. Το υψηλό χρέος και κυρίως η έλλειψη ρευστότητας ενώ οι άμεσες υποχρεώσεις μας είναι σε υψηλά επίπεδα κάνει τα πράγματα δύσκολα.
Σ΄αυτό να προσθέσουμε το γεγονός ότι το πρόβλημα του χρέους δεν είναι Ελληνικό χαρακτηριστικό. 
Έτσι οι δανειστές, τα θεσμικά όργανα της Ευρώπης δεν βλέπουν μόνο Ελλάδα, βλέπουν και την ουρά μιας παρέμβασης για λύση του προβλήματος της χώρας μας.

Η κυβέρνηση  με τον κ. Τσίπρα και τον κ. Βαρουφάκη, που περιοδεύουν στις Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πρέπει να γνωρίζουν καλά ότι ο πυρήνας της Ευρωπαϊκής πολιτικής είναι η Γερμανία με την κ. Μέρκελ.
Πυλώνας προστασίας της κυκλοφορίας του χρήματος και της εφαρμογής κανόνων κάτω από την κανονικότητα όπως αναφέρει στον λόγο του ο κ. Τσίπρας είναι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Άρα δύο βασικούς συνομιλητές αλλά και καθοριστικούς θα πρέπει να είναι ο στόχος των Ελλήνων στελεχών, η Γερμανία και η ΕΚΤ.

Η πρόταση του κ. Βαρουφάκη για την έκδοση νέων ιδιότυπων ομολόγων (prepectual bonds), όπως γράψαμε χθες από τις πρώτες αναρτήσεις σε όλο το διαδίκτυο μάλλον δεν θα εγκριθούν από την ΕΚΤ. Πολλά κανάλια ανέφεραν χθες για μεγάλο επιτόκιο στα ομόλογα αυτά. Λάθος. Η πρόταση Βαρουφάκη προβλέπει μικρό ή μηδενικό επιτόκιο στα ομόλογα αυτά. Γι΄αυτό μιλούσε για ΄΄κούρεμα΄΄ του χρέους.
Αν αποδεχθεί η ΕΚΤ την έκδοση τέτοιων ομολόγων και την αντικατάσταση των παλαιών με αυτά ουσιαστικά αποδέχεται ένα ιδιότυπο ΄΄κούρεμα΄΄ του χρέους. Σκεφθείτε να έχουμε μια οικονομική υποχρέωση σ΄ένα δανειστή με κάποιο ποσό και να συμφωνήσουμε μαζί του ότι θα αποπληρώσουμε την υποχρέωση στο βάθος του χρόνου, όχι σε συγκεκριμένο χρόνο, χωρίς να επιβαρύνεται με τόκους.
Αυτό είναι ΄΄κούρεμα΄΄.
Όμως η ΕΚΤ δεν θα αποδεχθεί την πρόταση αυτή. Σε ένα μέρος του χρέους μας περίπου 45 δις, που ανήκει στην ΕΚΤ με την μορφή των ομολόγων μπορεί να υποστεί ΄΄κούρεμα΄΄ με την σύμφωνη γνώμη των μετόχων της ΕΚΤ και σύμφωνα με το καταστατικό της. Δεν μπορούν να υποστούν όλα τα ομόλογα κάποιο ΄΄κούρεμα΄΄ όποιας μορφής κι αν είναι.
Τα υπόλοιπα θα αντικατασταθούν, σύμφωνα με την πρόταση Βαρουφάκη με άλλα ομόλογα άλλης μορφής, αυτά που θα συνδέονται με την ρήτρα ανάπτυξης όπως τα χαρακτήρισε. Ομόλογα που θα αποπληρώνονται όταν ο ρυθμός ανάπτυξης του εθνικού μας προϊόντος ξεπερνά ένα καθορισμένο ποσοστό, συμφωνημένο με την ΕΚΤ. Αυτό είναι περισσότερο ήπιο και είναι δυνατό να γίνει δεκτό συζητώντας για του ύψος του επιτοκίου και του ορίου του ρυθμού ανάπτυξης.

Η πρώτη δυσκολία είναι αυτή. Εδώ θα υπάρξει αντίδραση και από την ΕΚΤ και από την Γερμανία.

Η δεύτερη δυσκολία είναι η ίδια η κ. Μέρκελ, η πολιτική της οποίας κάθεται πάνω στην διαχείριση της οικονομίας μέσα από την ΄΄λιτή΄΄ ζωή όπως είπε ορθά ο κ. Βαρουφάκης υπονοώντας ίσως αυτή την διάσταση της Γερμανικής πολιτικής. (θυμηθείτε τι είπε στην συνέντευξη τύπου με τον κ. Ντάϊτζελμπλουμ, περί Καγιέν, περί αποταμίευσης κλπ.)
Η κ. Μέρκελ πρέπει να πειστεί για μια αλλαγή πολιτικ΄ςη όχι κατ΄ανάγκη πάνω στις προτάσεις Βαρουφάκη αλλά ίσως σε ένα μείγμα πολιτικής λιτότητας και ανάπτυξης ταυτόχρονα. Εδώ απαιτείται να υπάρξουν υποστηρικτές της πρότασης και σ΄αυτό το στάδιο βρίσκεται η προσπάθεια Βαρουφάκη - Τσίπρα. Οι συμμαχίες και τα επιχειρήματα. Η διαφαινόμενη αποτυχία της εφαρμογής της πολιτικής λιτότητας βρίσκει αντίσταση στην αντοχή των λαών, που φαίνεται μέσα από τις αλλαγές των κυβερνήσεων στα κράτη μέλη. Ήδη στην Ελλάδα εκλέχθηκε μια άλλη κυβέρνηση με εντελώς άλλα χαρακτηριστικά ενώ ταυτόχρονα ανέδειξε τις ακραίες πολιτικές φωνές. Το ίδιο φαίνεται να διαμορφώνεται και σε άλλα κράτη, τα οποία οδηγούνται σε εκλογές εντός του 2015. Υπό το πρίσμα αυτό η κ. Μέρκελ μπορεί να αποδεχθεί μια αλλαγή στην πολιτική της όχι ασφαλώς έντονα και έξω από την βασική της θέση. 
Εδώ θα υπάρξει μάχη πολύ δυνατή στα πλαίσια των θεσμικών οργάνων της Ευρωζώνης με πρώτο στάδιο στο πρώτο Eurogroup, που επίκειται και που ίσως να γίνει και έκτακτα τις επόμενες ημέρες.

Μια τρίτη δυσκολία που υφίσταται είναι η παροχή ρευστότητας και οι άμεσες ανάγκες. Το ισχύον πρόγραμμα τελειώνει τέλος Φεβρουαρίου. Επομένως μέχρι τότε το τραπεζικό σύστημα θα στηρίζει την ρευστότητα είτε απ΄ευθείας από την ΕΚΤ είτε μέσα από τον ELA, ο οποίος χθες ήδη παρέτεινε την ισχύ του προγράμματος με ένα ποσό ακόμη της τάξης των 20 δις. Έτσι οι τράπεζες μπορούν να κάνουν χρήση ρευστότητας έως 45 δις περίπου. Ο δρόμος αυτός για τις τράπεζες όμως δεν αποτελεί λύση στο πρόβλημα διότι τα επιτόκια είναι υψηλά. Αποτελεί λύση ανάγκης.
Η ΕΚΤ που βρίσκεται πίσω και από τον ELA να σημειώσουμε ότι απαιτεί και πιέζει και υπενθυμίζει ότι όσο υπάρχει πρόγραμμα θα υπάρχει και ρευστότητα. Άρα μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου μένουμε ήσυχοι. Από εκεί και ύστερα;

Συμπέρασμα: Αργά η γρήγορα η κυβέρνηση θα δεχθεί μια συμφωνία που μπορεί αν έχει μικρή βαρύτητα, δηλαδή να μην αγγίζει στο βάθος το πρόβλημα αλλά θα λύνει τα τρέχοντα προβλήματα (είναι η γραμμή ECCL της προηγούμενης κυβέρνησης) που μπορεί να μην έχει τα ίδια χαρακτηριστικά αλλά θα είναι οπωσδήποτε στην ουσία της μια πρόσκαιρη λύση με μορφή ενός ιδιότυπου μνημονίου.
Θα παραταθεί το πρόγραμμα αυτό έως στην τελική συμφωνία κυβέρνησης και ΕΕ, η οποία θα διαμορφωθεί μέσα από τον διάλογο που θα ανοίξει σε θεσμικό επίπεδο, σε όλα τα όργανα της ευρωζώνης. όσο παρατείνεται η τελική συμφωνία τόσο εις βάρος μας θα είναι. Γι΄αυτό και η κυβέρνηση, Βαρουφάκης - Τσίπρας στην ουσία, τρέχουν και πρέπει να τρέχουν τώρα.

Ένα λεπτό σημείο στην όλη διαδρομή αυτή είναι η παρουσία του κ. Ομπάμα, δηλαδή της Αμερικανικής πολιτικής και του Αμερικανικού κεφαλαίου. Η παρέμβαση Ομπάμα θα αποσαφηνιστεί με την επίσκεψη της κ. Μέρκελ στην Ουάσιγκτον τις επόμενες ημέρες.
Είναι αλήθεια ότι ο κ. Ομπάμα και γενικώς η Αμερικανική πολιτική στην οικονομία βρίσκεται σε άλλο δρόμο, έξω από τις λογικές της λιτότητας. Είναι βέβαιο ότι οι οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη επηρεάζει άμεσα και την οικονομία της Αμερικανικής οικονομίας.
Θα επισημάνουμε το εξής εξαιρετικά σημαντικό. Το χρηματιστηριακό κεφάλαιο στην Ελλάδα και όχι μόνο εκεί αλλά και ένα σημαντικό μέρος των επενδύσεων των Αμερικανικών Funds είναι της τάξης του 55% της συνολικής αποτίμησης. Επομένως οι οποιεσδήποτε μεταβολές, απώλειες, κέρδη, οποιουδήποτε χρόνου, οποιασδήποτε χρονικής διάρκειας έχουν επιπτώσεις στην Αμερικάνικη οικονομία.
Η συνάντηση αυτή θα δώσει πολλές και σημαντικές ειδήσεις.

Δεν έχει τελειώσει τίποτα. Τώρα είμαστε στην αρχή. Υπάρχει μεγάλος και μακρύς ο δρόμος. Αυτό που δεν έκανε η προηγούμενη κυβέρνηση οφείλει να το κάνει η σημερινή σε πολύ μικρότερο χρόνο.
Επομένως απαιτείται σύνεση, σοβαρότητα, σχέδιο, ελαστικότητα, διπλωματία. Μην παρασυρθούμε από πατριωτικούς ενθουσιασμούς και κομματικές ιδεοληψίες έστω και με την μεγάλη χρηματιστηριακή ευφορία όπως αυτή της χθεσινής ημέρας.

Υπομονή και σκέψη πριν οριστικοποιηθεί η συμφωνία. Το πλήρες κείμενο.