Σάββατο 19 Μαρτίου 2022

Ένα αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα στο κέντρο της Αθήνας

Το κτήριο, όπου πλέον στεγάζεται και η Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής επί της οδού Σόλωνος, αποτελεί ακόμα ένα αρχιτεκτονικό κομψοτέχνημα στο κέντρο της Αθήνας, στο οποίο στεγάζονταν για περισσότερο από έναν αιώνα τα Εργαστήρια της Φυσικής της Φυσικομαθηματικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, γνωστά ως «Φυσικείο» και «Χημείο».
Οι Πρυτανικές Αρχές και η Τεχνική Υπηρεσία του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με τη Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής, προχώρησαν σε βελτιωτικές παρεμβάσεις στον εξωτερικό χώρο του κτηρίου του Παλαιού Φυσικείου, όπου στεγάζεται η Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής. Οι εργασίες που έγιναν αναδεικνύουν και προστατεύουν το κτήριο, αναβαθμίζοντας παράλληλα και την περιοχή. Προσφάτως τοποθετήθηκε εξωτερική καλαίσθητη καγκελόπορτα και ενισχύθηκε ο εξωτερικός φωτισμός.
Το αρχικό κτήριο χτίστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1870 σε σχέδια του περίφημου αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλερ και περιελάμβανε το υπόγειο, το ισόγειο και τον πρώτο όροφο, αλλά μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1911 και τις εκτεταμένες επισκευές, προστέθηκε το κεντρικό αμφιθέατρο και πολύ αργότερα και ο τρίτος όροφος. Τις ημέρες αυτές, μετά από συντονισμένες ενέργειες των Πρυτανικών Αρχών και της Τεχνικής Υπηρεσίας, ολοκληρώνεται η σχετική Μουσειολογική Μελέτη, έτσι ώστε να προχωρήσουν με τον αρτιότερο επιστημονικά τρόπο και με σεβασμό στην ιστορία και την παράδοση οι εργασίες οργάνωσης του Μουσείο Φυσικών Επιστημών και Τεχνολογίας στο κτήριο, αναδεικνύοντας σημαντικά κειμήλια της ιστορίας των Επιστημών και της Τεχνολογίας και, συνολικά, παραδίδοντας πλέον στην ακαδημαϊκή κοινότητα και την Πόλη της Αθήνας έναν νέο πόλο Παιδείας και Πολιτισμού, αναζωογονώντας την ευρύτερη περιοχή. περισσότερα ΕΔΩ: https://hub.uoa.gr/promoting-works-of-the-building-complex-of-the-old-chemical-lab/

Κυριακή 13 Μαρτίου 2022

Μητσοτάκης για συνάντηση με Erdogan: Βάλαμε τα θεμέλια για βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία – Οικοδόμηση θετικής ατζέντας ( Μήπως αλλάζει η σελίδα;)

Στην οικοδόμηση μίας θετικής ατζέντας επικέντρωσε η συνάντηση Μητσοτάκη - Erdogan στην Κωνσταντινούπολη (13/3/2022), όπως ανέφερε στις δηλώσεις του ο Έλληνας πρωθυπουργός. Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε μεταξύ άλλων ότι μπήκαν θεμέλια για βελτίωση των σχέσεων Αθήνας – Άγκυρας ενώ αν όλα πάνε καλά, το φθινόπωρο θα συγκληθεί στη χώρα μας το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας. Είναι πιο σημαντικό να εστιάζουμε σε αυτά που μας ενώνουν και λιγότερο σε αυτά που μας χωρίζουν, είπε μεταξύ άλλων Η δήλωση του κ. Μητσοτάκη: Ήταν μια συνάντηση που έγινε πρέπει να σας πω σε καλό κλίμα. Νομίζω ότι συμφωνήσαμε ότι αντιμετωπίζουμε τόσες προκλήσεις ως ανθρωπότητα, αλλά και ως δύο χώρες σύμμαχοι αυτή την εποχή στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, που είναι πιο σημαντικό να εστιάζουμε σε αυτά που μας ενώνουν και λιγότερο σε αυτά που μας χωρίζουν. Προφανώς επαναλάβαμε τις πάγιες εθνικές μας θέσεις. Δώσαμε όμως έμφαση στην οικοδόμηση μίας θετικής ατζέντας, κυρίως στον τομέα της οικονομίας, όπου νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε μία σημαντική πρόοδο τους επόμενους μήνες. Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στην Ελλάδα Και εφόσον όλα πάνε καλά, πιστεύω ότι θα μπορέσουμε να συγκαλέσουμε ένα Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας στην Ελλάδα πια. Είναι η σειρά μας να το διοργανώσουμε με το καλό. Με το καλό το φθινόπωρο. Οπότε νομίζω ότι ήταν μια ευκαιρία για μια πολύ ανοιχτή. Πολύ ειλικρινή συζήτηση και πιστεύω ότι βάλαμε τα θεμέλια, είμαι προσεκτικός στις διατυπώσεις μου γιατί όπως ξέρετε έχουμε μεγάλες διαφορές που δεν γεφυρώνονται από τη μία στιγμή στην άλλη. Βάλαμε τα θεμέλια για τη βελτίωση των σχέσεών μας και κυρίως για να συνεργαστούμε στα μεγάλα ζητήματα, στα οποία αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζουμε τεράστια προβλήματα. Είδατε και σήμερα τις τραγικές εικόνες από την Ουκρανία με αμάχους να χάνουν τη ζωή τους. Αυτά πρέπει να μας απασχολούν. Μήπως μπαίνουμε δε μια νέα περίοδο στις Ελληνοτουρικές σχέσεις;

Ο πόλεμος μεταφέρεται και στο CERN

Ο Μεγάλος Επιταχυντής Αδρονίων (LHC) στο CERN Το CERN εξέδωσε την εξής ανακοίνωση σχετικά με την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Τα 23 κράτη μέλη του CERN καταδικάζουν, με τον πιο έντονο τρόπο την στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία από τη Ρωσική Ομοσπονδία και εκφράζουν τη λύπη τους για τις απώλειες ανθρώπινων ζωών και τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις, καθώς και την συμμετοχή της Λευκορωσίας σε αυτή την παράνομη χρήση βίας κατά της Ουκρανίας. Η Ουκρανία αποτελεί ένα από τα κράτη μέλη του CERN και οι Ουκρανοί επιστήμονες δραστηριοποιούνται σε πολλά από τα πειράματα και τις δραστηριότητες του ερευνητικού κέντρου. Βαθύτατα συγκινημένοι από τις εκτεταμένες και τραγικές συνέπειες της επίθεσης, η διοίκηση και το προσωπικό του CERN, καθώς και όλοκληρη η επιστημονική κοινότητα των κρατών μελών του CERN, εργάζονται για να συμβάλουν στην ανθρωπιστική βοήθεια στην Ουκρανία και να βοηθήσουν την ουκρανική κοινότητα στο CERN. Το συμβούλιο του CERN πραγματοποίησε έκτακτη συνεδρίαση στις 8 Μαρτίου, συζητώντας σχετικά με τις μελλοντικών αλληλεπιδράσεις με τη Ρωσία και αποφάσισε ότι: Το CERN θα προωθήσει πρωτοβουλίες για την υποστήριξη Ουκρανών επιστημόνων και της ουκρανικής επιστημονικής δραστηριότητας στον τομέα της φυσικής υψηλής ενέργειας. το καθεστώς παρατηρητή της Ρωσικής Ομοσπονδίας αίρεται μέχρι νεωτέρας· Το CERN δεν θα προβεί σε νέες συνεργασίες με την Ρωσική Ομοσπονδία και τους θεσμούς μέχρι νεωτέρας. Η κατάσταση θα παρακολουθείται προσεκτικά και το συμβούλιο είναι έτοιμο να λάβει οποιαδήποτε περαιτέρω μέτρα, ανάλογα με την περίπτωση, στις μελλοντικές του συνεδριάσεις. Επιπλέον, η διοίκηση του CERN θα συμμορφωθεί με όλες τις ισχύουσες διεθνείς κυρώσεις. Εκφράζει επίσης την υποστήριξή του στα πολλά μέλη της ρωσικής επιστημονικής κοινότητας του CERN που καταδικάζουν αυτήν την εισβολή. Το CERN ιδρύθηκε μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο για να συνδέσει έθνη και ανθρώπους με τους ευγενείς και ειρηνικούς σκοπούς της επιστήμης: αυτή η επιθετικότητα έρχεται σε αντίθεση με όλα όσα υποστηρίζει ο οργανισμός. Το CERN θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις βασικές του αξίες στην διασυνοριακή επιστημονική συνεργασία ως οδηγό για την ειρήνη. Ας σημειωθεί ότι το CERN δεν είχε διώξει Ρώσους επιστήμονες ούτε μετά τη σοβιετική εισβολή στην Τσεχοσλοβακία το 1968 ούτε στο Αφγανιστάν το 1979 και προς το παρόν δεν το κάνει ούτε τώρα λόγω Ουκρανίας. Εκτός από την διακοπή της συνεργασίας του CERN με την Ρωσία, κινδυνεύουν και πολλά άλλα επιστημονικά προγράμματα. Το αμερικανικό Πανεπιστήμιο ΜΙΤ σταμάστησε την συνεργασία του με το ρωσικό Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας Σκόλκοβο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέστειλε τη συμμετοχή της Ρωσίας στο νέο Πρόγραμμα της ΕΕ για την Έρευνα «Ορίζων Ευρώπη», ενώ τα εθνικά συμβούλια ερευνών σε μεγάλες χώρες (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία κ.α.) πάγωσαν τις συνεργασίες τους με τη Ρωσία. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) καταδίκασε τη ρωσική εισβολή και η ευρωρωσική αποστολή ExoMars που ήταν να εκτοξευθεί φέτος για τον Άρη, είναι πια «πολύ απίθανη», σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση. Άλλοι επιστημονικοί οργανισμοί έχουν αντισταθεί σε αυτή τη λογική, την οποία θεωρούν «πολιτικό ναρκοπέδιο». Για παράδειγμα η Διεθνής Αστρονομική Ένωση απέρριψε έκκληση Ουκρανών αστρονόμων να απαγορεύσει τους Ρώσους αστρονόμους από τις δραστηριότητες της. Αλλά και ο υπό κατασκευή αντιδραστήρας πυρηνικής σύντηξης ITER) στη Γαλλία με σημαντική παρουσία της Ρωσίας, δεν σχεδιάζει να την αποπομπή της. Ερωτηματικό αποτελεί το τι θα γίνει με τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, που βασίζεται πολύ στη συμβολή της Ρωσίας και ήδη υπήρξαν αψιμαχίες και υπονοούμενα. Αν επεκταθεί η ρήξη μάλλον θα επιταχυνθεί η ‘συνταξιοδότηση’ του σταθμού πριν την προγραμματισμένη ημερομηνία του 2031. πηγή: https://home.cern/news/news/cern/cern-council-responds-russian-invasion-ukraine – https://www.livescience.com/russian-invasion-ukraine-imperils-science

Ασφαλή (προς το παρόν) τα πυρηνικά εργοστάσια στην Ουκρανία

O Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΙAEA) ανακοίνωσε ότι η Ουκρανία την ενημέρωσε το Σάββατο πως η Ρωσία σκοπεύει να αναλάβει τον πλήρη και μόνιμο έλεγχο του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια, τον οποίο θα διαχειρίζεται η Rosatom. Τα σχέδια αυτά αρνήθηκε ο Γενικός Διευθυντής της Rosatom, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας με τον επικεφαλής του ΙAEA. Η Ρωσία ενημέρωσε τον ΙAEA ότι το ουκρανικό προσωπικό διαχειρίζεται τους πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής στη Ζαπορίζια και στο Τσέρνομπιλ, ενώ Ρώσοι ειδικοί παρέχουν απλά «συμβουλευτική υποστήριξη». Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης επιμένουν ότι στον πυρηνικό σταθμό της Zaporozhye έγινε σαμποταζ από τον ουκρανικό στρατό. Σύμφωνα με τους Ουκρανούς σχεδόν 400 Ρώσοι στρατιώτες «είναι μονίμως παρόντες στη Ζαπορίζια» και σύμφωνα με τον ΙAEA παραβιάζεται ένας από τους 7 βασικούς κανόνες ασφάλειας, ότι δηλαδή: το προσωπικό του πυρηνικού εργοστασίου πρέπει να είναι σε θέση να εκτελεί τα καθήκοντά του και να μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις χωρίς εξωτερική πίεση». Η Ουκρανία ενημέρωσε επίσης τον ΙAEA ότι η επισκευή των κατεστραμμένων γραμμών μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στο εργοστάσιο του Τσέρνομπιλ συνεχίζεται και ότι οι γεννήτριες ντίζελ παρέχουν την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια. Επαναλαμβάνει όμως την μεγάλη ανησυχία της για την ασφάλεια των ουκρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Σάββατο 12 Μαρτίου 2022

Υπατία η Αλεξανδρινή

Η σπουδαία φιλόσοφος που βάδισε στην κόψη του ξυραφιού!
ΚΕΙΜΕΝΟ: Δημήτρης Σταθόπουλος, Αστροφυσικός Η Υπατία ήταν Ελληνίδα νεοπλατωνική φιλόσοφος, μαθηματικός και αστρονόμος, η οποία γεννήθηκε, δίδαξε και πέθανε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 415 μ.Χ. Θεωρείται από τις πιο σημαντικές, αν όχι η σημαντικότερη, φιλόσοφος της εποχής της. Το πιο πιθανό είναι πως γεννήθηκε το 355 μ.Χ., ενώ βρήκε μαρτυρικό θάνατο σε ηλικία 60 ετών από όχλο φανατικών χριστιανών, οι οποίοι την κατέκοψαν με θραύσματα αγγείων ή κοφτερά όστρακα και μετά έκαψαν τα σκορπισμένα και αιμόφυρτα μέλη της. Μέχρι και τις μέρες μας οι ιστορικοί δεν συμφωνούν ως προς το αν τα αίτια της δολοφονίας της ήταν θρησκευτικά ή πολιτικά, με τα τελευταία να τείνουν να είναι τα επικρατέστερα. Η Υπατία προερχόταν από επιφανή οικογένεια, καθώς ήταν κόρη του διάσημου μαθηματικού, αστρονόμου και φιλοσόφου Θέωνα, τελευταίου διευθυντή της Bιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας και του «Μουσείου» (αντίστοιχου Πανεπιστημίου), μέχρι την παύση της λειτουργίας τους το 391 μ.Χ. Ο Θέων, εκτός των άλλων, διατηρούσε στην Αλεξάνδρεια τη δική του φιλοσοφική σχολή, η οποία μελλοντικά αποτέλεσε τον χώρο δράσης της Υπατίας. Μυημένη και εκπαιδευμένη από τον πατέρα της στα μαθηματικά, στην αστρονομία και στη φιλοσοφία, από πολύ νωρίς απέκτησε γνώση δυσανάλογα μεγαλύτερη από τις γυναίκες της κοινωνικής της τάξης. Ο ζήλος της για μάθηση ήταν τόσο μεγάλος, που τα ενδιαφέροντά της εξελίχθηκαν άμεσα και σε τέτοιο βαθμό, που πολύ γρήγορα ξεπέρασε τον πατέρα της, σε όλα τα επίπεδα. Σύντομα η Υπατία, από μαθήτρια έγινε επιστημονική συνεργάτιδα του πατέρα της, ενώ είναι γεγονός πως ο Θέων από πολύ νωρίς (σχεδόν 55 ετών) της παρέδωσε τα κλειδιά της σχολής του, διατηρώντας τη θέση του ομότιμου διδασκάλου. Έτσι, η Υπατία, ήδη από την ηλικία των τριάντα ετών, είχε καταφέρει να καθιερωθεί ως μια ισχυρή δύναμη στον χώρο της διανόησης στην Αλεξάνδρεια. Όλες οι πηγές συμφωνούν πως η Υπατία διέθετε μεγάλες πνευματικές αρετές, ήταν πρότυπο ηθικού θάρρους, δικαιοσύνης, ειλικρίνειας, αφοσίωσης στην πολιτεία και πνευματικής τόλμης. Η αρετή για την οποία την εκτιμούσαν ιδιαίτερα ήταν η σωφροσύνη της, η οποία εκδηλωνόταν τόσο μέσω της συμπεριφοράς της, όσο και με την σεξουαλική αποχή, την κόσμια ενδυμασία, την εγκράτεια και την αξιοπρεπή στάση απέναντι στους μαθητές και στους ισχυρούς της εποχής της. Όπως αναφέρει ο Νικηφόρος Γρηγοράς, Βυζαντινός ιστορικός του 14ου αιώνα, το όνομά της έγινε τελικά συνώνυμο της σοφής και συνετής γυναίκας. Η Αλεξάνδρεια, στην οποία μεγάλωσε η Υπατία, αποτελούσε ίσως το σημαντικότερο κέντρο διανόησης του ελληνικού πολιτισμού. Ήταν μια πραγματική πολυπολιτισμική μητρόπολη, ένα θρησκευτικό κέντρο χριστιανών, παγανιστών και Εβραίων και ένας πόλος έλξης των πιο προηγμένων φιλοσοφικών και «επιστημονικών» απόψεων εκείνης της περιόδου. Το Μουσείο, η Βιβλιοθήκη, οι ειδωλολατρικοί ναοί, οι εκκλησίες, οι κύκλοι των θεολόγων, φιλοσόφων και ρητόρων, οι σχολές μαθηματικών, αστρονομίας και ιατρικής, ένα κατηχητικό σχολείο και μια ραβινική συναγωγή συνέθεταν το πνευματικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο η Υπατία ανέπτυξε τη δράση της. Σε αυτή την πόλη η Υπατία είχε ελευθερία κινήσεων, κυκλοφορούσε φορώντας τον χαρακτηριστικό φιλοσοφικό μανδύα, τον τρίβωνα, συναντούσε ισχυρούς αξιωματούχους, επισκεπτόταν δημόσια και επιστημονικά ιδρύματα. Σημαντική προσωπικότητα ως δασκάλα, όμορφη γυναίκα, ενέπνεε σεβασμό, αν και σε ορισμένους κύκλους προκαλούσε αντιγνωμίες που έφθαναν σε βαθμό η ίδια να γίνεται αντικείμενο οργής, επιθέσεων και προσβολών. Κατά τη διάρκεια της ώριμης περιόδου της ζωής της, η διδασκαλία και οι φιλοσοφικές δραστηριότητές της στην Αλεξάνδρεια είχαν προσελκύσει σημαντικό αριθμό νέων, οι οποίοι εντυπωσιασμένοι από τα πνευματικά και διανοητικά της χαρίσματα, την είχαν αποδεχτεί ως δασκάλα τους. Έτσι, δημιούργησε έναν πνευματικό κύκλο μαθητών, οι οποίοι πήγαν να σπουδάσουν κοντά της, μερικοί μάλιστα για πολλά χρόνια. Οι μαθητές της προέρχονταν τόσο από την Αλεξάνδρεια όσο και από άλλα μέρη της Αιγύπτου, από τη Συρία, την Κυρήνη και την Κωνσταντινούπολη, και ανήκαν κυρίως σε εύπορες και ισχυρές οικογένειες. Μεταξύ των μαθητών της ήταν ο Συνέσιος ο Κυρηναίος, μετέπειτα Μητροπολίτης Πενταπόλεως, οι αδερφοί του Ευτρόπιος και Αλέξανδρος, ο Αλεξανδρινός σοφιστής Αθανάσιος, ο Ερκουλιανός, στενός φίλος του Συνέσιου, ο Ολύμπιος, πλούσιος γαιοκτήμονας από τη Σελεύκεια, ο Ησύχιος, κυβερνήτης της Άνω Λιβύης, και ο Θεοδόσιος, ένας γραμματικός που έγραψε κανόνες για ρήματα και ουσιαστικά. Ανάμεσα στους μαθητές της Υπατίας συνυπήρχαν και συνδιαλέγονταν τόσο χριστιανοί όσο και ειδωλολάτρες. Το πρόγραμμα σπουδών της σχολής ήταν ευρύ και περιλάμβανε συνδυασμό μαθηματικών και ανώτερης φιλοσοφίας. Η Υπατία ήταν σε θέση να καθοδηγήσει τόσο μαθητές που επιθυμούσαν μια βασική εκπαίδευση στα μαθηματικά, όσο και εκείνους που αναζητούσαν μια βαθύτερη, πιο ολοκληρωμένη μαθηματική και φιλοσοφική παιδεία. Σε αντίθεση με μαθητές άλλων σχολών, όπως ο Πρόκλος, που έπρεπε να διδαχθεί μαθηματικά από τον Ήρωνα, αλλά αριστοτελική φιλοσοφία από τον Ολυμπιόδωρο, ένας μαθητής στη σχολή της Υπατίας μπορούσε να διδαχθεί μαθηματικά, αστρονομία, αριστοτελική λογική και πλατωνική θεολογία. Αυτό του έδινε τη δυνατότητα να εκτιμήσει σε μεγαλύτερο βαθμό τη βαθύτερη σύνδεση μεταξύ μαθηματικών και φιλοσοφίας. Στη σχολή της, εκτός από κλασικά κείμενα, διδάσκονταν και όλες οι νέες φιλοσοφικές τάσεις και οι ερμηνείες τους. Εκτός των άλλων, οι μαθητές της εξοικειώνονταν με την Πυθαγόρεια φιλοσοφία και τις έννοιές της, γεγονός όχι τόσο αναπάντεχο, αν αναλογιστεί κανείς ότι τα ενδιαφέροντα της Υπατίας ενέπλεκαν τα μαθηματικά με τη φιλοσοφία. Το φιλοσοφικό πλαίσιο της διδασκαλίας της Υπατίας βασίστηκε στο έργο των νεοπλατωνικών φιλοσόφων Πορφύριου και Πλωτίνου, αλλά όχι στον Πλατωνισμό του Ιάμβλιχου που στρεφόταν προς τις μυστικιστικές πρακτικές, ήταν παγανιστικός/ειδωλολατρικός και προσπαθούσε να αντιμετωπίσει τον Χριστιανισμό. Έτσι, η φιλοσοφική προσέγγιση της Υπατίας ταίριαξε πολύ καλά στις ανάγκες των Αλεξανδρινών μαθητών της, καθώς εκείνη την περίοδο η Αλεξάνδρεια ήταν κατά κύριο λόγο μια χριστιανική πόλη. Στο σημείο αυτό γίνεται ξεκάθαρη η πραγματική δύναμη της διδασκαλίας της Υπατίας. Οι χριστιανοί συνέχιζαν να ενδιαφέρονται έντονα για τη φιλοσοφία, ενώ ταυτόχρονα δεν χρειαζόταν να αναζητήσουν ανώτερη μόρφωση σε δασκάλους επηρεασμένους από τον Ιάμβλιχο, καθώς υπήρχε καλύτερη εναλλακτική επιλογή. Έτσι, στη σχολή της Υπατίας κυριαρχούσε η παράδοση των Πλωτίνου και Πορφυρίου, έναντι των τελετουργικών στοιχείων της φιλοσοφίας του Ιάμβλιχου. Με τον τρόπο αυτό η Υπατία κατάφερε να γίνει η κορυφαία στοχάστρια της Αλεξάνδρειας για περίπου 35 χρόνια. Η Υπατία ασκούσε τεράστια επιρροή στους σημαντικότερους άρχοντες της Αλεξάνδρειας αλλά και της Μεσογείου. Μεταξύ αυτών ήταν και ο Ρωμαίος έπαρχος Ορέστης, ο οποίος διατηρούσε πολύ στενή σχέση μαζί της και την συμβουλευόταν σε πολιτικά ζητήματα. Η Υπατία δεν συμμετείχε απλά στα πολιτικά δρώμενα της Αλεξάνδρειας, αλλά στην ουσία ήταν εκείνη η οποία επηρέαζε σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές εξελίξεις στην εξελληνισμένη πόλη. Η ανάμειξη της Υπατίας στην πολιτική ενοχλούσε τρομερά τους πολιτικούς από όλες τις εθνικότητες, όπως ήταν οι Έλληνες χριστιανοί, οι Εβραίοι αλλά και οι Εθνικοί. Οι πολιτικοί-θρησκευτικοί παράγοντες, όπως ο πατριάρχης Κύριλλος και οι ραβίνοι, δεν δέχονταν να τους επισκιάζει η Ελληνίδα φιλόσοφος. Παρά τις διαμαρτυρίες και τις πολλές συστάσεις, η Υπατία εξακολουθούσε να συμμετέχει στα συμβούλια και ουδέποτε δέχτηκε να αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική. Περί το 414-415 οι πολιτικο-θρησκευτικές διαμάχες μεταξύ διαφορετικών ομάδων της Αλεξάνδρειας πήραν ανησυχητικές διαστάσεις. Στην ιδιαίτερα ταραχώδη αυτή περίοδο, η μεγάλη αντιπαλότητα μεταξύ του πατριάρχη Κύριλλου και του έπαρχου Ορέστη, οξύνθηκε σε μέγιστο βαθμό. Ο Ορέστης αντιδρούσε πεισματικά στις προσπάθειες του Πατριάρχη Κύριλλου να σφετεριστεί εξουσίες της δημόσιας διοίκησης και παρέμεινε πιστός στις θέσεις του ακόμη και όταν ο Πατριάρχης προσπάθησε να συμφιλιωθεί μαζί του. Έτσι, μεταξύ των οπαδών του Κύριλλου δημιουργήθηκαν υποψίες ότι η Υπατία ήταν αυτή που υποδαύλιζε και υποστήριζε την αντίδρασή του. Σε μια συγκέντρωση κατά του Ορέστη, μία ομάδα φανατικών μοναχών επιτέθηκε στον Ορέστη, με έναν εξ αυτών να τον χτυπά στο κεφάλι με μια πέτρα. Ο Ορέστης αντέδρασε σκληρά και διέταξε τη σύλληψη, τον βασανισμό και την εκτέλεση του μοναχού. Οι υποστηρικτές του Κύριλλου, μην μπορώντας να επιτεθούν στην Υπατία με την δικαιολογία ότι ήταν παγανίστρια, επινόησαν και διέδωσαν φήμες ότι έκανε μάγια και σατανικές επικλήσεις σε βάρος του έπαρχου, «των ανθρώπων του Θεού» και ολόκληρης της πόλης. Η διαμάχη μεταξύ Πατριάρχη και έπαρχου για την διεκδίκηση της πολιτικής ισχύος και της επιρροής της εκκλησίας σε κοσμικά θέματα έληξε με τη βάναυση δολοφονία της Υπατίας. Ο τραγικός χαμός της Υπατίας ήταν μια πολιτική δολοφονία που προκλήθηκε από τις μακροχρόνιες διαμάχες για την διανομή της εξουσίας στην Αλεξάνδρεια. Η Υπατία στέκεται στο κατώφλι των φιλοσοφικών-θρησκευτικών εξελίξεων του 5ου αιώνα. Ο πνευματικός κύκλος που δημιούργησε κατηύθυνε τους φιλοσόφους του αλεξανδρινού νεοπλατωνισμού στην επόμενη εκατονταετία. Οι επιδραστικοί αλεξανδρινοί πλατωνικοί φιλόσοφοι του 5ου και 6ου αιώνα, όπως ο Ιεροκλής, ο Αμμώνιος, ο Ιωάννης ο Φιλόπονος και ο Ολυμπιόδωρος, οι οποίοι βάδισαν στα χνάρια της Υπατίας, συνδύαζαν τις αστρονομικές παρατηρήσεις, τη διδασκαλία των μαθηματικών και τη μελέτη και τον σχολιασμό των πλατωνικών και αριστοτελικών κειμένων. Εν κατακλείδι, θα πρέπει να εκτιμήσουμε την Υπατία όχι μόνο για το υψηλό επίπεδο διανόησης που κατέκτησε, αλλά κυρίως για την έντονη προσωπικότητα, τον ισχυρό χαρακτήρα και το ήθος της. Ήταν μία λαμπρή και αποφασιστική γυναίκα, που δεν δίστασε να κάνει σκληρές θυσίες και να συγκρουστεί με τα κατεστημένα της εποχής της προκειμένου να ακολουθήσει τον δρόμο που χάραξε. Τα επιτεύγματα της Υπατίας ήταν πραγματικά και σημαντικά. Αν και το τέλος της ήταν τραγικό, θα ήταν άδικο να του επιτρέψουμε να επισκιάσει τη ζωή της. Μπορούμε να είμαστε πιστοί στη μνήμη της μόνο αν αναγνωρίσουμε τη ζωή που έζησε αλλά και τον μαρτυρικό θάνατο που υπέστη. Βιβλιογραφία Dzielska, M., 2002. Hypatia of Alexandria. Cambridge, Mass.: Harvard University Press. Watts, E., 2017. Hypatia: The Life and legend of an ancient philosopher. New York, NY: Oxford University Press. Wallis, R.T., Νεοπλατωνισμός, εκδ. Αρχέτυπο, Αθήνα 2002. Κούντη, Γ. Μ., 2012. Συνέσιος Κυρηναίος Βίος – Εργογραφία – Διδασκαλία, Μεταπτυχιακή εργασία, Τμήμα Θεολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

O Feynman περιγράφει την πρώτη έκρηξη ατομικής βόμβας

(…) Εμείς βρισκόμασταν σχετικά μακριά, στα 30 χιλιόμετρα. Κάποιοι άλλοι όμως απείχαν μόνο 10 χιλιόμετρα από το κρίσιμο σημείο. Μας έδωσαν σκούρα γυαλιά για να παρακολουθήσουμε την έκρηξη. Σκούρα γυαλιά! Τόσα χιλιόμετρα μακριά από εκέινο το αναθεματισμένο πράγμα, και να φοράς σκούρα γυαλιά! Τι μπορούσες να δεις; Σκέφτηκα ότι το μόνο που μπορούσε να βλάψει τα μάτια ήταν η υπεριώδης ακτινοβολία (σε τέτοια απόσταση η έντονη λαμψη δεν θα έβλαπτε). Κάθισα λοιπόν πίσω από το παρμπρίζ ενός φορτηγού, μιας και η υπεριώδης ακτινοβολία δεν περνά μέσα από το γυαλί. Εκεί ήξερα ότι μπορούσα να δω τη διαλοέκρηξη με ασφάλεια. Η στιγμή έφτασε, και η τρομακτική λάμψη ήταν τόσο δυνατή ώστε έγειρα το κεφάλι μου προς τα κάτω θαμπωμένος, και τότε είδα μια μοβ κηλίδα στο πάτωμα του φορτηγού. «Αυτό δεν πρέπει να υπάρχει, είναι μετείκασμα» ειπα. Έτσι, τόλμησα να ξανακοιτάξω και είδα εκέινο το άσπρο φως να γίνεται κίτρινο και μετά πορτοκαλί, να σχηματίζονται νέφη, που οφείλονταν στην συμπίεση και την εκτόνωνση του αέρα, και αμέσως να εξαφανίζονται. Στη συνέχεια, μια τεράστια πορτοκαλί σφαίρα, με εκθαμβωτικά φωτεινό κέντρο, άρχισε να ανεβαίνει και να απλώνεται σαν κύμα – έπειτα άρχισε να μαυρίζει στις άκρες της – μια τεράστια σφαίρα καπνού με αναλαμπές στο εσωτερικό της, που απλωνόταν μεταφέροντας θερμότητα. Αυτό κράτησε περίπου ένα λεπτό. Ήταν μια αλληλουχία λαμπερού και μαύρου, και εγώ την είχα παρακολουθήσει! Ήμουν μάλλον ο μόνος άνθρωπος που είδε την πρώτη δοκιμή – το «Trinity test». Όλοι οι άλλοι δίπλα μου φορούσαν σκούρα γυαλιά, ενώ όσοι βρίσκονταν στα 10 χιλιόμετρα δεν είδαν τίποτα, επειδή τους είχαν υποχρεώσει να πέσουν στο έδαφος και να έχουν καλυμμένα τα νάτια. τους. Τελικά, έπειτα από 1,5 λεπτό περίπου ακούστηκε ένας τρομακτικός θόρυβος, ΕΚΡΗΞΗ, και ακολούθησε μια υπόωφη βροντή, σαν καταγίδα. Μέχρι τότε κανείς δεν είχε βγάλει τσιμουδιά. Κοιτάζαμε όλοι αποσβολωμένοι. Μετά τον ήχο χαλαρώσαμε κάπως. Εκείνος ο θόρυβος μας είχε καθησυχάσει – ιδιαίτερα εμένα - διότι η σταθερότητα του ήχου από τέτοια απόσταση δήλωνε ότι η δοκιμή είχε πετύχει. (…) Μετά την ανκοίνωση της επιτυχούς έκβασης της δοκιμής, επικράτησε μεγάλος ενθουσιασμός στο Λος Άλαμος. Γίνονταν συνέχεια πάρτι, και εμείς τρέχαμε εδώ και εκεί έξαλλοι. Θυμάμαι ότι είχα ανέβει στο πίσω μέρος ενός τζιπ και έπαιζα ντραμς. Ωστόσο, ο Bob Wilson καθόταν μελαγχολικός. «Τι έχεις;» τον ρώτησα. «Είναι φρικτό αυτό που φτιάξαμε» «Εσύ όμως το άρχισες. Εσύ μας έβαλες στο παιχνίδι…» του απάντησα. Άδικος κόπος. Δεν μπορούσα να τον συνεφέρω. Βλέπετε, εγώ – αλλά και όλοι οι άλλοι – ξεκινήσαμε για καλό σκοπό, και δουλέψαμε πολύ σκληρά για να τον πετύχουμε. Μας ευχαριστούσε αυτό, μας ενθουσίαζε. Σε τέτοιες περιπτω΄σεις σταματάς να σκέφτεσαι – ξέρετε, σταματάς να προβληματίζεσαι. Ο Bob Wilson ήταν ο μόνος που το σκεφτόταν και βασανιζόταν. Επέστρεψα στον πολιτισμό λίγο μετά τη δοκιμή και πήγα στο Cornell για να διδάξω. Στην αρχή αισθανόμουν παράξενα. Δεν μπορώ να το εξηγήσω, αλλά τότε έκανα πολύ έντονες σκέψεις. Καθόμουν σε ένα εστιατόριο στη Νέα Υόρκη, κοιτούσα τα κτίρια γύρω μου και σκεφτόμουν πόση μπορεί να ήταν η ακτίνα των καταστροφών από τη βόμβα στη Χιροσίμα. Πόσο μακριά, μέχρι την 34η λεωφόρο; Ολα εκείνα τα κτίρια γκρεμισμένα… Ενιωθα περίεργα. Εβγαινα έξω και έβλεπα ανθρώπους να χτίζουν μια γέφυρα ή να φτιάχνουν έναν νέο δρόμο και σκεφτόμουν: «Μα είναι τρελοί; Δεν καταλαβαίνουν; Γιατί φτιάχνουν καινούργια πράγματα; Είναι όλα άχρηστα!». Αλλά, ευτυχώς, η βόμβα δεν έχει ξαναχρησιμοποιηθεί εδώ και 40 χρόνια σχεδόν, έτσι δεν είναι; Επομένως έκανα λάθος! Οι νέες γέφυρες δεν αποδείχθηκαν άχρηστες, και χαίρομαι που τόσοι άνθρωποι είχαν τη δύναμη να συνεχίσουν κοιτάζοντας μπροστά. Πηγή: Richard Feynman: «Σίγουρα θα αστειεύεστε κύριε Φάϊνμαν», εκδόσεις κάτοπτρο Ο Richard Feynman (Νέα Υόρκη, 11 Μαΐου 1918 – Λος Άντζελες, 15 Φεβρουαρίου 1988) ήταν Αμερικανός φυσικός, ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς φυσικούς του 20ου αιώνα, ο οποίος τιμήθηκε και με το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής για την εργασία του στην Κβαντική Μηχανική, ειδικά για τη συμβολή του στην ανάπτυξη της κβαντικής ηλεκτροδυναμικής. Άλλες σημαντικές συνεισφορές του, μεταξύ άλλων, είναι η πρόβλεψη της ύπαρξης των κουάρκς και η εξήγηση της υπερρευστότητας του υγρού ηλίου.

Νέες απειλές από την Ρωσία για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό

Ο Ντιμίτρι Ρογκόζιν, επικεφαλής της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας Roscosmos, επαναλαμβάνει πάλι σήμερα μέσω Telegram τα υπονοούμενα σχετικά με την ασφάλεια του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού (ΔΔΣ):
Επισημαίνει ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από την δύση για τον πόλεμο στην Ουκρανία απειλούν την σταθερότητα της τροχιάς του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού. Και δημοσιεύει έναν χάρτη που δείχνει που θα πέσει ο ΔΔΣ με μάζα 500 τόνων (ο οποίος αποκλείεται να πέσει στην Ρωσία). Επιμένει ότι οι αντίστοιχες διαστημικές υπηρεσίες της δύσης (ΝASA, ESA, CSA) θα πρέπει άρουν τις κυρώσεις που επέβαλλαν εναντίον της ρωσικής διαστημικής υπηρεσίας Roskosmos, γιατί αυτές μπορεί να στοιχίσουν την καταστροφή του ΔΔΣ. Εν τω μεταξύ στα ρωσικά μέσα ενημέρωσης – για να μας δείξουν ποιός είναι το αφεντικό της τροχιάς – δημοσιεύουν την είδηση ότι στο πλαίσιο των προετοιμασιών για την άφιξη του διαστημικού σκάφους Soyuz MS-21, η ρωσική υπηρεσία διαστήματος αύξησε σήμερα το ύψος της τροχιάς του ΔΔΣ κατά 850 μέτρα, μέχρι τα 418,44 km.

Ιταλία: Σούπερ μάρκετ εισάγουν μέτρα ενάντια στις μαζικές αγορές σπορέλαιων και αλεύρων - που εισάγονταν από την Ουκρανία

Μέρος των ιταλικών σουπερμάρκετ αποφάσισε να περιορίσει τις πωλήσεις τροφίμων, με στόχο να μην πραγματοποιηθούν αδικαιολόγητες αγορές από πολίτες που εκφράζουν ιδιαίτερη ανησυχία, λόγω της κατάστασης στην Ουκρανία. Σουπερμάρκετ της πόλης Τρεβίζο, στην βορειοανατολική Ιταλία, στην φάση αυτή επιτρέπει στον κάθε πελάτη να αγοράζει μόνον δυο μπουκάλια με σπορέλαιο. Το ίδιο συνέβη και στην Ιμπέρια, έξω από την Γένοβα, όπου επιτρέπεται, όμως, η πώληση μέχρι και πέντε μπουκαλιών λαδιού του ενός λίτρου. Σε ανακοίνωση που ανήρτησαν, οι υπεύθυνοι του καταστήματος αναφέρουν ότι «η απόφαση οφείλεται στην νέα διεθνή κατάσταση που έχει προκύψει, με στόχο να μπορέσει να συνεχισθεί η κανονική προμήθεια τροφίμων». Στην Φλωρεντία, δε, σουπερμάρκετ της αλυσίδας Coop, έκανε γνωστό ότι «παρά το ότι δεν έχει προκύψει έλλειψη σε τρόφιμα, δεδομένου ότι υπήρξαν έμποροι οι οποίοι προχώρησαν σε μαζικές αγορές προσωρινά, θα μπορούν να πωλούνται το πολύ τέσσερα κουτιά με ζάχαρη, αλεύρι και σπορέλαιο». Ο ιταλικός τύπος υπογραμμίζει ότι πρόκειται για προϊόντα και πρώτες ύλες που μέχρι πριν λίγες ημέρες εξάγονταν από την Ουκρανία. Η διεύθυνση του συνεταιρισμού Coop, τέλος, θέλησε να καθησυχάσει τους Ιταλούς, προσθέτοντας ότι «;oλα τα σουπερμάρκετ εργάζονται με στόχο να εγγυηθούν στους καταναλωτές μια πλήρη και ικανοποιητική εξυπηρέτηση». Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα η κυβέρνηση της Ουκρανίας απαγόρευσε όλες τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, με στόχο να καλύψει πρώτα τις ανάγκες του εμπόλεμου πληθυσμού της.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΤΠΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Ανοιχτή επιστολή προς τον Πρόεδρο της Τουρκικής Δημοκρατίας Ρ. Τ. Ερντογάν Κοινοποίηση στα: 1) Μέλη του ΟΗΕ 2) Μέλη Ευρωπαϊκού Κοινοβουλ...