Συνέντευξη Ευάγγελου Βενιζέλου στο Evening Report με τον Γιώργο Κουβαρά, στο Action 24

Γ. Κουβαράς: Εδώ είμαστε και έχω ιδιαίτερη χαρά που έχω απόψε εδώ τον κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, γιατί νομίζω ότι είναι δύσκολο να βρει κανείς σήμερα ένα συνομιλητή που να έχει περισσότερο ενδιαφέρον –το έχετε φροντίσει αυτό, ειδικά εσχάτως το έχετε φροντίσει πάρα πολύ. Καλησπέρα. Ευ. Βενιζέλος: Καλησπέρα. Γ. Κουβαράς: Ευχαριστώ πολύ που είστε εδώ. Ευ. Βενιζέλος: Να είστε καλά. Γ. Κουβαράς: Κύριε Πρόεδρε, αύριο ψηφίζεται στη Βουλή η συμφωνία Ελλάδος-Γαλλίας η οποία περιλαμβάνει και την αμοιβαία συνδρομή. Ήσασταν ο πρώτος που έθεσε ένα πολύ κρίσιμο ερώτημα, αναφορικά με την ισχύ της συμφωνίας σε παραβιάσεις υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Θέλω, πρώτα από όλα, να ρωτήσω εάν θα υπερψηφίζατε τη συμφωνία αύριο, εάν ήσασταν στη Βουλή, και εάν, δεύτερον, θεωρείτε ότι έχει απαντηθεί το ερώτημά σας και εάν το ερώτημα αυτό θα ήταν προϋπόθεση για να ψηφίσετε τη συμφωνία, γιατί, ξέρετε, είναι κάτι που δεν έχει διευκρινισθεί. Είπατε τα συγχαρητήρια, είπατε και τη βόμβα αυτή και, από εκεί και πέρα, παίζουν πολύ με το όνομά σας. Ευ. Βενιζέλος: Όταν έκανα την ανάρτησή μου αυτή –γιατί ήταν ένα σχόλιο στο διαδίκτυο– εξέφρασα τα θερμά μου συγχαρητήρια στην Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό για τη συμφωνία, θεωρώ ότι είναι μία διπλωματική και πολιτική επιτυχία. Άρα είναι προφανές, για εμένα, ότι πρέπει να υπερψηφισθεί από τη Βουλή των Ελλήνων η συμφωνία αυτή, είναι ένα πολιτικό κείμενο το οποίο είναι βαρυσήμαντο. Νομίζω ότι η Ελληνογαλλική συνεργασία ενισχύει και την ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική και το ΝΑΤΟ, δεν νομίζω ότι υπάρχει αντίρρηση, ούτε από πλευράς Ηνωμένων Πολιτειών και Βορειοατλαντικού Συμφώνου. Ως εκ τούτου, εάν ήμουν στη θέση της Αντιπολίτευσης, θα σκεπτόμουν με έναν πιο γενναιόδωρο και διορατικό τρόπο και θα έδινα θετική ψήφο στη συμφωνία αυτή. Δεν συμφωνώ με τους μαξιμαλισμούς και τις μιζέριες, άλλωστε στη δήλωσή μου τονίζω ότι δεν είμαι οπαδός του μαξιμαλισμού. Γ. Κουβαράς: Είστε πολύ σαφής. Ευ. Βενιζέλος: Από την άλλη μεριά, πρέπει να ξέρουμε ακριβώς τι έχουμε συμφωνήσει. Είμαι βέβαιος ότι η διαπραγμάτευση ήταν δύσκολη με τη Γαλλία, η Γαλλία δεν είναι τόσο εύκολος συνομιλητής, όταν πρόκειται να αναλάβει την ευθύνη μίας στρατιωτικής συνδρομής, μίας ρήτρας αλληλεγγύης τέτοιου είδους. Πρέπει να δούμε και το κείμενο της Γαλλοκυπριακής αμυντικής συμφωνίας, συνεργασίας επί αμυντικού πεδίου, για να βγάλουμε συμπεράσματα. Προφανώς, λοιπόν, δεν ήταν εύκολη η διαπραγμάτευση. Εφόσον επιλέχθηκε η παραπομπή στο άρθρο 51 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, που προβλέπει ένοπλη επίθεση, κατά τη γνώμη μου, δεν χρειαζόταν να γίνει αναφορά και στην έννοια της επικράτειας ή του εδάφους. Όπως και εάν ερμηνεύσουμε τη γαλλική λέξη territoire, είτε ως επικράτεια είτε ως έδαφος, είναι προφανές ότι στο έδαφος ή στην επικράτεια δεν περιλαμβάνεται ούτε η υφαλοκρηπίδα ούτε η ΑΟΖ, περιλαμβάνονται μόνον αυτά που συνιστούν επικράτεια κατά το Διεθνές Δίκαιο, δηλαδή ο χερσαίος χώρος, ο εναέριος χώρος και η χωρική θάλασσα, τα χωρικά ύδατα. Όχι, λοιπόν, αυτές οι ζώνες που είναι δυνητικά μέχρι 200 μίλια. Από την άλλη μεριά, είναι προφανές ότι εμείς τώρα μεν έχουμε αρχίσει και οριοθετούμε την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα, εξ αποτελέσματος, γιατί αυτά συμπίπτουν από πλευράς έκτασης, έχουμε κάνει αυτές τις συμφωνίες με την Αίγυπτο και την Ιταλία, έχουμε μία ανοικτή συζήτηση με την Αλβανία –η οριοθέτηση προηγείται της ανακήρυξης, σύμφωνα με την πρακτική που ακολουθεί η Ελληνική πλευρά τα τελευταία δύο χρόνια– και στις συμφωνίες αυτές εγώ είχα κάνει επιμέρους τεχνικές παρατηρήσεις, για να ξέρουμε ακριβώς τι ψηφίζουμε, τι υπογράφουμε σε κάθε περίπτωση. Άρα, λοιπόν, δεν υπάρχει υποχρέωση της Γαλλίας να συνδράμει την Ελλάδα σε ένα επεισόδιο που γίνεται εκτός χωρικών υδάτων, αλλά, από την άλλη μεριά, πολιτικά, θα μπορούσε να φανεί ένα τέτοιο Γαλλικό ενδιαφέρον με την αποστολή, για παράδειγμα, ενός Γαλλικού πλοίου, ιδίως ενός Γαλλικού αεροπλανοφόρου. Γ. Κουβαράς: Νομίζω ότι αυτά που λέτε, πρώτα, ξεκαθαρίζουν πάρα πολύ τα πράγματα, με την έννοια ότι εσείς λέτε ότι ήδη, στην πραγματικότητα, είναι σαν να έχει απαντηθεί το ερώτημά σας, το οποίο, νομίζω, εν μέρει, ήταν και λίγο ρητορικό. Ευ. Βενιζέλος: Όχι, το ερώτημά μου είναι σαφές και η απάντηση είναι ότι δεν καλύπτει. Γ. Κουβαράς: Δεν καλύπτει, αυτό λέω. Ευ. Βενιζέλος: Από εκεί και πέρα, όμως, εμείς έχουμε, υποτίθεται, μία προοπτική να οριοθετήσουμε κάποια στιγμή την ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα με την Τουρκία. Δεν θα πετύχουμε διά περικυκλώσεως την οριοθέτηση, δηλαδή κάνοντας όλες τις άλλες οριοθετήσεις και αφήνοντας ανοικτό το θέμα Τουρκία. Και το κυριότερο είναι να έχουμε μία συνείδηση του χρόνου και του περιβάλλοντος. Τα ορυκτά καύσιμα έχουν ξεπερασθεί, άρα τώρα μας ενδιαφέρει η ΑΟΖ περισσότερο ως επιφάνεια, γιατί μπορεί να έχουμε πλατφόρμες για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, για φωτοβολταϊκά ή για τα αιολικά, και σε λίγο μπορεί να μην έχει σημασία η έρευνα, η γεώτρηση, ο αγωγός, διότι δεν θα έχει νόημα να χρησιμοποιείς ούτε καν φυσικό αέριο –για πετρέλαιο δεν γίνεται λόγος. Άρα, η αλήθεια είναι ότι η αδράνεια των τελευταίων 47 ετών, ο φοβικός τρόπος με τον οποίο έχουμε λειτουργήσει μισό αιώνα, στην πραγματικότητα οδήγησε σε μία υπέρβαση του φυσικού αντικειμένου και τώρα πρέπει να σκεφθούμε με νέους όρους. Γ. Κουβαράς: Τώρα, θέλω να μου πείτε το εξής, βρισκόμαστε σε μία νέα φάση όξυνσης από την πλευρά της Τουρκίας. Ο κ. Δένδιας, μάλιστα, στη Βουλή έκανε λόγο χθες για εθνική απειλή, με αφορμή την ιστορία και του κ. Μπογδάνου. Σήμερα μαθαίνουμε για αυτή την επιστολή της Τουρκίας στον ΟΗΕ, που λέει ότι, από τη στιγμή που η Ελλάδα διατηρεί στρατιωτική παρουσία σε συγκεκριμένα νησιά, χάνει τα κυριαρχικά της δικαιώματα, που απορρέουν από τη Συνθήκη της Λωζάνης και των Παρισίων. Πώς τα βλέπετε όλα αυτά και σε ποιο βαθμό είναι καινούρια ή τα έχετε ήδη βιώσει ως Υπουργός Εξωτερικών και δεν σας εκπλήσσουν; Ευ. Βενιζέλος: Κύριε Κουβαρά, έχω διατελέσει Κυβερνητικός Εκπρόσωπος σε μία φάση μεγάλης όξυνσης, όταν διατυπώθηκε το casus belli, έχω διατελέσει Υπουργός Αμύνης, έχω διατελέσει Υπουργός Εξωτερικών, Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης. Έχω ζήσει πολλές καταστάσεις, δεν με εκπλήσσει τίποτα και δεν με φοβίζει τίποτα. Θα έλεγα ότι το σημαντικό γεγονός είναι ότι σήμερα πραγματοποιείται ένας ακόμα γύρος διερευνητικών επαφών Ελλάδος-Τουρκίας. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Δεν έπρεπε να διακοπούν οι διερευνητικές επαφές, που διεκόπησαν το 2016, έπρεπε να συνεχίζονται και να παραμείνουν εστιασμένες εκεί που τις εστιάσαμε το 2013, δηλαδή οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο –όχι μόνο στο Αιγαίο. Θα μου επιτρέψετε να πω ότι μέχρι το 2013 αυτή η θέση δεν ήταν σαφής και χαίρομαι γιατί μου δόθηκε η ευκαιρία να την αποσαφηνίσω, όταν ήμουν στο Υπουργείο Εξωτερικών. Πιστεύω ότι αυτό συνιστά μία εθνική γραμμή με την οποία δηλώνουν ότι συμφωνούν όλοι, Κυβέρνηση και Αντιπολίτευση, και νομίζω ότι πρέπει να μείνουμε προσανατολισμένοι σε αυτό. Τώρα, έχουμε απαντήσει, με τα γνωστά επιχειρήματά μας, σε σχέση με τη λεγόμενη αποστρατιωτικοποίηση των νησιών. Η αποστρατιωτικοποίηση αφορά, πρωτίστως, και την ένταξη στο σχεδιασμό του ΝΑΤΟ και έχουμε κάνει δύο κινήσεις, τις οποίες θα ήθελα να μνημονεύσω εδώ. Όταν είχαμε πραγματικό πόλεμο στη Λιβύη, με διαχειριστή το ΝΑΤΟ, εμείς προβάλλαμε το επιχείρημα ότι οι εξαιρέσεις των νησιών δεν ισχύουν επί συνθηκών πραγματικού πολέμου, παρά μόνον επί συνθηκών ασκήσεων, και, δεύτερον, στο στρατιωτικό σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης –γιατί ακούω να γίνεται μεγάλη συζήτηση τώρα για την ευρωπαϊκή άμυνα– η Λήμνος έχει ενταχθεί. Δεν μας είχε προβάλει κανείς αντιρρήσεις, γιατί δεν υπάρχει Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον ευρωπαϊκό αμυντικό σχεδιασμό. Τώρα, νομίζω ότι κάνει ένα positioning στα θέματα αυτά η Τουρκία, λέει τις απόψεις της, τις καταγράφει με τη μορφή επιστολών του μόνιμου αντιπροσώπου στον ΟΗΕ, εμείς απαντάμε. Δεν πρέπει να δραματοποιούμε τα πράγματα. Από την άλλη μεριά, υπάρχει ο χρόνος που περνά και ο χρόνος δεν λειτουργεί προς όφελος των καταστάσεων στη Μεσόγειο. Εμείς νομίζω ότι μπορούμε να ξεκινήσουμε από δύο πολύ απλές και καθαρές θέσεις, ότι υπερασπιζόμαστε την κυριαρχία μας και τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, αλλά δεν θεωρούμε ότι το Αιγαίο είναι Ελληνική λίμνη, υπάρχει και η απέναντι ακτή. Βεβαίως, έχουμε πολλές και σοβαρές συνεργασίες, διμερείς και πολυμερείς, στη Μεσόγειο –με το Ισραήλ, με την Αίγυπτο και ούτω καθεξής– αλλά σε καμία περίπτωση δεν θέλουμε να αποκλεισθεί η Τουρκία, γιατί και η Τουρκία έχει ακτές στη Μεσόγειο. Αυτά είναι δύο αυτονόητα πράγματα, γεωγραφικώς προφανή, και νομίζω ότι επάνω σε αυτά μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα διάλογο στις διερευνητικές επαφές που να οδηγήσει σε μία λύση μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου –αυτό που λέμε. Γ. Κουβαράς: Να ρωτήσω κάτι ακόμα, σε σχέση με τη συνδρομή που λέγαμε πριν, και βέβαια έχει να κάνει πάρα πολύ και με αυτό που συζητάμε τώρα. Εάν επεκταθούμε από τα 6 στα 12 μίλια, θα μας κάλυπτε η αμοιβαία συνδρομή ή όχι; Ευ. Βενιζέλος: Τα χωρικά ύδατα είναι επικράτεια. Εδώ θέλω να σας θυμίσω, με την ευκαιρία αυτή, μία θέση μου, την οποία τη λέω πολύ καιρό τώρα, ότι θα μπορούσαμε να ακολουθήσουμε έναν πάρα πολύ απλό κανόνα, εκεί που η Τουρκία έχει 6 μίλια, έχουμε και εμείς 6. Είναι το Αιγαίο, στο Αιγαίο και η Τουρκία έχει 6 και συζητάμε με την Τουρκία. Μπορούμε να συζητήσουμε, καταρχάς, για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Στη Μεσόγειο, εκεί που η Τουρκία έχει 12 ναυτικά μίλια, πρέπει και εμείς να πάμε στα 12 ναυτικά μίλια. Δεν νομίζω ότι μπορεί να έχει αντίρρηση η Τουρκία, εκεί που και η ίδια έχει 12, να έχουμε και εμείς 12. Γ. Κουβαράς: Εκεί δεν νομίζω να τη χρειαστούμε τη συνδρομή, πάντως. Ευ. Βενιζέλος: Αυτό είναι κάτι το απλό, το καθαρό, το ισορροπημένο, το κατανοούν οι πάντες και νομίζω ότι είναι μία κίνηση η οποία θα μπορούσε να γίνει χωρίς να δημιουργεί προβλήματα. Γ. Κουβαράς: Χωρίς να δημιουργεί κανένα ζήτημα. Τώρα, δανείζομαι τον προβληματισμό, που θα σας αναπτύξω, από ένα άρθρο του Αλέξη Παπαχελά σήμερα στην Καθημερινή –πιθανώς να το έχετε δει και εσείς– το κάνω επιγραμματικά. Μήπως ο Erdogan στη μετά Trump και Merkel εποχή γίνεται ακόμα πιο απρόβλεπτος; Γιατί αυτό έχει μεγάλη σημασία για εμάς, διότι, εντάξει, πήραμε Rafale, παίρνουμε φρεγάτες, αυτό το «Ελλάς-Γαλλία Συμμαχία» μας ενισχύει σημαντικά, αλλά, μέχρι να γίνουν όλα αυτά και να είναι διαθέσιμα στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, υπάρχει ένα κρίσιμο μεσοδιάστημα. Πόσο πιθανό θεωρείτε να το χρησιμοποιήσει ο Erdogan για ένα θερμό επεισόδιο, επειδή μπορεί να μην υπάρχει και κανείς τώρα με τον οποίο ο Erdogan να μπορεί να θεωρηθεί προβλέψιμος στην επικοινωνία του; Ευ. Βενιζέλος: Θερμό επεισόδιο, εάν δεν θέλεις να δημιουργηθεί, δεν δημιουργείται. Μπορεί να αποφευχθεί το θερμό επεισόδιο και να αποφευχθεί και η δημιουργία καταστάσεων οι οποίες είναι αρνητικές για τη χώρα, δηλαδή να γίνουν διολισθήσεις, όπως ήταν οι διολισθήσεις που έχουμε υποστεί σε όλες τις προηγούμενες δεκαετίες, και στη δεκαετία του ‘70 και στη δεκαετία του ‘80 και στη δεκαετία του ‘90. Πρέπει, επίσης, να θυμίσω, για να είμαι δίκαιος, ότι η πρώτη εικοσαετία Erdogan ήταν μία εικοσαετία χωρίς μεγάλα προβλήματα στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις. Δεν περιμένω πρόβλημα στη Μεσόγειο, δηλαδή στις Ελληνοτουρκικές σχέσεις στη Μεσόγειο, νομίζω ότι το πρόβλημα είναι στην Κύπρο αυτή τη στιγμή, τι θα γίνει με την Κύπρο, τι θα γίνει εκεί με τις διακοινοτικές, τι θα γίνει με την Αμμόχωστο, τι θα γίνει με την Τουρκική και Τουρκοκυπριακή πλέον θέση για δύο κράτη. Εκεί χρειαζόμαστε μία εθνική στρατηγική την οποία πρέπει να επεξεργασθούμε, οφείλουμε να επεξεργασθούμε, γιατί το κενό στρατηγικής δεν βοηθά ποτέ. Γ. Κουβαράς: Προς ποια κατεύθυνση θα τη βλέπατε, δηλαδή, αυτή τη στρατηγική στο θέμα του Κυπριακού; Ευ. Βενιζέλος: Προς την κατεύθυνση της βούλησης της Ελληνοκυπριακής πλευράς. Πρέπει η Ελληνοκυπριακή πλευρά να ζητά διεθνώς και να προσπαθεί να πετύχει αυτό που θα δεχόταν και θα ψήφιζε σε ένα δημοψήφισμα. Γ. Κουβαράς: Μάλιστα, είναι πολύ καθαρό αυτό. Ευ. Βενιζέλος: Πρέπει να ζητάμε αυτό που θέλουμε και αυτό που θα ψηφίσουμε. Εάν ζητάμε κάτι που δεν θέλουμε ή κάτι που δεν θα ψηφίσουμε, κάνουμε λάθος. Γ. Κουβαράς: Απλώς θα βρεθούμε πάλι σε ένα αδιέξοδο, όπως συνέβη με το σχέδιο Annan. Τώρα, θέλω, με αφορμή το θέμα της Συμφωνίας, να έρθουμε λίγο στα χθεσινά, στη Βουλή και στη διαγραφή του Κωνσταντίνου Μπογδάνου. Πρώτον, θέλω να μου πείτε πώς θα είδατε, όντας πια και παρατηρητής των εξελίξεων, με την πολιτική σας εμπειρία, εάν θεωρείτε ότι υπάρχει χώρος για κόμμα στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας και πώς βλέπετε και όλη αυτή τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει για την απειλή επανεμφάνισης της Χρυσής Αυγής. Ο κ. Δένδιας χθες στην παρέμβασή του αυτή, την αποδοκιμασία Μπογδάνου, αναφέρθηκε και στη Χρυσή Αυγή. Ευ. Βενιζέλος: Κοιτάξτε, τα μεγάλα κόμματα, τα πολυσυλλεκτικά κόμματα εξουσίας, πρέπει να κάνουν ασκήσεις ισορροπίας και έχουν αντιφάσεις τις οποίες μερικές φορές δυσκολεύονται να διαχειρισθούν. Εφόσον θέλεις να έχεις ένα πρόσωπο το οποίο είναι φιλελεύθερο, δημοκρατικό, κεντροδεξιό –παρότι ο όρος μπορεί να μη σημαίνει τίποτα ακριβώς– δεν μπορείς, φυσικά, να έχεις μία ρητορική η οποία είναι ρητορική ψυχροπολεμική ή εμφυλιοπολεμική. Αυτό, προφανώς, απασχολεί τον κ. Μητσοτάκη, ο οποίος πρέπει να διασφαλίζει και την ενότητα και το εύρος και την προοπτική ενός χώρου του οποίου ηγείται. Αντίστοιχα προβλήματα έχουν όλα τα κόμματα που ήταν, ή μπορεί να ξαναγίνουν, μεγάλα ή σχετικώς μεγάλα, μεσαία και ούτω καθεξής. Τώρα, σε σχέση με τη Χρυσή Αυγή. Θα θυμάστε ότι από το 2012 έως το 2013 ως Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και Κυβερνητικός Εταίρος, μόνος μου έθετα συνεχώς την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τη Χρυσή Αυγή. Γ. Κουβαράς: Το θυμάμαι και το ανέφερα και προηγουμένως, γιατί όντως ήταν πολύ έντονο τότε. Ευ. Βενιζέλος: Κάποια στιγμή, λοιπόν, χαίρομαι γιατί πείστηκε ο Αντώνης Σαμαράς και συνολικά πια η Κυβέρνηση Συνεργασίας, που ήταν πια των δύο κομμάτων, γιατί είχε φύγει ο κ. Κουβέλης, και πήραμε αυτή την πρωτοβουλία. Ο κ. Δένδιας ήταν τότε Υπουργός Προστασίας του Πολίτη και υπέγραψε το κυβερνητικό έγγραφο, λόγω αρμοδιότητος, που απεστάλη στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Η πολιτική απόφαση ήταν μία πολιτική απόφαση των Αρχηγών των κυβερνητικών κομμάτων –Αντώνης Σαμαράς και εγώ. Πολλοί άλλοι άνθρωποι μετείχαν σε αυτή την προσπάθεια, αλλά πρέπει να πω ότι δεν ήταν εύκολο να πείσουμε όλη την κυβερνητική πλειοψηφία να κάνει αυτή την κίνηση –που ευτυχώς έγινε και ευτυχώς απέδωσε καρπούς, γιατί νομίζω ότι ανακόπηκε το φαινόμενο, και είναι δύσκολο να εμφανισθεί ένα φαινόμενο τέτοιο, βίας, ένα φαινόμενο, ας το πούμε, πρόκλησης και τσαμπουκά. Γ. Κουβαράς: Είδα σήμερα τον κ. Πλιώτα –και θα το έχετε δει και εσείς– την παρέμβαση του, η οποία δείχνει ένα βαθύ προβληματισμό και από την πλευρά της Δικαιοσύνης και ίσως και μία προσπάθεια να προλάβει τα χειρότερα. Ευ. Βενιζέλος: Ναι, πρέπει να είναι, νομίζω, περισσότερο ενεργητική και προληπτική η αντίδραση των Εισαγγελικών Αρχών. Θα ήθελα μεγαλύτερο, ας το πούμε έτσι, εύρος πρωτοβουλιών και μεγαλύτερη ταχύτητα, ιδίως σε φαινόμενα όπως αυτά στη Σταυρούπολη, για παράδειγμα, της Θεσσαλονίκης. Γ. Κουβαράς: Μιλάτε για περισσότερες ενέργειες και πρωτοβουλίες από την πλευρά των Εισαγγελικών Οργάνων. Ευ. Βενιζέλος: Των Εισαγγελικών Αρχών, ναι. Γ. Κουβαράς: Πολιτικά θεωρείτε ότι υπάρχουν πράγματα που μπορούν να γίνουν για να μην ξαναζήσουμε αυτά τα φαινόμενα; Υπάρχει κάποιο κενό που θεωρείτε ότι τώρα πρέπει να καλυφθεί; Ευ. Βενιζέλος: Ακούστε, ακροδεξιές κομματικές εκφάνσεις πάντα υπήρχαν, από το 1974, πάντα υπήρχε ένα ποσοστό το οποίο, λίγο-πολύ, άνηκε σε αυτό που λέμε απώτερη Δεξιά, άκρα Δεξιά, φιλοβασιλική Δεξιά –παρότι δεν ταυτίζονται αυτά. Γ. Κουβαράς: Εντάξει, αλλά αυτό δεν έχει σχέση με εγκληματικές δραστηριότητες, έτσι δεν είναι; Ευ. Βενιζέλος: Αυτό, λοιπόν, είναι άλλο πράγμα από τις εγκληματικές δραστηριότητες. Είναι άλλο να έχεις κόμματα και άλλο έχεις εγκληματικές οργανώσεις με τον μανδύα κόμματος. Γ. Κουβαράς: Πολύ σωστό. Ευ. Βενιζέλος: Αυτό νομίζω ότι το έχουμε αποσαφηνίσει και τίθενται και σοβαρά προβλήματα νομιμότητας αυτών των μορφωμάτων. Αυτό, λοιπόν, είναι κάτι που θα το αντιμετωπίσει η Νέα Δημοκρατία, ο κ. Μητσοτάκης, στο πλαίσιο της πολυσυλλεκτικότητας. Εδώ έχουμε, κ. Κουβαρά, ένα κομματικό σύστημα το οποίο δεν είναι ισορροπημένο, είναι ετεροβαρές. Γ. Κουβαράς: Γιατί το λέτε αυτό; Το ενάμισι κόμμα λέτε; Ευ. Βενιζέλος: Γιατί δεν έχουμε έναν πόλο αντιπολιτευτικό ο οποίος να είναι αξιόπιστος και να έχει ορατή προοπτική εξουσίας και γιατί, επίσης, έχουμε ένα εύρος κοινωνικών αντιδράσεων, κοινωνικών διαστρωματώσεων πλέον, που δεν εκφράζονται πολιτικά, γιατί τα κόμματα, το κομματικό σύστημα είναι στενότερο της κοινωνίας και στενότερο των προβλημάτων. Τα προβλήματα είναι άλλης τάξεως πλέον, παγκοσμίως. Γ. Κουβαράς: Μου λέτε ότι έχουμε μία Αντιπολίτευση η οποία δεν έχει, ας πούμε, τη δυνατότητα να προχωρήσει, αλλά θέλω να ρωτήσω πώς αισθάνεστε. Ευ. Βενιζέλος: Και μία Κυβέρνηση που βασίζεται πάρα πολύ στην ανεπάρκεια της Αντιπολίτευσης. Γ. Κουβαράς: Ναι, αυτά πηγαίνουν μαζί. Ευ. Βενιζέλος: Δηλαδή, στο γεγονός ότι δεν υπάρχει μία αντιπολίτευση που να μπορεί να διατυπώσει ένα αφήγημα αξιόπιστο. Ή, «για φαντασθείτε να μην ήμασταν εμείς και να κυβερνούσε μία κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ. Άρα, ό,τι και να κάνουμε είναι καλώς καμωμένο». Γ. Κουβαράς: Ναι, λέτε ότι η σύγκριση είναι υπέρ της Κυβέρνησης. Ευ. Βενιζέλος: Θα μου επιτρέψετε να πω ότι, επειδή ανήκω σε αυτούς που έχουμε ζήσει πολλές και πολύ πιο δύσκολες εμπειρίες και έχουμε δώσει μία μάχη να σταθεί η χώρα όρθια, όχι μέχρι το 2015, μέχρι το 2019, γιατί υπήρχε και η περίοδος της Αντιπολίτευσης, μέχρι την προτεραία της νίκης της Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές του 2019, έχω πάρα πολύ μεγάλες αξιώσεις από μία κυβέρνηση που δεν έχει τις δυσκολίες που είχαμε εμείς. Άρα, λοιπόν, δεν πρέπει να βασιζόμαστε στην ανεπάρκεια της Αντιπολίτευσης και πρέπει να δούμε αυτό το φαινόμενο ενός κολοβού και ετεροβαρούς κομματικού συστήματος. Γ. Κουβαράς: Δύο λεπτά, θα πάμε σε αυτό ξανά, γιατί έχει πολύ ενδιαφέρον και εν όψει απλής αναλογικής, αλλά θέλω, πριν πάμε σε αυτό, να κλείσουμε λίγο το θέμα του ΣΥΡΙΖΑ, διότι τελευταία έχετε ρίξει τρεις –εγώ θα τις πω έτσι, δημοσιογραφική αδεία– τορπίλες αντιπολιτευτικές. Ευ. Βενιζέλος: Όχι τορπίλες, απλά θέματα είναι. Γ. Κουβαράς: Καλά, δικό μου αυτό. Απλά, δεν λέω εγώ ότι είναι δύσκολα για εσάς, αλλά πάντως ήταν αντιπολιτευτικά πάρα πολύ ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις. Δηλαδή, για τον Ελπιδοφόρο… Ευ. Βενιζέλος: Όχι, δεν ήταν αντιπολιτευτικές τοποθετήσεις, ήταν τοποθετήσεις ενός πολίτη που έχει κάποιες εμπειρίες και κάποια γνώση και ευαισθησίες. Τι να κάνω, με ενδιαφέρει πάρα πολύ η μοίρα του Πατριαρχείου, με ενδιαφέρει πάρα πολύ αυτό που συμβαίνει στη θρησκευτική διπλωματία. Γ. Κουβαράς: Ελπιδοφόρος, λοιπόν. Ευ. Βενιζέλος: Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η εξωτερική πολιτική και το Διεθνές Δίκαιο και έχω μία εξοικείωση, πρέπει να πω την αλήθεια μου και την εμπειρία μου. Γ. Κουβαράς: Δύο λεπτά, για να σας κάνω το ερώτημα. Ελπιδοφόρος, μία, Ελληνογαλλική συμφωνία και το ερώτημα που βάλατε. Ευ. Βενιζέλος: Δεν θα έλεγα Ελπιδοφόρος, θα έλεγα θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Γ. Κουβαράς: Εντάξει, θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου, σύμφωνοι. Ελληνογαλλική συμφωνία και όλα αυτά που συζητήσαμε πριν. Ευ. Βενιζέλος: Θα έλεγα ρεαλισμός και γνώση των λεπτομερειών στο διεθνή στίβο. Γ. Κουβαράς: Ωραία. Πορεία της πανδημίας, τρίτο. Ευ. Βενιζέλος: Αυτό πια νομίζω ότι ως άνθρωπος πρέπει κανείς να έχει ανησυχία. Γ. Κουβαράς: Θα το συζητήσουμε αναλυτικά, αλλά πώς σας φαίνεται και πώς αισθάνεστε τώρα που τουλάχιστον δύο στις τρεις παρεμβάσεις σας τις έχει αξιοποιήσει ο ΣΥΡΙΖΑ για να κάνει τη δική του αντιπολίτευση; Πώς το νιώθετε αυτό; Ευ. Βενιζέλος: Είναι αυτό που έλεγα, είναι η δυσκολία να διατυπώσει αφήγημα. Εντάξει, νομίζω ότι το να λες, με βάση τη δική μου επιχειρηματολογία, ότι καταψηφίζω την Ελληνογαλλική συμφωνία είναι λάθος, δεν μπορείς να το πεις αυτό. Άλλωστε, λέω μέσα, «δεν είμαι μαξιμαλιστής και πρέπει να αποφεύγουμε τους μαξιμαλισμός».Λέει και το επιχείρημα ότι θα στείλουμε στρατό στην περιοχή του Σαχέλ. Δεν έχουμε τέτοια υποχρέωση, είναι κάτι που θα εξετάζεται και ενδεχομένως. Άλλωστε, εμείς ήδη προ πολλών ετών είχαμε παράσχει επιτελική βοήθεια στους Γάλλους για τις επιχειρήσεις τους στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Βεβαίως, το κρίσιμο είναι αυτό που αφορά εμάς, διότι δεν πρέπει να γελιόμαστε, αυτό είναι ένα αντάλλαγμα πολιτικό πάρα πολύ σοβαρό το οποίο συνδέεται και με τη μεγάλη κίνηση που κάναμε εμείς να παραγγείλουμε τις φρεγάτες και ενδεχομένως και τις κορβέτες. Δηλαδή, στην πραγματικότητα, την ανανέωση του Ελληνικού Στόλου στη Γαλλία –έτσι δεν είναι; Μάλιστα, και με κατασκευή στη Γαλλία, που πρέπει να δούμε τώρα πώς θα διασφαλισθεί η Ελληνική βιομηχανική συμμετοχή και η Ελληνική προστιθέμενη αξία. Γ. Κουβαράς: Θα πάμε σε διάλειμμα, γιατί μου είναι δύσκολο να διακόψω τη σκέψη σας –και δεν θα το ήθελαν ούτε οι τηλεθεατές μας αυτό, νομίζω. Θα βάλω, όμως, από τώρα ένα θέμα για την επόμενη συζήτησή μας. Η απλή αναλογική, κατά την άποψή σας, είναι πηγή κακών ή μπορεί να δώσει και ευκαιρίες; Διότι, εσείς είσαστε ένας άνθρωπος που υπηρέτησε στη φάση της κρίσης την πολιτική συναίνεση, συνεργασθήκατε με τη Νέα Δημοκρατία. Δεν θα μου απαντήσετε ακόμα, το βάζω μόνο. Σε λίγο θα τα ακούσουμε τα υπόλοιπα. [ Διάλλειμα] Γ. Κουβαράς: Επιστρέψαμε, Evening Report, Action24. Να θυμίσω ότι μας βλέπετε από το δίκτυο της HellasNet σε όλη την Ελλάδα και αυτό είναι ένα πολύ καλό καινούριο στοιχείο φέτος το οποίο βοηθά και εμάς και νομίζω ότι θα μας φέρει πιο κοντά όλους σε επαφή. Αλλά, έχω εδώ τον Ευάγγελο Βενιζέλο και είναι, πραγματικά, χαρά να μιλά κανείς μαζί του και να τον ακούει. Θέλω, κ. Πρόεδρε, να πάμε τώρα σε κάτι άλλο, αυτό που έλεγα πριν. Η απλή αναλογική τι είναι, κατά την άποψή σας, ένα κακό, μία πηγή κακών, ή μπορεί να λειτουργήσει και να δώσει και ευκαιρίες για συνεργασίες; Επειδή εσείς έχετε δημιουργήσει μία παράδοση στη συνεργασία σε δύσκολες στιγμές. Ευ. Βενιζέλος: Εξαρτάται, κ. Κουβαρά, από τον τόπο, το χρόνο, τα συμφραζόμενα και ούτω καθεξής. Ξέρουμε ότι η Γερμανία κυβερνιέται με απλή αναλογική μεταπολεμικά, το Γερμανικό οικονομικό θαύμα είναι προϊόν κυβερνήσεων συνεργασίας. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης ισχύουν συστήματα κοντά στην απλή αναλογική, υπάρχουν μόνο συμμαχικές κυβερνήσεις, οι χώρες πηγαίνουν πολύ καλά. Υπάρχουν χώρες με πλειοψηφικά συστήματα, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχουν χώρες με ημιπροεδρικά πολιτεύματα, με έναν πανίσχυρο Πρόεδρο, όπως η Γαλλία. Άρα, έχουμε μία ποικιλία εκδοχών. Και υπάρχουν πανίσχυροι Πρόεδροι και πανίσχυρες κυβερνήσεις που καταρρέουν πολιτικά και πολύπλοκες συμμαχικές κυβερνήσεις που επιβιώνουν και πετυχαίνουν πολιτικά. Τώρα, εμείς, λένε πολλοί, δεν έχουμε κουλτούρα συνεργασιών. Έχουμε κουλτούρα συνεργασιών. Η Κυβέρνηση, η λεγόμενη, Σαμαρά-Βενιζέλου είναι μία συνεργασία επιτυχημένη υπό πάρα πολύ δύσκολες συνθήκες. Θα έλεγα ότι ακόμα και η Κυβέρνηση Παπαδήμου, όπου, με πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου, είχαμε όχι απλώς συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία του κυρίου Σαμαρά, αλλά και με το ΛΑΟΣ, του κυρίου Καρατζαφέρη. Γ. Κουβαράς: Έτσι, ακριβώς. Ίσως το έχουν ξεχάσει κάποιοι αυτό. Ευ. Βενιζέλος: Ναι, κάποιοι θυμούνται επιλεκτικά. Από την άλλη μεριά, βεβαίως, μία τέτοια συνεργασία χρησιμοποιήθηκε το 1989 για να πάμε σε μία μετωπική σύγκρουση, με την παραπομπή του Ανδρέα Παπανδρέου στο Ειδικό Δικαστήριο. Γ. Κουβαράς: Τη βλέπετε πιθανή τώρα μία συνεργασία οποιουδήποτε είδους; Ευ. Βενιζέλος: Άρα έχω ζήσει, όπως ξέρετε, πολλές καταστάσεις. Γ. Κουβαράς: Τις έχετε ζήσει όλες. Να σας πω, έτσι όπως είναι τώρα τα πράγματα, θεωρείτε ότι η απλή αναλογική θα δημιουργήσει προβλήματα και μόνο η αυτοδύναμη, ας πούμε… Ευ. Βενιζέλος: Τώρα δεν έχουμε σύστημα απλής αναλογικής, έχουμε μεταβατικά σύστημα απλής αναλογικής και ψηφισμένο σύστημα ενισχυμένης αναλογικής, αλλά όχι τόσο ενισχυμένης όσο αυτό που ίσχυε το 2019, με κλιμακωτή ενίσχυση του πρώτου κόμματος, ανάλογα με τις επιδόσεις του. Γ. Κουβαράς: Να το ρωτήσω αλλιώς. Κατά την άποψή σας, η επόμενη κυβέρνηση θα ήταν καλύτερα να είναι μία κυβέρνηση συμμαχική οιουδήποτε τύπου ή μία αυτοδύναμη κυβέρνηση; Ευ. Βενιζέλος: Κοιτάξτε, για να έχουμε μία συμμαχική κυβέρνηση, πρέπει να έχουμε πρόθυμους εταίρους να αναλάβουν το βάρος. Θα μπορούσε ο κ. Μητσοτάκης, κατά τη γνώμη μου, να έχει πει ότι θα επιδιώξει την κατάκτηση της απόλυτης πλειοψηφίας για λόγους ασφαλείας αλλά και συνεργασίες. Αυτό θα ήταν μία απάντηση σε όλα τα ενδεχόμενα, ότι, «ναι, είναι θεμιτό να θέλω να είμαι ασφαλής, αλλά θέλω και ένα εύρος συμμετοχών, το οποίο να μου δίνει την ικανότητα μεγάλων συναινέσεων». Αλλά τώρα λέω ένα παράδειγμα, δεν λέω ότι είναι κάτι που θα λειτουργήσει. Γ. Κουβαράς: Ναι, αλλά λέτε κάτι πολύ ενδιαφέρον, που δεν μπορώ να το αφήσω έτσι. Αυτό θα ήταν κάτι που θα το έλεγε ο Μητσοτάκης με δεδομένα τα υπάρχοντα κόμματα ή θα το έλεγε βλέποντας, ενδεχομένως, τη δυνατότητα, μέσα από μία τέτοια δική του προσέγγιση, να υπάρξουν και άλλες δυνάμεις στο πολιτικό σύστημα; Ευ. Βενιζέλος: Προσέξτε, να σας πω, υπάρχουν δύο επίπεδα. Καταρχάς, δεν μπορώ να αγνοήσω τον επιστημονικό μου εαυτό. Ο επιστημονικός μου εαυτός, τον οποίο δεν θα πρόδιδα ποτέ, λέει ότι πρέπει να εξηγούμε ποιο είναι το συνταγματικό πλαίσιο αυτής της διαδικασίας. Δεν μπορείς να πεις ότι αγνοώ τις πρώτες εκλογές, διότι οι πρώτες εκλογές καταγράφουν δυνάμεις. Τα ποσοστά λειτουργούν συμβολικά, λειτουργούν ως προθάλαμος ή πρόλογος των δεύτερων εκλογών και πρέπει να εφαρμοσθεί υποχρεωτικά το άρθρο 37 του Συντάγματος, να δοθούν οι διερευνητικές εντολές, να οργανωθεί σύσκεψη των Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, να επιδιωχθεί η δημιουργία εκλογικής κυβέρνησης κοινής αποδοχής ή να διορισθεί υπηρεσιακή κυβέρνηση με Πρωθυπουργό Πρόεδρο Ανώτατου Δικαστηρίου. Άρα, μεταξύ πρώτων εκλογών, όταν πάμε σε εκλογές, και δεύτερων οπωσδήποτε θα έχουμε τη διαδικασία αυτή και θα έχουμε και ένα συμβολισμό, θα δούμε εάν υπάρχει διασπορά δυνάμεων ή εάν υπάρχει μία δυναμική αυτοδυναμίας από τις πρώτες εκλογές. Οι δεύτερες θα γίνουν, εάν πάμε με το σενάριο το κυβερνητικό, με ένα εκλογικό σύστημα το οποίο είναι λιγότερο ενισχυμένο. Γ. Κουβαράς: Λιγότερο ενισχυμένης, αλλά και πάλι θα χρειάζεται κάποιο ποσοστό. Ευ. Βενιζέλος: Από την άλλη μεριά, πάμε τώρα στο πολιτικό ερώτημα, πέραν του θεσμικού πλαισίου. Όταν έχεις μία κυβέρνηση που λέει, «διεκδικώ την αυτοδυναμία και πιστεύω στην αυτοδυναμία», δημιουργείς μία πολωτική κατάσταση, επιτρέπεις να υπάρχει και ένας άλλος πόλος, ο πόλος του ΣΥΡΙΖΑ, της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, που θεωρείς ότι είναι πεπερασμένος, ότι δεν μπορεί ούτε να κερδίσει ούτε να διατυπώσει ένα νέο αφήγημα. Αυτό, βεβαίως, είναι μία υπόθεση, είναι μία εκτίμηση, πρέπει να δει κανείς πώς λειτουργούν και τα συγκοινωνούντα δοχεία. Από την άλλη μεριά, η θέση «αυτοδυναμία και όχι συνεργασία» –γιατί μπορείς να έχεις και αυτοδυναμία και συνεργασία– είναι μία θέση που απαλλάσσει το τρίτο κόμμα και τα άλλα κόμματα –κυρίως απαλλάσσει το τρίτο κόμμα, εν προκειμένω– από τα διλήμματα. Σου λέει, «εντάξει, είστε η Κυβέρνηση, εμείς μπορούμε να είμαστε στις ίσες αποστάσεις μας, σε ένα χώρο αντιπολίτευσης ο οποίος, εν πάση περιπτώσει, δεν μας φέρνει προ σκληρών ερωτημάτων». Το θέμα είναι εάν όλα αυτά συνδέονται με τις ανάγκες της κοινωνίας και με τις προοπτικές της χώρας. Θα έλεγα ότι πρέπει να μιλήσουμε λίγο βαθύτερα οι δυο μας. Γ. Κουβαράς: Μάλιστα. Ευ. Βενιζέλος: Αφήστε να σας πω το βαθύτερο. Γ. Κουβαράς: Ναι. Ευ. Βενιζέλος: Η χώρα θα πορευθεί τα επόμενα δύο-τρία χρόνια με βάση το αισιόδοξο σενάριο της κανονικότητας, χωρίς να υπάρχει καμία πιθανότητα για πιο γκρίζες καταστάσεις, για λιγότερο αισιόδοξες, για πιο πολύπλοκες; Γ. Κουβαράς: Μπορεί να υπάρξουν τέτοιες εγγυήσεις; Ευ. Βενιζέλος: Για, ενδεχομένως, μεγαλύτερες ανισότητες, για δυσαρέσκειες, για κινδύνους οι οποίοι μπορεί να είναι, ας το πούμε έτσι, φυσικοί ή μπορεί να είναι διεθνείς; Γ. Κουβαράς: Νομίζω ότι έχει αποδείξει η ιστορία ότι τέτοιες εγγυήσεις δεν υπάρχουν. Ευ. Βενιζέλος: Άρα, δεν μπορείς να επενδύεις μόνο σε ένα σενάριο απόλυτης αισιοδοξίας και απόλυτης κανονικότητας. Πρέπει στο μυαλό μας, ως έθνος, να έχουμε και άλλα ενδεχόμενα, επικουρικά, να ελπίζουμε και να επιδιώκουμε τα αισιόδοξα, τα κανονικά, τα επιτυχή, αλλά να προετοιμαζόμαστε διανοητικά, ψυχολογικά, οργανωτικά και για λιγότερο αισιόδοξες και κανονικές καταστάσεις. Γ. Κουβαράς: Κατανοητό. Θέλω να θίξουμε δύο-τρία θέματα ακόμα. Ευ. Βενιζέλος: Θα το συζητήσουμε αυτό στο διήμερο Συνέδριο του Κύκλου, Δευτέρα-Τρίτη, στο Μουσείο Μπενάκη, και διαδικτυακά, όπου το θέμα του Συνεδρίου, με 98 συμμετοχές, είναι «Από την κρίση στην κανονικότητα ή η κρίση ως κανονικότητα;». Γ. Κουβαράς: Το ξέρω, για αυτό και νόμιζα ότι εκεί αναφερόσασταν πριν, γιατί ξέρω ότι είναι ένα από τα θέματα αυτό. Είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό το Συνέδριο –είναι την ερχόμενη Δευτέρα και Τρίτη. Θέλω δύο θέματα ακόμα να θίξουμε οπωσδήποτε. Το ένα είναι, είδατε ότι ο κ. Καμμένος έκανε μία δήλωση που λέει ότι χρηματίσθηκαν πρώην Βουλευτές του. Ευ. Βενιζέλος: Δεν ξέρω εάν είπε ότι χρηματίσθηκαν, είπε ότι εξαγοράσθηκαν. Γ. Κουβαράς: Ναι, συγνώμη, εξαγοράσθηκαν. Και λέει ότι εξαγορά μπορεί να είναι και ένα έδρανο κοινοβουλευτικό. Θεωρείτε ότι θα μπορούσε μία τέτοια δήλωση ενός πρώην Αρχηγού να προκαλεί την αυτεπάγγελτη παρέμβαση της Δικαιοσύνης, για την οποία μιλούσαμε πριν; Ευ. Βενιζέλος: Θα έλεγα ότι θα έπρεπε να προκαλέσει. Πρέπει να διερευνώνται αμέσως αυτά τα θέματα. Γ. Κουβαράς: Τώρα, θέλω να έρθω στο θέμα της πανδημίας. Έχουμε περάσει σήμερα το όριο των 15.000 νεκρών. Ταυτόχρονα, έχουμε την πλήρη άρση των περιορισμών για τους εμβολιασμένους. Θέλω να μου κάνετε, πρώτον, μία αποτίμηση της κατάστασης και, δεύτερον, να μου εξηγήσετε γιατί κάνατε αυτή τη δήλωση, η οποία ήταν πολύ σοκαριστική, ότι πρέπει επιτέλους η επιστημονική κοινότητα να ασχοληθεί με το θέμα των πολλών θανάτων που έχουμε το τελευταίο διάστημα. Ευ. Βενιζέλος: Θα σας πω. Πέρυσι τέτοια εποχή, στις 28 Οκτωβρίου, ήμουν στη Θεσσαλονίκη και έβλεπα τη Θεσσαλονίκη να διολισθαίνει σε μία πολύ μεγάλη κρίση, με τετραπλάσια κρούσματα σε σχέση με την Αττική, και είπα τότε, δημόσια και έντονα, ότι δεν είναι δυνατόν να μη λαμβάνονται ειδικά μέτρα για τη Θεσσαλονίκη η οποία έχει τέτοια πυκνότητα κρουσμάτων. Προς τιμήν του, ο Πρωθυπουργός, ο κ. Μητσοτάκης, κάθε φορά που τον ρωτούν, πείτε μας δύο-τρία λάθη που κάνατε την περίοδο της διακυβέρνησης από το 2019 έως σήμερα, αναφέρει αυτό ως πρώτο. Γ. Κουβαράς: Ναι, όντως. Ευ. Βενιζέλος: Λοιπόν, τώρα είμαστε ακριβώς στην κατάσταση αυτή. Μιλώντας, λοιπόν, τη Δευτέρα στο Ράδιο Θεσσαλονίκη, σε ένα σταθμό της Θεσσαλονίκης, και βλέποντας ξανά τα δεδομένα της Θεσσαλονίκης, ένιωσα ότι έχω υποχρέωση να επαναφέρω το ζήτημα. Ξέρετε, παρεμβαίνω όταν βλέπω ότι δεν μιλούν άλλοι, που θεσμικά ή πολιτικά, λόγω ενεργού πολιτικής ιδιότητος, οφείλουν να υπογραμμίζουν ή να αναδεικνύουν κάποια θέματα. Αλλά ως πολίτης έχω ορισμένες υποχρεώσεις, έχω την ελευθερία και την υποχρέωση του λόγου, πολλές φορές. Γ. Κουβαράς: Βλέπετε ότι μπορεί να ζήσουμε κάτι ανάλογο με το περυσινό, ίσως και χειρότερο, ή όχι; Ευ. Βενιζέλος: Λέω το εξής, ότι στατιστικά δεν μπορείς να βγάζεις moyenne –μέσο όρο– δηλαδή, τα πήγαμε καλά στην πρώτη φάση, έχουμε προβλήματα τώρα, αλλά συνολικά ο αριθμός των θανάτων ανά εκατομμύριο πληθυσμού μας κατατάσσει σε μία σχετικώς ικανοποιητική θέση. Το θέμα είναι ότι τώρα υπάρχει μία δυναμική ανά εβδομάδα και ανά δεκατετραήμερο, όπως μετριέται διεθνώς, που μας βγάζει, δυστυχώς, πάρα πολύ υψηλά. Δηλαδή, είναι η Βουλγαρία η οποία είναι, με απόσταση, πρώτη και μετά υπάρχουν τρεις χώρες, η Λιθουανία, η Ρουμανία και η Ελλάδα, που έχουν σοβαρό πρόβλημα. Γ. Κουβαράς: Τι φταίει, κατά την άποψή σας; Ευ. Βενιζέλος: Προφανώς φταίει το μειωμένο ποσοστό εμβολιασμών. Γ. Κουβαράς: Και για το μειωμένο ποσοστό εμβολιασμών, πάλι, τι φταίει; Ευ. Βενιζέλος: Αλλά, ενδεχομένως φταίει και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε, εκτός των μεγάλων πόλεων και εκτός των μεγάλων ιατρικών κέντρων, των ιατρικών σχολών, των πανεπιστημιακών νοσοκομείων, ορισμένες καταστάσεις. Μου κάνει εντύπωση ότι δεν συγκαλείται η Επιτροπή των Εμπειρογνωμόνων, ότι έχει προαναγγελθεί η αντικατάστασή της ή η διάλυσή της. Γ. Κουβαράς: Πάντως, ο κ. Πλεύρης χθες εδώ με διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να διαλυθεί η Επιτροπή, ότι θα παραμείνει ως έχει και ότι δεν θα γίνει καν μικρότερη. Ευ. Βενιζέλος: Ωραία, εγώ λέω το εξής, και βλέπω ότι το υιοθέτησε αυτό η Κυβέρνηση με δήλωση του Κυβερνητικού Εκπροσώπου, ότι πρέπει να μας πει η επιστήμη τι συμβαίνει –αυτό είπα εγώ, να μας πει η επιστήμη τι συμβαίνει– και μετά να τοποθετηθεί η Κυβέρνηση και τα κόμματα. Δεν θέλω την ανάμιξη, δεν θέλω επιστημονικές δηλώσεις που λαμβάνουν υπόψη την πολιτική παράμετρο και δεν θέλω η πολιτική εξουσία να προκαταλαμβάνει την επιστήμη. Γ. Κουβαράς: Κατανοητό απόλυτα. Ευ. Βενιζέλος: Θέλω να είναι καθαροί οι ρόλοι. Ο καθένας μπορεί να πει μετά, επί τη βάσει των ιατρικών, των επιδημιολογικών δεδομένων, λαμβάνω υπόψη την οικονομία, τον τουρισμό, την εκπαίδευση και παίρνω αυτό το μέτρο. Αλλά πρέπει να ξέρουμε τι συμβαίνει. Γ. Κουβαράς: Γιατί έχουμε χαμηλό ποσοστό εμβολιασμού –σχετικά χαμηλό; Δηλαδή, είμαστε κάτω από 60% και βλέπω τους χώρους του Ευρωπαϊκού Νότου να είναι κοντά στο 70% και 80% κάποιες, και επάνω από 80%; Ευ. Βενιζέλος: Κατά τη γνώμη μου, αυτά τα μέτρα τα οποία διαφοροποιούν τους εμβολιασμένους από τους ανεμβολίαστους έπρεπε να έχουν πιο οργανωμένη μορφή και να έχουν ληφθεί νωρίτερα, να είναι σαφές αυτό, και, επίσης, η δήλωση ότι, δεν θα λάβουμε σε καμία περίπτωση πρόσθετα μέτρα, δημιουργεί μία χαλάρωση. Να σας πω μία πληροφορία που μου έδωσε ένας συνάδελφός σας. Την 1η Οκτωβρίου στη στρατιωτική παρέλαση στη Λευκωσία ήταν υποχρεωτική η χρήση μάσκας και υποχρεωτικό το πιστοποιητικό εμβολιασμού για αυτούς που πήγαν να παρακολουθήσουν και, φυσικά, για τους συμμετέχοντες και, φυσικά, για τους επισήμους. Γιατί εδώ δεν μπορούμε να πάρουμε το ίδιο μέτρο, δηλαδή υποχρεωτική χρήση μάσκας στις μεγάλες συγκεντρώσεις κοινού, έστω στην ύπαιθρο, και εμβολιασμός, όταν έχεις τόσο μεγάλη συγκέντρωση κοινού; Δηλαδή, έλεγχος πιστοποιητικού εμβολιασμού. Γ. Κουβαράς: Με την παρέλαση τι νομίζετε ότι πρέπει να γίνει; Ευ. Βενιζέλος: Αυτό, είπα. Γ. Κουβαράς: Τώρα, θέλω να κλείσουμε με ένα κάπως πιο προσωπικό. Κάθε φορά που σας ακούν κάποιοι εδώ και κάθε φορά, γενικά, που σας ακούω να μιλάτε, άλλοι με σταματούν στο δρόμο, άλλοι μου στέλνουν εδώ μηνύματα κ.λπ. και μου λένε, καλά, τι θα γίνει, τι θα κάνει ο Βενιζέλος; Δηλαδή, εντάξει, δεν είναι στη Βουλή, δεν είναι καθόλου ευχάριστο που δεν είναι ένας άνθρωπος σαν το Βενιζέλο στη Βουλή. Ευ. Βενιζέλος: Καλά, δεν χάλασε ο κόσμος. Στη Βουλή κατά καιρούς, άμα δείτε τον κατάλογο των Βουλευτών, των μελών όλων των Κοινοβουλευτικών Σωμάτων, από το 1822 μέχρι σήμερα, θα δείτε μία ποικιλία προσώπων. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες, άνθρωποι με διαφορετικές προσωπικότητες, με διαφορετικό στυλ. Γ. Κουβαράς: Σύμφωνοι, αλλά εγώ δεν θέλω να μιλήσουμε τόσο για την ποικιλία της Βουλής, τη ζούμε άλλωστε, θέλω λίγο να καταλάβω. Εσείς παρεμβαίνετε με τρόπο που σας ακούν πάρα πολλοί. Ευ. Βενιζέλος: Εκεί που χρειάζεται. Γ. Κουβαράς: Πού το πάτε; Το πάτε κάπου ή πουθενά; Ευ. Βενιζέλος: Δηλαδή, παρεμβαίνω εκεί που θεωρώ ότι δεν υπάρχει άλλος να πει κάτι. Γ. Κουβαράς: Ναι, κατανοητό. Ευ. Βενιζέλος: Τώρα μου κάνετε μία ερώτηση… Να σας πω κάτι; Είναι σαν να έχετε πάει στην πανσέληνο του Αυγούστου με μία ωραία συντροφιά και σας δείχνει κάποιος ή κάποια την πανσέληνο και εσείς βλέπετε το δάκτυλο. Γ. Κουβαράς: Έτσι το βλέπετε; Ευ. Βενιζέλος: Δεν βλέπει κάποιος αυτό που δείχνω, αυτό που λέω, αλλά λέει, το δάκτυλο έχει κάποια σκοπιμότητα, έχει κάποια υστεροβουλία; Γ. Κουβαράς: Όχι, ίσα-ίσα. Ευ. Βενιζέλος: Είναι ένα υστερόβουλο δάκτυλο, αυτό που μου δείχνει την πανσέληνο; Γ. Κουβαράς: Μα, ξέρετε, τώρα τα τελευταία 50 λεπτά –πρέπει να είναι– βλέπω την πανσέληνο, οπότε τώρα, ναι, κάποια στιγμή είπα να ρωτήσω και κάτι άλλο. Εντάξει, το αντιπαρέρχομαι αυτό με την πανσέληνο και θα επιμείνω στο δάκτυλο, λοιπόν. Ευ. Βενιζέλος: Κοιτάξτε, θεωρώ ότι με τίμησε η δημοκρατία, η Ελληνική Δημοκρατία , η κοινωνία. Βεβαίως, αποκτήσαμε πάρα πολλούς εχθρούς, γιατί είναι άλλο να διαχειρίζεσαι μία κρίση κόβοντας χρήματα και άλλο να διαχειρίζεσαι μία κρίση δίνοντας χρήματα. Γ. Κουβαράς: Σωστό. Ευ. Βενιζέλος: Λοιπόν, εμείς περάσαμε πάρα πολύ δύσκολα, έπρεπε μία ομάδα πολιτικών προσώπων να ακρωτηριαζόμαστε σε απευθείας μετάδοση, παίρνοντας πολύ σκληρές αποφάσεις, τις οποίες κανείς δεν αμφισβήτησε, όλοι τις εφαρμόζουν, όλοι τις συνεχίζουν. Αυτή η πολιτική επεκράτησε, αυτή είναι η εθνική πολιτική. Αλλά, βλέπετε, έτσι γράφεται η ιστορία, κάποιοι συμπίπτουν με τα άσχημα και κάποιοι συμπίπτουν με τα ωραία ή με τα εύκολα. Νομίζω ότι έχω μία υποχρέωση ανταπόδοσης στον τόπο, στην πατρίδα, λέγοντας αυτό που ξέρω, αυτό που έμαθα, αυτό που έχω διδαχθεί, αυτό που έχω ζήσει και έχω την υποχρέωση να λέω τη γνώμη μου χωρίς υστεροβουλίες. Δεν μου λείπει κάτι, δεν ψάχνω κάτι. Έχω, όμως, ως πολίτης μία υποχρέωση η οποία είναι δημοκρατική, εθνική, ηθική. Γ. Κουβαράς: Νιώθετε ότι αυτό σας δίνει τώρα, αυτή η θέση που λέτε τώρα –η οποία πια δεν είναι μέσα, είναι λίγο από έξω, αλλά είναι ταυτόχρονα και τόσο μέσα, γιατί είσαστε μέσα στα πράγματα– μία μεγαλύτερη εμβέλεια και, ενδεχομένως, ότι τώρα ακούγεστε από ανθρώπους που πριν μπορεί να είχαν λίγο κλειστά τα αυτιά τους σε αυτά που λέτε; Ευ. Βενιζέλος: Μακάρι, θα με ικανοποιούσε πάρα πολύ αυτό. Μακάρι. Έχω υποστεί πολλές επιθέσεις, απόπειρες ηθικής δολοφονίας. Χαίρομαι, γιατί τα έχω αντιμετωπίσει όλα αυτά, νομίζω αποτελεσματικά και με ψυχραιμία. Από εκεί και πέρα, ποιος δεν θέλει να τον συμπαθούν, να τον ακούν, να τον εκτιμούν; Και, εν πάση περιπτώσει, θα ήταν πολύ σημαντικό για εμένα να μπορώ να βοηθώ στον τρόπο που σκέπτεται η κοινωνία, ο λαός, οι πολίτες. Γ. Κουβαράς: Θέλω πραγματικά να σας ευχαριστήσω πολύ. Να πω ότι προσδοκώ την επόμενη συνάντησή μας. Ευ. Βενιζέλος: Να είστε καλά. Γ. Κουβαράς: Πιστεύω ότι θα την προσδοκούν και οι τηλεθεατές μας. Ευ. Βενιζέλος: Θα την κάνουμε ημέρα, μεσημέρι, για να έχουμε τον ήλιο και όχι το φεγγάρι. Γ. Κουβαράς: Έτσι, καλύτερα, για να είμαστε σίγουροι. Επίσης, θέλω να πω καλή επιτυχία στο Συνέδριο του Κύκλου, το οποίο αρχίζει τη Δευτέρα και την Τρίτη. Ευ. Βενιζέλος: Σας ευχαριστώ πολύ. Γ. Κουβαράς: Ευχαριστώ πολύ τον κ. Βενιζέλο.

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής στα μοντέλα που προβλέπουν την κλιματική αλλαγή

Τρεις επιστήμονες μοιράζονται Νόμπελ Φυσικής 2021 για τις πρωτοποριακές μελέτες τους στην κατανόηση περίπλοκων φυσικών συστημάτων. Ο Syukuro Manabe(1/4) και ο Klaus Hasselmann(1/4) διότι έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης και στο πώς αυτό επηρεάζεται από την ανθρωπότητα και ο Giorgio Parisi(1/2) για την επαναστατική συμβολή του στο θεωρία των χαοτικών και τυχαίων φαινομένων. Όλα τα πολύπλοκα συστήματα αποτελούνται από πολλά διαφορετικά μέρη που αλληλεπιδρούν. Μελετώνται από τους φυσικούς τα τελευταία διακόσια χρόνια και είναι δύσκολο να περιγραφούν μαθηματικά εξαιτίας του τεραστίου αριθμού των συστατικών τους και της τυχαιότητας που επικρατεί σ’ αυτά. Θα μπορούσαν επίσης να είναι χαοτικά, όπως ο καιρός, όπου μικρές αποκλίσεις στις αρχικές τιμές οδηγούν σε τεράστιες διαφορές σε μεταγενέστερο στάδιο. Οι Manabe, Hasselmann και Parisi συνέβαλαν στο να κατανοήσουμε περισσότερο αυτά τα συστήματα καθώς επίσης και την μακροπρόθεσμη εξέλιξή τους. Το κλίμα της Γης είναι ένα από τα πολλά παραδείγματα πολύπλοκων συστημάτων. Οι Manabe και Hasselmann βραβεύθηκαν με Νόμπελ για το πρωτοποριακό έργο τους στην ανάπτυξη κλιματικών μοντέλων, ενώ ο Parisi για τις θεωρητικές του λύσεις σε μια τεράστια σειρά προβλημάτων στη θεωρία των πολύπλοκων συστήματα. Ο Syukuro Manabe απέδειξε ότι η αύξηση της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα οδηγεί σε αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη μας. Στη δεκαετία του 1960, ηγήθηκε της ανάπτυξης φυσικών μοντέλων του κλίματος της Γης και ήταν ο πρώτος που εξερεύνησε την αλληλεπίδραση μεταξύ της ισορροπίας ακτινοβολίας και της κάθετης μεταφοράς αερίων μαζών. Η εργασία του έθεσε τα θεμέλια για την ανάπτυξη των σημερινών κλιματικών μοντέλων. Περίπου δέκα χρόνια αργότερα, ο Klaus Hasselmann δημιούργησε ένα μοντέλο που συνδέει τον καιρό και το κλίμα, απαντώντας έτσι στο ερώτημα γιατί τα κλιματικά μοντέλα μπορούν να είναι αξιόπιστα παρά το γεγονός ότι ο καιρός είναι μεταβλητός και χαοτικός. Ανέπτυξε επίσης μεθόδους για τον εντοπισμό συγκεκριμένων σημάτων, ‘δακτυλικών αποτυπωμάτων’ που αποτυπώνονται στο κλίμα, εξαιτίας των φυσικών φαινομένων και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Οι μέθοδοί του έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποδειχθεί ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στην ατμόσφαιρα οφείλεται στις ανθρώπινες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Γύρω στο 1980, ο Giorgio Parisi ανακάλυψε κρυμμένα μοτίβα σε περίπλοκα αδιάτακτα υλικά. Οι ανακαλύψεις του είναι από τις σημαντικότερες συνεισφορές στη θεωρία περίπλοκων συστημάτων. Επιτρέπουν την κατανόηση και περιγραφή πολλών διαφορετικών και φαινομενικά εντελώς τυχαίων υλικών και φαινομένων, όχι μόνο στη φυσική αλλά και σε άλλους, πολύ διαφορετικούς τομείς, όπως τα μαθηματικά, την βιολογία, την νευροεπιστήμη και την μηχανική μάθηση. Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή Πριν από διακόσια χρόνια, ο Γάλλος φυσικός Joseph Fourier μελέτησε την ισορροπία ενέργειας μεταξύ της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας στην Γη και της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας από την Γη. Κατανόησε τον ρόλο της ατμόσφαιρας σε αυτήν την ισορροπία. Στην επιφάνεια της Γης, η εισερχόμενη ηλιακή ακτινοβολία μετατρέπεται σε εξερχόμενη ακτινοβολία – που ονόμασε «σκοτεινή θερμότητα» – η οποία απορροφάται από την ατμόσφαιρα, με αποτέλεσμα την θέρμανση της Γης. Ο προστατευτικός ρόλος της ατμόσφαιρας αναφέρεται σήμερα ως φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αυτό το όνομα προέρχεται από την ομοιότητά του με τα γυάλινα τζάμια ενός θερμοκηπίου, στο οποίο ο αέρας θερμαίνεται από το ηλιακό φως, αυξάνοντας την θερμοκρασία του (αν και η σύγκριση αυτή είναι ατυχής, γιατί τα γυάλινα τοιχώματα στο θερμοκήπιο κρατάνε στο εσωτερικό του τον θερμαινόμενο αέρα, ενώ στη Γη ο θερμός αέρας είναι ελεύθερος να ανεβαίνει και να διαδίδει προς τα έξω την θερμότητα). Ωστόσο, οι διαδικασίες αλληλεπίδρασης της ακτινοβολίας με την ατμόσφαιρα είναι πολύ πιο περίπλοκες. Το πρόβλημα παραμένει το ίδιο με αυτό που επιχείρησε ο Fourier – να διερευνήσει την ισορροπία μεταξύ της ηλιακής ακτινοβολίας μικρών μηκών κύματος – ορατή και υπεριώδη ακτινοβολία- που προσπίπτει στην Γη από τον Ήλιο και της μεγάλου μήκους κύματος υπέρυθρης ακτινοβολίας που εκπέμπεται από την Γη προς τα έξω. Οι λεπτομέρειες προστέθηκαν από πολλούς επιστήμονες του κλίματος τους επόμενους δύο αιώνες. Τα σύγχρονα κλιματικά μοντέλα είναι ισχυρά εργαλεία, όχι μόνο για την κατανόηση του κλίματος, αλλά και για την κατανόηση της παγκόσμιας θέρμανσης στην οποία συνεισφέρουν και οι άνθρωποι. Αυτά τα μοντέλα βασίζονται στους νόμους της φυσικής και έχουν αναπτυχθεί από μοντέλα που προέβλεπαν τον καιρό. Ο καιρός περιγράφεται από μετεωρολογικά μεγέθη όπως η θερμοκρασία, ο υετός, ο άνεμος ή τα σύννεφα και επηρεάζεται από ό,τι συμβαίνει στους ωκεανούς και στη στεριά. Τα κλιματικά μοντέλα βασίζονται στα στατιστικά μεγέθη του καιρού, όπως οι μέσες τιμές, οι τυπικές αποκλίσεις, οι υψηλότερες και οι χαμηλότερες τιμές που μετρήθηκαν κ.λπ. Δεν μπορούν να μας πουν πώς θα είναι ο καιρός στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου του επόμενου έτους, αλλά μπορούμε να πάρουμε μια ιδέα για την θερμοκρασία ή τις βροχοπτώσεις που αναμένουμε κατά μέσο όρο στη Στοκχόλμη τον Δεκέμβριο. Ο ρόλος του διοξειδίου του άνθρακα Το φαινόμενο του θερμοκηπίου είναι απαραίτητο για τη ζωή στη Γη. Ρυθμίζει την θερμοκρασία διότι τα αέρια του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα – διοξείδιο του άνθρακα, μεθάνιο, υδρατμοί κ.ά. – απορροφούν την υπέρυθρη ακτινοβολία της Γης και στη συνέχεια η επανεκπεμπόμενη θερμική ακτινοβολία, θερμαίνει τον αέρα και το έδαφος. Τα αέρια του θερμοκηπίου στην πραγματικότητα αποτελούν ένα πολύ μικρό ποσοστό της ξηρής ατμόσφαιρας της Γης, η οποία συνίσταται κατά 99% κατ’ όγκο από άζωτο και οξυγόνο. Το διοξείδιο του άνθρακα είναι μόλις 0,04% κατ’ όγκο. Το πιο ισχυρό αέριο θερμοκηπίου είναι οι υδρατμοί, αλλά δεν μπορούμε να ελέγξουμε τη συγκέντρωση των υδρατμών στην ατμόσφαιρα, ενώ μπορούμε να ελέγξουμε αυτή του διοξειδίου του άνθρακα. Η ποσότητα υδρατμών στην ατμόσφαιρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την θερμοκρασία, οδηγώντας σε έναν μηχανισμό ανάδρασης. Περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα την κάνει θερμότερη, επιτρέποντας περισσότερη ποσότητα υδρατμών να διατηρούνται στον αέρα, γεγονός που αυξάνει το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αυξάνοντας έτσι ακόμα περισσότερο την θερμοκρασία. Εάν το επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα μειωθεί, ποσότητα υδρατμών θα συμπυκνωθεί και η θερμοκρασία θα πέσει. Ένα πρώτο πρώτο κομμάτι του παζλ σχετικά με την επίδραση του διοξειδίου του άνθρακα προήλθε από τον Σουηδό ερευνητή και νομπελίστα Svante Arrhenius. Παρεμπιπτόντως, ο συνάδελφός του, μετεωρολόγος Nils Ekholm, ήταν εκείνος που το 1901 χρησιμοποίησε πρώτος τον όρο θερμοκήπιο για να περιγράψει την απορρόφηση και την επανεκπομπή θερμικής ακτινοβολίας στην ατμόσφαιρα. Ο Arrhenius κατανόησε την φυσική που ήταν υπεύθυνη για το φαινόμενο του θερμοκηπίου στα τέλη του 19ου αιώνα. Όσο θερμότερη είναι μια πηγή της ακτινοβολίας, τόσο μικρότερο είναι το μήκος κύματος της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας. Ο ήλιος έχει επιφανειακή θερμοκρασία περίπου 6.000 °C και εκπέμπει ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία κυρίως στο ορατό φως. Η Γη, με επιφανειακή θερμοκρασία 15 °C, επαν-εκπέμπει αόρατη υπέρυθρη ακτινοβολία. Αν η ατμόσφαιρα δεν απορροφούσε αυτήν την ακτινοβολία, η θερμοκρασία της γήινης επιφάνειας δεν θα ξεπερνούσε τους –18 °C. Ο Arrhenius στην πραγματικότητα προσπαθούσε να βρει τι προκάλεσε φαινόμενο των εποχών των παγετώνων, που είχε ανακαλυφθεί εκίνη την εποχή. Κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αν το επίπεδο διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα μειωθεί στο μισό, αυτό θα ήταν αρκετό για να εισέλθει η Γη σε μια νέα εποχή των παγετώνων. Και αντίστροφα – ο διπλασιασμός της ποσότητας διοξειδίου του άνθρακα θα αύξανε τη θερμοκρασία κατά 5-6 °C, αποτέλεσμα το οποίο, συμπτωματικά, είναι εκπληκτικά κοντά στις τρέχουσες εκτιμήσεις. Ένα πρωτοποριακό μοντέλο για την επίδραση του διοξειδίου του άνθρακα Στη δεκαετία του 1950, ο Ιάπων φυσικός Syukuro Manabe ήταν ένας από τους νέους και ταλαντούχους ερευνητές στο Τόκιο που εγκατέλειψαν την Ιαπωνία, η οποία είχε καταστραφεί από τον πόλεμο, και συνέχισαν την καριέρα τους στις Η.Π.Α. Ο σκοπός της έρευνας του Manabe, όπως του Arrhenius πριν από περίπου εβδομήντα χρόνια, ήταν να κατανοήσει πως τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα μπορούν να προκαλέσουν αύξηση της θερμοκρασίας. Ωστόσο, ενώ ο Arrhenius είχε επικεντρωθεί στην ισορροπία της ακτινοβολίας, στην δεκαετία του 1960 ο Manabe προχώρησε την έρευνα στην ανάπτυξη φυσικών μοντέλων ώστε να ενσωματώσει την κάθετη μεταφορά αερίων μαζών λόγω μεταφοράς θερμότητας, καθώς και την λανθάνουσα θερμότητα υδρατμών. Για να κάνει αυτούς τους υπολογισμούς διαχειρίσιμους, επέλεξε να μειώσει το μοντέλο σε μία διάσταση – μια κάθετη στήλη, 40 χιλιόμετρα πάνω στην ατμόσφαιρα. Ακόμα κι έτσι, χρειάστηκαν εκατοντάδες πολύτιμες ώρες σε υπολογιστές για να δοκιμαστεί το μοντέλο μεταβάλλοντας τα επίπεδα των αερίων στην ατμόσφαιρα. Το οξυγόνο και το άζωτο είχαν αμελητέες επιδράσεις στην επιφανειακή θερμοκρασία, ενώ το διοξείδιο του άνθρακα είχε σαφή επίδραση: όταν το επίπεδο του διοξειδίου του άνθρακα διπλασιαζόταν, η παγκόσμια θερμοκρασία αυξανόταν πάνω από 2 oC.

Πηγή: Manabe and Wetherald (1967) Thermal equilibrium of the atmosphere with a given distribution of relative humidity, Journal of the atmospheric sciences, Vol. 24, Nr 3, May. Το μοντέλο του Manabe επιβεβαίωσε ότι αυτή η θέρμανση οφειλόταν όντως στην αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα, επειδή προέβλεπε άνοδο της θερμοκρασίας πιο κοντά στο έδαφος, ενώ η ανώτερη ατμόσφαιρα γινόταν πιο κρύα. Αν η αύξηση της θερμοκρασίας οφειλόταν σε αύξηση της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας, τότε θα έπρεπε ολόκληρη η ατμόσφαιρα να θερμαίνεται ταυτόχρονα. Πριν από εξήντα χρόνια, οι υπολογιστές ήταν εκατοντάδες χιλιάδες φορές πιο αργοί από ό,τι τώρα, οπότε αυτό το μοντέλο ήταν σχετικά απλό, αλλά ο Manabe επιβεβαίωσε τα βασικά χαρακτηριστικά. ‘Πρέπει πάντα να απλοποιείς’, έλεγε. Δεν μπορείτε να ανταγωνιστείτε την πολυπλοκότητα της φύσης – υπεισέρχεται τόσο πολλή φυσική που είναι αδύνατο να υπολογιστούν απολύτως τα πάντα. Οι γνώσεις από το μονοδιάστατο μοντέλο οδήγησαν σε ένα κλιματικό μοντέλο σε τρεις διαστάσεις, το οποίο ο Manabe δημοσίευσε το 1975. Αυτό ήταν ένα ακόμη ορόσημο στην πορεία για την κατανόηση των μυστικών του κλίματος. Ο καιρός είναι χαοτικός Περίπου δέκα χρόνια μετά τον Manabe, ο Klaus Hasselmann πέτυχε να συνδέσει τον καιρό και το κλίμα βρίσκοντας έναν τρόπο να ξεπεράσει τις γρήγορες και χαοτικές αλλαγές του καιρού που ήταν τόσο ενοχλητικές στους υπολογισμούς. Ο πλανήτης μας έχει τεράστιες αλλαγές στον καιρό επειδή η ηλιακή ακτινοβολία είναι άνισα κατανεμημένη, τόσο γεωγραφικά όσο και χρονικά. Η γη είναι σφαιρική, έτσι λιγότερες από τις ακτίνες του ήλιου φτάνουν στα υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη σε σχέση με τα χαμηλότερα κοντά στον Ισημερινό. Επιπλέον, ο άξονας της Γης είναι κεκλιμένος, δημιουργώντας εποχιακές διαφορές στην εισερχόμενη ακτινοβολία. Οι διαφορές στην πυκνότητα μεταξύ θερμότερου και ψυχρότερου αέρα προκαλούν τις κολοσσιαίες μεταφορές θερμότητας μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών πλάτων, μεταξύ ωκεανού και ξηράς, μεταξύ υψηλότερων και χαμηλότερων αερίων μαζών, οι οποίες καθοδηγούν τον καιρό στον πλανήτη μας. Όπως όλοι γνωρίζουμε, το να κάνουμε αξιόπιστες προβλέψεις για τον καιρό για πάνω από δέκα ημέρες είναι μια πρόκληση. Πριν από διακόσια χρόνια, ο διάσημος Γάλλος επιστήμονας, Pierre-Simon de Laplace, δήλωσε ότι αν γνωρίζαμε τη θέση και την ταχύτητα όλων των σωματιδίων στο σύμπαν, θα μπορούσαμε να υπολογίσουμε τι συνέβη και τι θα συμβεί στον κόσμο μας. Αυτό κατ’ αρχήν ακούγεται λογικό. Οι νόμοι κίνησης του Νεύτωνα, οι οποίοι περιγράφουν τις μεταφορές αερίων μαζών στην ατμόσφαιρα, είναι εντελώς ντετερμινιστικοί – δεν διέπονται από τυχαιότητα Ωστόσο, τίποτα δεν θα μπορούσε να είναι πιο λάθος όταν πρόκειται για τον καιρό. Αυτό οφείλεται εν μέρει επειδή, πρακτικά είναι αδύνατο να είμαστε αρκετά ακριβείς – να παραθέσουμε την θερμοκρασία του αέρα, την πίεση, την υγρασία ή τις συνθήκες του ανέμου για κάθε σημείο της ατμόσφαιρας. Επίσης, οι εξισώσεις είναι μη γραμμικές. Μικρές αποκλίσεις στις αρχικές τιμές μπορούν να κάνουν το σύστημα του καιρού να εξελιχθεί με εντελώς διαφορετικούς τρόπους. Με βάση την διατύπωση ότι ‘μια πεταλούδα που πετάει στη Βραζιλία θα μπορούσε να προκαλέσει ανεμοστρόβιλο στο Τέξας’, η απροσδιοριστία του καιρού ονομάστηκε φαινόμενο της πεταλούδας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι είναι αδύνατο να δημιουργηθούν μακροπρόθεσμες καιρικές προβλέψεις – ο καιρός είναι χαοτικός. Αυτή η ανακάλυψη έγινε στη δεκαετία του 1960 από τον Αμερικανό μετεωρολόγο Edward Lorenz, ο οποίος έθεσε τα θεμέλια της σημερινής θεωρίας του χάους. Η επιστημονική βάση των μακροπρόθεσμων κλιματολογικών προβλέψεων Πώς μπορούμε να έχουμε αξιόπιστα κλιματικά μοντέλα που κάνουν προβλέψεις για αρκετές δεκαετίες ή εκατοντάδες χρόνια στο μέλλον, παρά το γεγονός ότι ο καιρός είναι ένα κλασικό παράδειγμα ενός χαοτικού συστήματος; Γύρω στο 1980, ο Klaus Hasselmann απέδειξε πώς τα χαοτικά μεταβαλλόμενα καιρικά φαινόμενα μπορούν να περιγραφούν ως ταχέως μεταβαλλόμενος θόρυβος, θέτοντας έτσι τις μακροπρόθεσμες κλιματολογικές προβλέψεις σε επιστημονικά θεμέλια. Επιπλέον, ανέπτυξε μεθόδους για τον εντοπισμό των ανθρώπινων επιπτώσεων στην παρατηρούμενη παγκόσμια θερμοκρασία. Ως νεαρός μεταπτυχιακός φοιτητής φυσικής στο Αμβούργο της Γερμανίας, στη δεκαετία του 1950, ο Hasselmann ασχολήθηκε με τη δυναμική των ρευστών, και στη συνέχεια άρχισε να αναπτύσσει παρατηρήσεις και θεωρητικά μοντέλα για τα κύματα και τα ρεύματα των ωκεανών. Μετακόμισε στην Καλιφόρνια και συνέχισε με την ωκεανογραφία, συναντώντας συναδέλφους όπως ο Charles David Keeling, με τον οποίο ο Hasselmanns συνεργάστηκε. Ο Keeling είχε ξεκινήσει το 1958, την σημαντικότερη σειρά μετρήσεων του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα στο Παρατηρητήριο Mauna Loa στη Χαβάη. Ο Hasselmanns δεν γνώριζε τότε ότι στη μετέπειτα εργασία του θα χρησιμοποιούσε συχνά την καμπύλη Keeling, η οποία δείχνει αλλαγές στα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα.

Η καμπύλη Keeling μας δείχνει την εξέλιξη της συγκέντρωσης του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Η δημιουργία ενός κλιματικού μοντέλου μέσα από τα χαοτικά δεδομένα του καιρού μπορεί να απεικονιστεί με ένα σκύλο που περπατάει: ο σκύλος τρέχει μπροστά, γυρνάει πίσω και πάει ξανά προς τα εμπρός ή πλάι και γύρω από τα πόδια σας. Πώς μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τα ίχνη του σκύλου για να δείτε αν περπατάτε ή στέκεστε ακίνητοι; Ή για να διαπιστώσετε αν περπατάτε γρήγορα ή αργά; Τα ίχνη του σκύλου είναι οι αλλαγές του καιρού και η βόλτα σας είναι η εξέλιξη του κλίματος. Είναι δυνατόν να βγάλουμε συμπεράσματα για τις μακροπρόθεσμες τάσεις στο κλίμα χρησιμοποιώντας χαοτικά και θορυβώδη δεδομένα καιρού; Μια επιπλέον δυσκολία είναι ότι οι διακυμάνσεις που επηρεάζουν το κλίμα είναι εξαιρετικά μεταβλητές με την πάροδο του χρόνου – μπορεί να είναι γρήγορες, όπως στην ένταση του ανέμου ή την θερμοκρασία του αέρα ή πολύ αργές, όπως το λιώσιμο των πάγων και η θέρμανση των ωκεανών. Για παράδειγμα, η ομοιόμορφη θέρμανση μόνο κατά ένα βαθμό μπορεί να πάρει χίλια χρόνια για τον ωκεανό, αλλά μόνο λίγες εβδομάδες για την ατμόσφαιρα. Το αποφασιστικό βήμα ήταν να ενσωματώσουμε τις γρήγορες αλλαγές του καιρού στους υπολογισμούς ως θόρυβο και να δείξουμε πώς αυτός ο θόρυβος επηρεάζει το κλίμα. Ο Hasselmann δημιούργησε ένα στοχαστικό μοντέλο κλίματος, που σημαίνει ότι η τυχαιότητα είναι ενσωματωμένη στο μοντέλο. Η έμπνευσή του προήλθε από τη θεωρία για την κίνηση Brown του Άλμπερτ Αϊνστάιν, που ονομάζεται επίσης τυχαίος περίπατος. Χρησιμοποιώντας αυτή τη θεωρία, ο Hasselmann απέδειξε ότι η ταχέως μεταβαλλόμενη ατμόσφαιρα μπορεί πραγματικά να προκαλέσει αργές μεταβολές στον ωκεανό. Η ανθρωπογενής επίδραση στην κλιματική αλλαγή Όταν ολοκληρώθηκε το μοντέλο για τις κλιματικές μεταβολές, ο Hasselmann ανέπτυξε μεθόδους για τον εντοπισμό των ανθρώπινων επιδράσεων στο κλιματικό σύστημα. Διαπίστωσε ότι τα μοντέλα, μαζί με παρατηρήσεις και θεωρητικές εκτιμήσεις, περιέχουν επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις ιδιότητες του θορύβου και των σημάτων. Για παράδειγμα, οι αλλαγές στην ηλιακή ακτινοβολία, τα ηφαιστειακά σωματίδια ή τα επίπεδα των αερίων του θερμοκηπίου αφήνουν μοναδικά σήματα, δακτυλικά αποτυπώματα, τα οποία μπορούν να διαχωριστούν. Αυτή η μέθοδος για τον προσδιορισμό των δακτυλικών αποτυπωμάτων μπορεί επίσης να εφαρμοστεί και στην επίδραση που έχουν οι άνθρωποι στο κλιματικό σύστημα. Έτσι ο Hasselmann άνοιξε τον δρόμο για περαιτέρω μελέτες της κλιματικής αλλαγής, οι οποίες ανέδειξαν τα ίχνη ανθρώπινων επιπτώσεων στο κλίμα χρησιμοποιώντας μεγάλο αριθμό ανεξάρτητων παρατηρήσεων. Τα κλιματικά μοντέλα ανανεώνονται ασταμάτητα καθώς οι διαδικασίες που περιλαμβάνονται στις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις του κλίματος χαρτογραφούνται πιο διεξοδικά, κυρίως μέσω των δορυφορικών μετρήσεων και των παρατηρήσεων του καιρού. Τα μοντέλα δείχνουν σαφώς ένα επιταχυνόμενο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα αυξήθηκαν κατά 40%. Η ατμόσφαιρα της γης δεν περιείχε τόση ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα για εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια. Οι μετρήσεις θερμοκρασίας δείχνουν ότι ο πλανήτης έχει θερμανθεί κατά 1οC τα τελευταία 150 χρόνια. Οι Syukuro Manabe και Klaus Hasselmann θεμελίωσαν μια στέρεα φυσική βάση όσον αφορά την γνώση μας για το κλίμα της Γης. Τα κλιματικά τους μοντέλα είναι κατηγορηματικά. Η υπεθέρμανση της Γης οφείλεται στην αύξηση των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Η ανθρωπογενής επίδραση στην κλιματική αλλαγή (πηγή: Hegerl and Zweirs (2011) Use of models in detection & attribution of climate change, WIREs Climate Change) …. συνεχίζεται με την συνεισφορά του Giorgio Parisi … πηγή: https://www.nobelprize.org/

Πότε και πώς θα έρθει το οριστικό τέλος του πλανήτη μας;

Τα τελευταία ~4 δισεκατομμύρια χρόνια ήταν μια απίστευτα επιτυχημένη και αδιάλειπτη πορεία για την ζωή στη Γη. Το μέλλον όμως δεν θα είναι τόσο λαμπρό.

Η ζωή στη Γη επιβιώνει και ευδοκιμεί για πάνω από 4 δισεκατομμύρια χρόνια, αλλά αυτό δεν θα συνεχίζεται για πάντα. Σε πολύ μεγάλο βάθος χρόνου αναμένονται καταστροφικά γεγονότα που θα πλήξουν τον πλανήτη Γη. Καθώς ο ήλιος γερνά, ο πυρήνας του διαστέλλεται και θερμαίνεται, αυξάνοντας τον ρυθμό των πυρηνικών αντιδράσεων σύντηξης που πραγματοποιούνται στο εσωτερικό του. Μετά από 1-2 δισεκατομμύρια χρόνια, η ολοένα αυξανόμενη ακτινοβολία από τον Ήλιο θα θερμάνει και θα εξατμίσει τους ωκεανούς της Γης.

Στη συνέχεια, οι βαρυτικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των εσωτερικών πλανητών θα διαταράξουν τις τροχιές τους. Υπάρχει μια μικρή πιθανότητα για τον ‘εκτροχιασμό’ κάποιου πλανήτη, συμπεριλαμβανομένης της Γης. Μετά από 4 δισεκατομμύρια χρόνια, συμβαίνει η αναπόφευκτη συγχώνευση του Γαλαξία μας με τον γαλαξία της Ανδρομέδας. Παρά τους νέους σχηματισμούς άστρων, σουπερνόβα και αστρικές συγκρούσεις, υπάρχουν πολλές πιθανότητες η Γη να παραμένει ανεπηρέαστη.

Από πάνω προς τα κάτω βλέπουμε τον έναστρο ουρανό όπως φαίνεται από τη Γη κατά τη διάρκεια της προσέγγισης και σύγκρουσης του Γαλαξία μας μ’ αυτόν της Ανδρομέδας. Η πρώτη εικόνα δείχνει τον ουρανό όπως φαίνεται σήμερα και η τελευταία όπως θα φαίνεται μετά από 7 δισεκατομμύρια χρόνια (και αφού θα έχει ολοκληρωθεί η σύγκρουση) Μερικά δισεκατομμύρια χρόνια αργότερα, ο ήλιος θα περάσει στο αστρικό στάδιο του ερυθρού γίγαντα, καταπίνοντας σίγουρα τον Ερμή και την Αφροδίτη, ενώ η μοίρα της Γης παραμένει οριακά αμφίβολη.

Στο πλαίσιο βλέπουμε το τωρινό μέγεθος του Ήλιου σε σύγκριση με το εκτιμώμενο μέγιστο μέγεθός του στο μελλοντικό στάδιο του ερυθρού γίγαντα. Η αστρική απώλεια μάζας θα ωθήσει την τροχιά της Γης προς τα έξω, αλλά θα έχει ακόμα πιθανότητες να επιβιώσει. Αν τα καταφέρει, τότε συνεχίσει θα περιφέρεται γύρω από έναν λευκό νάνο για τα επόμενα χρόνια.

Όταν προκύπτει ένας μεγάλος αριθμός βαρυτικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ αστρικών συστημάτων, κάποιο άστρο μπορεί να δεχθεί ένα ‘λάκτισμα’ και να αποβληθεί από την δομή της οποίας αποτελεί μέλος. Παρατηρούμε άστρα που διαφεύγουν από τον Γαλαξία μας ακόμη και σήμερα. Άπαξ και φύγουν, δεν θα επιστρέψουν ποτέ. Αυτό εκτιμάται ότι θα συμβεί στον Ήλιο μας σε κάποιο χρονικό σημείο μεταξύ 1017 έως 1019 ετών από τώρα, με την τελευταία επιλογή πιο πιθανή. Τα περισσότερα σενάρια περιλαμβάνουν το σύστημα Γης-Σελήνης να παραμένει δεσμευμένο στον Ήλιο όταν συμβεί αυτό Μετά από 1019 χρόνια, πολλαπλές βαρυτικές αλληλεπιδράσεις αποβάλλουν τα περισσότερα άστρα και ηλιακά συστήματα από τους γαλαξίες τους. Αυτό εκτιμάται ότι θα συμβεί και στον Ήλιο μας. Η Γη, ωστόσο, θα παραμείνει σε μια ελαφρώς τροχιά γύρω από το αστρικό μας κατάλοιπο. Μετά από ~1026χρόνια, οι παλιρροιακές δυνάμεις θα διαλύσουν μοιραία τον πλανήτη. Το πτώμα του Ήλιου ως λευκού νάνου θα καταβροχθίσει επιτέλους τα υπολείμματα της Γης: κι αυτό θα είναι το οριστικό και αμετάκλητο τέλος της. Η Γη θα μπορούσε να επιβιώσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα αν είχε διαφύγει για κάποιο λόγο νωρίτερα από την βαρυτική έλξη του Ήλιου, και κυκλοφορούσε ως απομονωμένος αδέσποτος πλανήτης.

πηγή: https://bigthink.com/starts-with-a-bang/science-earth-end/

Τουρκικά πολεμικά πλοία μπλοκάρουν το Nautical Geo στην Κυπριακή ΑΟΖ

Επικίνδυνο είναι το σκηνικό που διαμορφώνεται στην κυπριακή ΑΟΖ. Με στόχο να τορπιλίσει την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου EastMed, η Τουρκία έχει στείλει στην περιοχή πολεμικά πλοία (επικαλούμενη σχετική Navtex) προκειμένου να μπλοκάρουν το Nautical Geo, ενώ στο σημείο βρέθηκε και το Oruc Reis πραγματοποιώντας... βόλτες για δύο ημέρες. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, πάνω από την περιοχή που έχει δεσμευθεί από την τουρκική Navtex, πέταξαν γαλλικά μαχητικά που βρίσκονταν στην περιοχή στο πλαίσιο της άσκησης «Ευνομία». Πολεμικό σκηνικό στήνει η Τουρκία Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το ΣΙΓΜΑ, στην κυπριακή ΑΟΖ βρίσκονταν τρία πολεμικά πλοία της Άγκυρας και δεν αφήνουν τίποτα να πλησιάσει. Ως αποτέλεσμα, το Nautical Geo βρίσκεται πλέον αγκυροβολημένο ανοικτά του λιμανιού Λάρνακας. Την ίδια ώρα, στην περιοχή όπου μέχρι πρότινος εκτελούσε μελέτες για τον EastMed, βρίσκονται τουρκικές φρεγάτες και μία κορβέτα. Για όλα αυτά, η Τουρκία επικαλείται παράτυπη Navtex που εξέδωσε για ναυτικές ασκήσεις, στην περιοχή που θα εκτελούσε τις εργασίες του για τον αγωγό EastMed το ερευνητικό σκάφος Nautical Geo, εκ μέρους της Κύπρου, της Ελλάδας και του Ισραήλ. Λίγο πιο πέρα, εντός της ελληνικής ΑΟΖ, διεξάγεται η άσκηση «Ευνομία» με τη συμμετοχή ναυτικών και εναέριων μέσων από Ελλάδα, Γαλλία και Ιταλία. Μάλιστα η πληροφόρηση καταδεικνύει ότι ως απάντηση την Τρίτη, ελληνικά και γαλλικά μαχητικά πέταξαν πάνω από την περιοχή της τουρκικής Navtex. Το χρονικό Σύμφωνα με το ΣΙΓΜΑ, μετά την παρενόχληση που δέχθηκε από τουρκική φρεγάτα ανοικτά της Κρήτης, έφθασε στην κυπριακή ΑΟΖ στις 28 Σεπτεμβρίου και άρχισε τις μετρήσεις. Στις 2 Οκτωβρίου, όμως, έφθασε στην ίδια περιοχή το τουρκικό ερευνητικό Oruc Reis, μαζί με τουρκικά πολεμικά. Ένα από αυτά απείλησαν δια ασυρμάτου το γαλλικό Nautical Geo με αποτέλεσμα αυτό να αποχωρήσει. Συνεπώς, από τις δύο του μήνα μέχρι την επομένη ημέρα, την Κυριακή, το Oruc Reis έκοβε βόλτες ανενόχλητο. Η τελευταία πληροφόρηση, καταδεικνύει πως τώρα το τουρκικό σκάφος είναι αγκυροβολημένο στην Αττάλεια της Τουρκίας, αλλά παραμένουν στην περιοχή τα τρία πολεμικά πλοία της Άγκυρας.

Νόμπελ Φυσικής 2021: Φυσική για το κλίμα και άλλα πολύπλοκα φαινόμενα

Τρεις επιστήμονες μοιράζονται το φετινό Νόμπελ Φυσικής για τις μελέτες τους πάνω σε χαοτικά και φαινομενικά τυχαία φαινόμενα. Οι Syukuro Manabe και ο Klaus Hasselmann έθεσαν τα θεμέλια της γνώσης μας για το κλίμα της Γης και για το πως η ανθρωπότητα το επηρεάζει. Ο Giorgio Parisi ανταμείβεται για την επαναστατική συμβολή του στην ανακάλυψη της αλληλεπίδρασης της αταξίας και των διακυμάνσεων στα φυσικά συστήματα, από τις ατομικές έως τις πλανητικές κλίμακες. nobel-physics-2021 Όπως ανακοίνωσε η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών αποφάσισε να απονείμει το Νόμπελ Φυσικής 2021 κατά το ήμισυ «για πρωτοποριακές συνεισφορές στην κατανόηση των περίπλοκων φυσικών συστημάτων» στον Syukuro Manabe , από το Πανεπιστήμιο του Princeton και τον Klaus Hasselmann , από το Ινστιτούτο Max Planck για τη Μετεωρολογία, «για τη φυσική μοντελοποίηση του κλίματος της Γης, την ποσοτικοποίηση της μεταβλητότητας και την αξιόπιστη πρόβλεψη της υπερθέρμανσης του πλανήτη» και το άλλο ήμισυ στον Giorgio Parisi , από το Πανεπιστήμιο Sapienza της Ρώμης, «για την ανακάλυψη της αλληλεπίδρασης της αταξίας και των διακυμάνσεων στα φυσικά συστήματα από ατομικές έως τις πλανητικές κλίμακες» Τα σύνθετα συστήματα χαρακτηρίζονται από τυχαία και διαταραχή και είναι δύσκολο να κατανοηθούν. Το φετινό βραβείο αναγνωρίζει νέες μεθόδους για την περιγραφή τους και την πρόβλεψη της μακροπρόθεσμης συμπεριφοράς τους. Ένα πολύπλοκο σύστημα ζωτικής σημασίας για την ανθρωπότητα είναι το κλίμα της Γης. Ο Syukuro Manabe απέδειξε πώς τα αυξημένα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα οδηγούν σε αυξημένες θερμοκρασίες στην επιφάνεια της Γης. Στη δεκαετία του 1960, ηγήθηκε της ανάπτυξης φυσικών μοντέλων του κλίματος της Γης και ήταν το πρώτο άτομο που εξερεύνησε την αλληλεπίδραση μεταξύ της ισορροπίας της ακτινοβολίας και της κάθετης μεταφοράς αέριων μαζών. Το έργο του έθεσε τα θεμέλια για την ανάπτυξη των σημερινών κλιματικών μοντέλων. Περίπου δέκα χρόνια αργότερα, ο Klaus Hasselmann δημιούργησε ένα μοντέλο που συνδέει τον καιρό και το κλίμα, απαντώντας έτσι στο ερώτημα γιατί τα κλιματικά μοντέλα μπορούν να είναι αξιόπιστα παρά το γεγονός ότι ο καιρός είναι μεταβλητός και χαοτικός. Ανέπτυξε επίσης μεθόδους για τον εντοπισμό συγκεκριμένων σημάτων, “δακτυλικών αποτυπωμάτων”, που τόσο τα φυσικά φαινόμενα όσο και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αποτυπώνονται πάνω στο κλίμα. Οι μέθοδοί του έχουν χρησιμοποιηθεί για να αποδειχθεί ότι η αυξημένη θερμοκρασία στην ατμόσφαιρα οφείλεται στις ανθρώπινες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Γύρω στο 1980, ο Giorgio Parisi ανακάλυψε κρυμμένα μοτίβα – σχέδια σε ακατάστατα περίπλοκα υλικά. Οι ανακαλύψεις του είναι από τις σημαντικότερες συνεισφορές στη θεωρία περίπλοκων συστημάτων. Επιτρέπουν την κατανόηση και περιγραφή πολλών διαφορετικών και φαινομενικά εντελώς τυχαίων υλικών και φαινομένων, όχι μόνο στη φυσική αλλά και σε άλλους πολύ διαφορετικούς τομείς, όπως τα μαθηματικά, η βιολογία, η νευροεπιστήμη και η μηχανική μάθηση. «Οι ανακαλύψεις που βραβεύτηκαν φέτος δείχνουν ότι οι γνώσεις μας για το κλίμα στηρίζονται σε μια σταθερή επιστημονική βάση, βασισμένη σε μια αυστηρή ανάλυση παρατηρήσεων. Οι φετινοί βραβευμένοι συνέβαλαν στο να αποκτήσουμε βαθύτερη εικόνα για τις ιδιότητες και την εξέλιξη των πολύπλοκων φυσικών συστημάτων, «λέει ο Thors Hans Hansson, πρόεδρος της Επιτροπής Νόμπελ Φυσικής. Ο Syukuro Manabe , γεννημένος το 1931 στο Shingu της Ιαπωνίας . Πήρε διδακτορικό το 1957 από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο. Είναι ανώτερος μετεωρολόγος στο Πανεπιστήμιο Princeton. Ο Klaus Hasselmann , γεννημένος το 1931 στο Αμβούργο της Γερμανίας . Με διδακτορικό το 1957 από το Πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν. Είναι καθηγητής στο Ινστιτούτο Μετεωρολογίας Max Planck. Ο Giorgio Parisi , γεννημένος το 1948 στη Ρώμη. Με διδακτορικό το 1970 από το Πανεπιστήμιο Sapienza της Ρώμης. Είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Sapienza της Ρώμης. Πηγή

Εγκύκλιος για το κλάδεμα των δέντρων

Εγκύκλιο εξέδωσε το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος για τη διαδικασία δενδροκομικών χειρισμών (κλαδεύσεις, καθαρισμοί, περιποίηση ιστάμενων δασικών ειδών), υλοτομίας και απομάκρυνσης ιστάμενων, κεκλιμένων και κατακείμενων δένδρων επί εκτάσεων μη δασικού χαρακτήρα και εκτός ορίων οικισμού. Η εγκύκλιος εκδόθηκε όπως αναφέρεται λόγω των σημαντικών γεγονότων τα οποία έλαβαν χώρα υπό μορφή φυσικών καταστροφών, συναρτώμενα με έντονα και ακραία καιρικά φαινόμενα, ήτοι: έντονες και ισχυρές καταιγίδες, χιονοπτώσεις αλλά και εκτεταμένες καταστροφικές δασικές πυρκαγιές. Σύμφωνα με την εγκύκλιο είναι δυνατή η υλοτομία και απομάκρυνση ιστάμενων (ζωντανών) δασικών ειδών, τα οποία φύονται επί ιδιωτικών εκτάσεων, εκτός ορίων οικισμού και μη υπαγομένων στις προστατευτικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, εφαρμοζομένης της διάταξης της παραγράφου 1 (ε) και (στ) του άρθρου 177 ν.δ 86/1969 ως ισχύει, τα οποία διατίθενται για την κάλυψη ατομικών αναγκών, ακολουθώντας τα διαλαμβανόμενα της αρμοδίως εκδοθείσης Δασικής Απαγορευτικής Διάταξης, και συμφώνως της ακολουθητέας διαδικασίας: Κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος του ενδιαφερομένου (είτε μέσω ηλεκτρονικής υποβολής, είτε ιδιοχείρως και με εξουσιοδότηση, είτε ταχυδρομικώς) και την προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών τα οποία ορίζει σχετικώς η διάταξη του άρθρου 2 (εδάφια 2 έως 6) της υπ’ αριθ. οικ.ΥΠΕΝ/ΔΠΔ/79833/4393/30-8-2021 (ΦΕΚ Β’ 4022/01-09-2021), ελλείψει τίτλων ιδιοκτησίας υποβάλλεται υπεύθυνη δήλωση της παραγράφου 4 του άρθρου 8 ν. 1599/1986 στην οποία δηλώνεται ότι: «Είμαι ιδιοκτήτης αγροτικής έκτασης εμβαδού … τ.μ., στη θέση …, Δ.Ε. …, του Δήμου …, δεν έχω επίσημους τίτλους και δεν έχω υποβάλει δήλωση στο Εθνικό Κτηματολόγιο», διενεργείται αυτοψία των δασικών οργάνων προκειμένου να υπάρξει σήμανση των προς υλοτομία δασικών ειδών, και σύνταξη εκθέσεως επί των πραγματικών δεδομένων (αριθμός ατόμων, δασικό είδος, κατ’ εκτίμηση απολήψιμος ξυλώδης όγκος). -Προτεραιότητα δίδεται στην υλοτομία και απομάκρυνση ειδών που είναι ασθενικά, καχεκτικά, υπέργηρα και επικινδύνως κεκλιμένα προς αποφυγή πτώσης τους, ιδιαιτέρως γειτνιάζοντα επί οικιών, κτισμάτων ή αποθηκευτικών χώρων. Η περιγραφείσα διαδικασία αφορά και στις εργασίες κλάδευσης, καθαρισμού, περιποίησης ιστάμενων δασικών ειδών και γενικότερα δενδροκομικών χειρισμών με σκοπό την αποτροπή και αποφυγή, στις περιπτώσεις έντονων ή ακραίων καιρικών φαινομένων ανεμοθλασιών, χιονοθλασιών, ανεμορριψιών, χιονορριψιών, καθώς και δημιουργίας εστιών μετάδοσης και διάδοσης πυρκαγιάς σε παρακείμενες θέσεις και σε γειτνιάζουσα δασική βλάστηση, στα πλαίσια της πρόληψης δασικών πυρκαγιών. O ενδιαφερόμενος προβαίνει στην υλοποίηση των εργασιών, κατόπιν ενημέρωσης της δασικής Αρχής και διενέργειας αυτοψίας αρμοδίως, κατά τα παραπάνω, ενώ η απομάκρυνση και μεταφορά των δασικών ειδών και προϊόντων τα οποία διατίθενται για την κάλυψη ατομικών αναγκών, πραγματοποιείται σύμφωνα με όσα προβλέπονται στην αρμοδίως εκδοθείσα Δασική Απαγορευτική Διάταξη. Στην περίπτωση παρέλευσης της κατά αντιστοιχία τασσόμενης χρονικής δέσμευσης των είκοσι (20) ημερών για την έκδοση σχετικής έγκρισης, ο αιτών-ενδιαφερόμενος ενημερώνει το αρμόδιο Δασαρχείο/Δ/νση Δασών (άνευ Δασαρχείου) για τις υλοτομικές εργασίες, ενώ η απομάκρυνση και μεταφορά των προϊόντων, πραγματοποιείται κατόπιν αυτής και του δελτίου μεταφοράς δασικών προϊόντων. Εάν δεν ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία όπως περιγράφεται παραπάνω, λαμβάνονται μέτρα κατασταλτικού χαρακτήρα.

Η ανάγκη διαχείρισης της ανομίας των μεγάλων ιδεών

ΑΡΘΡΟ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ Ο πληθωρισµός των εννοιών που κυριαρχούν στον διεθνή δηµόσιο λόγο φοβάµαι ότι µπορεί να λειτουργεί υπονοµευτικά για την ικανότητα του ανθρώπου να διαχωρίζει τις πολλαπλές σφαίρες στις οποίες κινείται. Όταν λέω του ανθρώπου εννοώ, για τα δικά µας δεδοµένα, του "δυτικού" ανθρώπου, του υποκειµένου του ορθού λόγου, όπως τον αντιλαµβάνεται ο δυτικός πολιτισµός, συµπεριλαµβανοµένου και όλου του µετανεωτερικού σχετικισµού. Μεγάλα πολιτικά, οικονοµικά και κοινωνικά προτάγµατα (όπως η ευηµερία, η ασφάλεια, η ειρήνη, η σταθερότητα, η ανάπτυξη, η συνοχή, η συµπεριληπτικότητα, ο σεβασµός των ανθρωπίνων δικαιωµάτων και του κράτους δικαίου, η δηµοκρατία) διασταυρώνονται µε ηθικού, ιστορικού, φαντασιακού ή µεταφυσικού χαρακτήρα διακυβεύµατα (όπως η σύγκρουση ατοµικισµού και αλληλεγγύης, η θρησκευτική πίστη, το πατριωτικό αίσθηµα και η εθνική ταυτότητα). Βαριές πραγµατικότητες όπως η γεωγραφία συνυπάρχουν µε ιδεολογικού ή αξιακού χαρακτήρα ερωτήµατα όπως η ανταγωνιστική ισορροπία ελευθερίας και ισότητας. Η σχέση µας µε τη φύση και η καταλυτική επιρροή που ασκούν φαινόµενα όπως η κλιµατική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές και οι πανδηµίες συγκρούονται µε τις κραυγαλέες ανισότητες που υπάρχουν διεθνώς ως προς το επίπεδο ανάπτυξης και τις συνθήκες ζωής. Εντυπωσιακά επιτεύγµατα της επιστήµης και της τεχνολογίας, όπως η τεχνητή νοηµοσύνη και η µηχανική µάθηση, προκαλούν φόβο γιατί διαταράσσουν το υφιστάµενο πλαίσιο των εργασιακών και γενικότερα των παραγωγικών σχέσεων. Παράλληλα, οι πολιτικές σχέσεις µε την ευρεία έννοια του όρου, ως σχέσεις ισχύος σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο, εξελίσσονται µε τρόπο που εντείνει τις αβεβαιότητες και θέτει υπό αµφισβήτηση σχέσεις νοµιµοποίησης και ηγεµονίας. Καµία κατάσταση δεν θεωρείται οριστική και αµετάβλητη. Αν υπάρχει ένας κοινός παρονοµαστής σε όλα αυτά, είναι η ανοµία. Η αδυναµία να ενταχθούν όλα αυτά τα επιµέρους φαινόµενα σε ένα σύστηµα κανόνων που τα διέπουν όχι µε τη στενά νοµική, αλλά µε την ευρύτερη δυνατή αντίληψη περί κανονιστικότητας, δηλαδή καταρχάς περί κανονικότητας. Με την επιστηµονική, την τεχνολογική, την οικονοµική, τη διεθνοπολιτική, τη θεσµική, τη θρησκευτική, την ιστορική εντέλει έννοια του όρου. Άρα µε µια πρόσληψη που µπορεί να είναι εµπειρική, πραγµατιστική και τεκµηριωµένη ή ιδεολογική, πολύ συχνά ιδεοληπτική και αυθαίρετη. Όταν αναφέροµαι σε όλα αυτά τα φαινόµενα συµπεριλαµβάνω προφανώς και τις έννοιες που τα περιγράφουν, τα ερµηνεύουν, τα προδικάζουν, τα αµφισβητούν, τα υποδέχονται ως σωτήρια ή ως απειλητικά. Αναφέροµαι δηλαδή και σε µια δέσµη ιδεών κάποιες από τις οποίες θα γίνουν "µεγάλες" επειδή θα επικρατήσουν και θα συνεγείρουν µε θριαµβευτικά ή καταστροφικά αποτελέσµατα. Αν ως "µεγάλη ιδέα" εννοούµε µια ολιστική προσέγγιση, τότε η εποχή µας είναι και αυτή εποχή "µεγάλων ιδεών". Οι πιο απλές ολιστικές προσεγγίσεις είναι, βέβαια, αυταρχικές και εντέλει ολοκληρωτικές ανεξάρτητα από τον ειδικότερο χαρακτήρα τους: πολιτικό, δήθεν επιστηµονικό, θρησκευτικό, εθνικολαϊκιστικό κ.ο.κ. Η Δύση δείχνει έτοιµη να εγκαταλείψει µε ευκολία το βασικό επιχείρηµα της οικουµενικής ισχύος των αξιών της, δηλαδή της νοµιµοποίησής της. Υπάρχουν όµως πλέον και πολλές ολιστικές προσεγγίσεις "ήπιου" χαρακτήρα που προσφέρουν τη γοητεία της εύκολης ερµηνείας των πάντων και ενός απλού και αυστηρού κώδικα συµπεριφοράς υπό το όχηµα µιας δήθεν φιλελεύθερης και µετανεωτερικής αντίληψης. Αν ως "µεγάλη ιδέα" εννοούµε την ανάγκη να ανταποκριθούµε σε µια "µεγάλη πρόκληση" όπως η κλιµατική αλλαγή ή η τεχνητή νοηµοσύνη, τότε η επείγουσα "µεγάλη ιδέα" είναι ένα φαινοµενικά συντηρητικό στοίχηµα που µπορεί να είναι βαθιά προοδευτικό, η διατήρηση και η προσαρµογή του κεκτηµένου της φιλελεύθερης δηµοκρατίας µέσα στις νέες συνθήκες που διαµορφώνει η σχέση ανθρωπότητας και φύσης και η σχέση ανθρωπότητας και τεχνολογίας. Όµως η ανθρωπότητα ζει, δυστυχώς, ταυτόχρονα σε διαφορετικές εποχές µε κριτήριο τη γραµµική αντίληψη περί προόδου, εγκλωβισµένη σε κραυγαλέες ανισότητες που οξύνονται. Η διαχείριση των εµβολιασµών κατά της πανδηµίας αφενός µεν στις οικονοµικά ανεπτυγµένες χώρες, αφετέρου δε στον υπόλοιπο κόσµο, είναι ένα απλό και επίκαιρο παράδειγµα. Εξίσου σηµαντικό παράδειγµα είναι η πρόσφατη "θεωρία", µε αφορµή τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν, ότι η δηµοκρατία δεν εξάγεται. Το επόµενο βήµα µπορεί να είναι η "θεωρία" ότι ούτε τα ανθρώπινα δικαιώµατα και οι εγγυήσεις του κράτους δικαίου εξάγονται. Η Δύση δείχνει έτοιµη να εγκαταλείψει µε ευκολία το βασικό επιχείρηµα της οικουµενικής ισχύος των αξιών της, δηλαδή της νοµιµοποίησής της. Η συζήτηση για τις µεγάλες ιδέες ακολουθεί τον κυµατισµό της Ιστορίας και είναι, ως εκ τούτου, αέναη και ρευστή. Παρακολουθεί τις µεγάλες συγκρούσεις, τις µεγάλες προκλήσεις, τις µεγάλες καταστάσεις, τις µεγάλες ανατροπές. Δεν θεωρώ, συνεπώς, ότι σήµερα το κρίσιµο ζήτηµα είναι να υπερασπιστούµε µια παλιά ή να προβάλουµε µια καινούργια µεγάλη ιδέα. Αλλά να συνειδητοποιήσουµε την ανάγκη να διαχειριστούµε και να υπερβούµε τη µεγάλη "ανοµία" που προσπάθησα να περιγράψω και η οποία τελικά θέτει υπό αµφισβήτηση το κεκτηµένο της φιλελεύθερης δηµοκρατίας. Αυτή η αφηρηµένη και ελλειπτική κατ’ ανάγκην προσέγγιση των παγκόσµιων προκλήσεων ελπίζω ότι µπορεί να µας βοηθήσει να προσγειωθούµε µε µεγαλύτερη ασφάλεια στο έδαφος των δικών µας εθνικών και περιφερειακών προκλήσεων. Τα νέα στερεότυπα έχουν ήδη επιβληθεί στον διεθνή δηµόσιο λόγο. Το στοίχηµα, συνεπώς, είναι να χειριστούµε τις προκλήσεις µε ευέλικτο τρόπο, χωρίς να εγκλωβιζόµαστε σε τέτοια στερεότυπα. Χωρίς να αναζητούµε εναγωνίως την επιστροφή σε µια κανονικότητα που ξέραµε, αλλά τη µετάβαση σε νέες καταστάσεις που πρέπει να µάθουµε από ποιους κανόνες διέπονται. Ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος είναι πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών, Οικονοµικών και Εθνικής Άµυνας. Καθηγητής Νοµικής Σχολής ΑΠΘ. ΠΗΓΗ CAPITAL.GR

Παρενόχληση του ερευνητικού πλοίου Nautical Geo από τουρκική φρεγάτα στην Κύπρο

Τη διατήρηση της έντασης στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο φαίνεται ότι επιχειρεί η Άγκυρα, που παρενόχλησε εκ νέου το ερευνητικό πλοίο Nautical Geo στην Κύπρο. Η τουρκική φρεγάτα ζήτησε από το σκάφος, με σημαία Μάλτας, να απομακρυνθεί από το δυτικό τμήμα της κυπριακής ΑΟΖ, που πραγματοποιούσε έρευνες. Η παρενόχληση έγινε διά ασυρμάτου από τουρκικά πλοία, ενώ η φρεγάτα μετέδωσε μήνυμα, ζητώντας την απομάκρυνση του ερευνητικού, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας. Ανάλογο περιστατικό είχε γίνει και στα ανατολικά της Κρήτης. Πάντως, όπως και στην Κρήτη, ο Γάλλος κυβερνήτης του σκάφους αγνόησε το μήνυμα των Τούρκων, τόνισε ότι υπάρχει νόμιμη Navtex από τις αρχές της Κύπρου και συνέχισε κανονικά τις έρευνες. ΠΗΓΗ BANKINGNEWS

Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2021

Το Νόμπελ Φυσικής έχει απονεμηθεί 114 φορές σε 216 επιστήμονες από το 1901 έως και το 2020. Ο John Bardeen είναι ο μόνος που βραβεύθηκε δύο φορές με Νόμπελ Φυσικής, το 1956 (για την ανακάλυψη του τρανζίστορ) και το 1972 (για την θεωρητική ερμηνεία της υπεραγωγιμότητας). Αυτό σημαίνει ότι συνολικά 215 άτομα έχουν βραβευθεί με το Νόμπελ Φυσικής. Το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2021θα ανακοινωθεί την Τρίτη 5 Οκτωβρίου και ώρα 12:45 μ.

Στους Αμερικανούς David Julius και Ardem Patapoutian το Νόμπελ Ιατρικής 2021

Οι Aμερικανοί επιστήμονες David Julius και Ardem Patapoutian τιμήθηκαν με το βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2021 για την ανακάλυψη των υποδοχέων θερμοκρασίας και αφής, ανακοίνωσε σήμερα η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας που απονέμει το βραβείο, το οποίο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10 εκατομμυρίων κορωνών Σουηδίας (985.000 ευρώ). Οι σημαντικές ανακαλύψεις των φετινών βραβευθέντων στη φυσιολογία και την ιατρική εξήγησαν πώς η θερμότητα, το κρύο και το άγγιγμα μπορούν να ενεργοποιήσουν σήματα στο νευρικό μας σύστημα. Τα αναγνωρισμένα κανάλια ιόντων είναι σημαντικά για πολλές φυσιολογικές διεργασίες και καταστάσεις ασθένειας.

Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής 2021. Σήμερα η ανακοίνωση

H ανακοίνωση του βραβείου Νόμπελ Ιατρικής 2021 θα γίνει σήμερα Δευτέρα 5 Οκτωβρίου στις 12:30 μ.μ. (ώρα Ελλάδας).

Άντα, η πρώτη προγραμματίστρια ήταν κόρη του Λόρδου Βύρωνα

ΠΕΤΡΟΣ Σ. ΣΤΕΦΑΝΕΑΣ*-www.kathimerini.gr Ο Λόρδος Βύρωνας είχε μια μόνο κόρη εντός γάμου, την λαίδη Αυγούστα Άντα Μπάϊρον, κόμισσα του Λάβλεϊς. Η Αυγούστα Άντα Μπάιρον ήταν μαθηματικός και πρόδρομος της επιστήμης των υπολογιστών (computer science). Το πρόσωπό της είναι μυθικό στην ιστορία της πληροφορικής, άλλωστε πολλοί την αποκαλούν την πρώτη προγραμματίστρια στην ιστορία. Το όνομά της (Ada) το φέρει μια από τις πρώτες γλώσσες για την τεχνητή νοημοσύνη και τον προηγμένο προγραμματισμό. Η αναγνώρισή της ξεπερνά το χώρο της πληροφορικής, και γι’ αυτό η διεθνής μέρα για τα επιτεύγματα των γυναικών στην επιστήμη, την τεχνολογία και τα μαθηματικά φέρει το όνομά της (Ada Lovelace Day). H λαίδη Αυγούστα Άντα ήταν κόρη του Βύρωνα από τον σύντομο γάμο του με την αριστοκρατικής καταγωγής Αναμπέλλα Μίλμπανκ το 1815. Ο γάμος τους διήρκεσε ένα μόνο χρόνο, κατά τον οποίο γεννήθηκε η Άντα. Μετά το τέλος του γάμου του, ο Βύρωνας έφυγε από την Αγγλία και δεν επέστρεψε ποτέ. Η Άντα δεν ξαναείδε τον πατέρα της. Ο Βύρωνας πέθανε σε ηλικία τριάντα έξι ετών στο Μεσολόγγι, όταν η Άντα ήταν μόλις οκτώ. Σε ένα ποίημά του έχει γράψει «Είναι το πρόσωπό σου όπως της μητέρας σου; Όμορφο παιδί μου. Άντα, μόνη κόρη του σπιτιού μου και της καρδιάς; Είδα για τελευταία φορά τα μπλε νεανικά μάτια σου, μετά χωρίσαμε, όχι όπως τώρα χωρίζουμε, αλλά με μια ελπίδα». Η αυστηρή μητέρα της θεωρούσε ανάρμοστη και άστατη την ζωή του Βύρωνα και προσπαθούσε να την αποκόψει από αυτόν και από την ποίησή του. Όταν ο Βύρωνας έφυγε από το σπίτι η Αναμπέλλα Μίλμπανκ κάλυψε με ύφασμα το πορτρέτο του στον τοίχο για πάντα. Η Μίλμπανκ, μαθηματικός και η ίδια, προσέφερε μια σπουδαία εκπαίδευση κατ’ οίκον στην Άντα. Οι γυναίκες δεν γινόντουσαν δεκτές στα πανεπιστήμια τότε. Η ενασχόληση με τα μαθηματικά ήταν ασυνήθιστη για τις γυναίκες εκείνη την εποχή. Η Μίλμπανκ όμως φιλοδοξούσε η κόρη της να αποκτήσει μαθηματικές γνώσεις υψηλού επιπέδου. Ανέθεσε τη μαθηματική παιδεία της Άντα στην Μερι Σόμερφιλ, από τις πιο σπουδαίες Αγγλίδες μαθηματικούς και αστρονόμους του 19ου Αιώνα και γνωστής υπέρμαχου των πολιτικών δικαιωμάτων των γυναικών και στον πρώτο καθηγητή μαθηματικών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου Αύγουστο Ντε Μόργκαν, ειδικό στη λογική και τα διακριτά μαθηματικά. Πίστευε ότι τα μαθηματικά αποτελούν αναπόσπαστο μέρος μιας σοβαρής εγκύκλιας παιδείας και ότι ενδεχομένως θα ξεκόψει με αυτό τον τρόπο την κόρη της από πιθανή κακή επιρροή του πατέρα της. Η Άντα επέδειξε τρομερή έφεση στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες γενικά. Στα δώδεκα χρόνια της, παρατηρώντας τα πουλιά και το πώς πετούν, πρότεινε την δημιουργία ενός νέου κλάδου, της πτητικής (flyology). Είχε οραματιστεί τρόπους για να πετάξει ο άνθρωπος χρησιμοποιώντας την ενέργεια του ατμού. Στο κοινωνικό περιβάλλον που ζούσε, λόγω της καταγωγής της μητέρας της, συνδιαλεγόταν με πολλούς από τους σημαντικότερους επιστήμονες και συγγραφείς της εποχής όπως ο Μάικλ Φαραντέι, ο Κάρολος Ντίκενς και ο Τσαρλ Μπάμπατζ. Η Άντα και ο Μπάμπατζ συναντήθηκαν το 1833 μέσω της καθηγήτριάς της Μέρι Σόμερβιλ, φίλης του Μπάμπατζ. Ο Μπάμπατζ εντυπωσιάστηκε από τις μαθηματικές γνώσεις της και μοιράστηκε μαζί της τις ιδέες του για τους μηχανικούς υπολογιστές. Έκτοτε η Άντα και μέχρι τον πρόωρο θάνατό της έγινε ενθουσιώδης υποστηρίκτρια του έργου του και συνετέλεσε στην εξέλιξή του. Κατά τη συνεργασία τους, η Άντα εμπνεύστηκε και πρότεινε ένα τυποποιημένο σύστημα από βήματα, το οποίο θα επέτρεπε στη μηχανή να υπολογίσει μια ακολουθία από αριθμούς Μπερνούλι. Πρόκειται για τον πρώτο δημοσιευμένο αλγόριθμο που θα μπορούσε να εκτελεστεί από υπολογιστή. Αυτή της η συνεισφορά ονομάστηκε αργότερα ως «το πρώτο πρόγραμμα» στην ιστορία των υπολογιστών. Οι υπολογιστές του Μπάμπατζ είχαν λίγο πολύ τη σημερινή δομή των σύγχρονων υπολογιστών. Διέθεταν κεντρική μονάδα επεξεργασίας, μνήμη, είσοδο – έξοδο κλπ. Λειτουργούσαν με διάτρητες κάρτες και μπορούσαν να χρησιμοποιούν τη δύναμη του ατμού. Παρά το γεγονός ότι οι κατασκευές αυτές ουδέποτε ολοκληρώθηκαν σε όλες τις πτυχές τους, αποτελούν τον πρόδρομο των ηλεκτρονικών υπολογιστών του 20ου αιώνα. Η έρευνα των ιστορικών για την Αυγούστα Άντα είναι σε εξέλιξη και νέα στοιχεία βγαίνουν στο φως από τη μελέτη του οικογενειακού αρχείου που βρίσκεται στη βιβλιοθήκη Μποντλίαν της Οξφόρδης. Φαίνεται ότι ήταν από τα πρώτα ανθρώπινα μυαλά που είχαν συλλάβει τη δύναμη των μηχανών υπολογισμού, έχοντας ως αφετηρία της σκέψης της τον μηχανικό υπολογιστή γενικού σκοπού του Μπάμπατζ, την λεγόμενη Αναλυτική Μηχανή. Από τη μελέτη των ιστορικών αρχείων προκύπτει ότι είχε συλλάβει μια ευρεία έννοια αλγορίθμου που μπορούσε να εκτελεστεί από τον μηχανικό υπολογιστή. Η συγκεκριμένη έννοια είναι ευρύτερη από αυτή που είχε κατά νου ο Μπάμπατζ. Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι μέχρι τότε το μέγιστο που προσδοκούσαν από μια μηχανή ήταν υπολογισμοί βασισμένοι σε αριθμητικές πράξεις, κάτι σαν μια αριθμομηχανή με κάποιες επιπλέον δυνατότητες. Πολλοί ήταν οι επιστήμονες, σύγχρονοι του Μπάμπατζ, που τον θεωρούσαν αιθεροβάμονα και δεν πίστευαν στο μέλλον των υπολογιστικών μηχανών του. Η Άντα ήταν σταθερή και πεπεισμένη για την αξία τους. Σε μια από τις επιστολές της του πρότεινε μάλιστα να αναλάβει εκείνη, με την ικανότητα που είχε στη συγγραφή, να πείσει τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και ευρύτερα την κοινωνία για την αξία των μηχανών του. Η κατασκευή της Αναλυτικής Μηχανής απαιτούσε αρκετούς δημόσιους πόρους. Ο Μπάμπατζ αρνήθηκε την πρότασή της. Η Αναλυτική Μηχανή τελικά δεν ολοκληρώθηκε στο σύνολό της γιατί η κυβέρνηση δεν πείστηκε για τη σπουδαιότητά της. Αξίζει να αναφερθεί ότι ο Μπάμπατζ δεν κατάφερε να ολοκληρώσει και την προηγούμενη μηχανή του, τη Μηχανή των Διαφορών, παρά τη σημαντική κρατική χρηματοδότηση που είχε λάβει και την υπόσχεση που είχε δώσει προς την κυβέρνηση να την παραδώσει να λειτουργεί. Στο πιο θεωρητικό σκέλος της συνεργασίας τους, η λαίδη Άντα στην επικοινωνία της με τον Μπάμπατζ σχετικά με την Αναλυτική Μηχανή έγραφε «μπορούμε να πούμε ότι η Αναλυτική μηχανή υφαίνει αλγεβρικά μοτίβα, όπως οι αργαλειοί του Ζακάρ υφαίνουν λουλούδια και φύλλα». Διείδε ότι οι υπολογιστές μέσα από αριθμούς μπορούν να επεξεργάζονται και οντότητες όπως γράμματα του αλφαβήτου ή νότες της μουσικής. Οι μηχανές αυτές δηλαδή μπορούν δυνητικά να επεξεργάζονται όλα τα σύμβολα εφόσον υπάρχουν οι σχετικοί κανόνες. Αυτή της η προσέγγιση την οδήγησε να θέσει και άλλα ερωτήματα όπως ποια είναι να όρια των μηχανών μέσα σε μια οργανωμένη κοινωνία ή εάν το ανθρώπινο νευρικό σύστημα μπορεί να αναπαρασταθεί με μαθηματικό τρόπο. Το 1843 η Άντα μετέφρασε από τα Γαλλικά ένα άρθρο του Ιταλού μηχανικού Λουίτζι Μεναμπρέα. Το άρθρο, το οποίο και δημοσιεύτηκε με τα σχόλιά της, βασίστηκε σε ομιλία του Μπάμπατζ στο Τορίνο και αφορούσε τις υπολογιστικές δυνατότητες των μηχανών του. Οι σημειώσεις της Άντα στην μετάφραση ήταν τριπλάσιες από το μέγεθος του άρθρου και περιέγραφαν μεταξύ άλλων και τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσει η μηχανή προκειμένου να επιλύσει μαθηματικά προβλήματα. Ιστορικά θεωρείται η πρώτη δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό που αφορά αυτό που σήμερα ονομάζεται πληροφορική. Η Άντα το υπέγραφε μόνο με τα αρχικά της A.A.L (Augusta Ada Lovelace) ενδεχομένως και για μην προκαλέσει την ανδροκρατούμενη επιστημονική κοινότητα της εποχής. Η λαίδη Άντα πέθανε σε ηλικία 36 ετών από καρκίνο, στην ίδια ακριβώς ηλικία με τον πατέρα της, αφήνοντας πίσω τρία παιδιά. Μια κόρη που έγινε επίσης μαθηματικός και δύο αγόρια στα οποία έδωσε ονόματα στη μνήμη του πατέρα της (Βύρων, Γκόρντον). Η τελευταία της επιθυμία ήταν να ταφεί δίπλα του στο οικογενειακό μαυσωλείο στην εκκλησία της Αγίας Μαγδαληνής στο Νότιγχαμ. Το έργο της έμεινε για πολλά χρόνια στην αφάνεια. Επανήλθε στην επιστημονική δημοσιότητα στα μέσα του 20ου αιώνα, μετά από μια αναφορά σ’ αυτήν από τον Άλαν Τιούριγκ για τα όρια των μηχανών και το κατά πόσο οι μηχανές μπορούν να γίνουν «σκεπτόμενες». Η Άντα πίστευε ότι αυτό δεν είναι δυνατό: «Η Αναλυτική Μηχανή δεν μπορεί να προσποιηθεί ότι δημιουργεί κάτι. Μπορεί να κάνει οτιδήποτε για το οποίο είμαστε σε θέση να δώσουμε εντολές για να εκτελεστεί. Παρακολουθεί την ανάλυση, αλλά δεν έχει καμία δύναμη να προβλέψει αναλυτικές σχέσεις ή αλήθειες». Ίσως να μην γνωρίσουμε ποτέ τι σήμαινε γι’ αυτήν η ποιητική επιστήμη, όπως την ονόμαζε. Ενδεχομένως να ήταν το προϊόν μιας ρομαντικής προσέγγισης του κόσμου, όπου τα όρια της ποίησης διατρέχουν τα ακρότατα σημεία της επιστημονικής δημιουργικότητας. Είναι φανερή η επιρροή του πατέρα της, κορυφαίου ρομαντικού ποιητή ο οποίος ύμνησε την Ελλάδα με τους στοίχους του «εάν είμαι ποιητής… ο αέρας της Ελλάδας με δημιούργησε». Η Άντα φιλοδοξούσε μέχρι το τέλος της ζωής της να παντρέψει τα μαθηματικά και τις μηχανές με την ποίηση. *Ο Πέτρος Σ. Στεφανέας, είναι επίκουρος καθηγητής στον Τομέα Μαθηματικών του ΕΜΠ. Κοινοποιήστε:

Πιθανοί υποψήφιοι για το Νόμπελ Φυσικής 2021

Μέχρι να γίνει η επίσημη ανακοίνωση για το βραβείο Νόμπελ Φυσικής στις 5 Οκτωβρίου, ας δούμε τι λένε οι φετινές προβλέψεις γι αυτό: 1. Ξεκινάμε με τους ‘αιώνιους’ υποψήφιους από το ερευνητικό πεδίο της Κβαντικής Φυσικής: Alain Aspect , John Clauser και Anton Zeilinger. Το έχουμε γράψει κι άλλες φορές ότι στην ουσία πρόκειται για ένα βραβείο Νόμπελ στους θεμελιωτές της 2ης Κβαντικής Επανάστασης που εισήγαγε νέες επιστημονικές έννοιες στην ζωή μας, όπως κβαντική σύμπλεξη, κβαντική τηλεμεταφορά, κβαντικοί υπολογιστές, κβαντική οπτική, κβαντική κρυπτογραφία, κβαντική μετρολογία κλπ. Βέβαια, υπάρχουν κι άλλοι ερευνητές στο πεδίο των κβαντικών υπολογιστών και τον προγραμματισμό τους, οι οποία μπορούν να βραβευθούν με Νόμπελ: ο Peter Shor, Gilles Brassard και Charles Bennett, για την έρευνά τους σχετικά με τους αλγορίθμους που εφαρμόζονται στους κβαντικούς υπολογιστές αλλά και την κβαντική κρυπτογράφηση. 2. Οι John Pendry και David Smith, για την έρευνά τους στον τομέα των μεταϋλικών. Τα μεταϋλικά κατασκευάζονται έτσι ώστε να έχουν ιδιότητες που δεν διαθέτουν τα φυσικά υλικά. Ένα κομμάτι χρυσού εμφανίζει ορισμένες εξωτερικές ιδιότητες, συμπεριλαμβανομένης της λαμπρότητας και της χρυσής του απόχρωσης. Αλλά αποδεικνύεται πως αυτά τα χαρακτηριστικά μπορούν να αλλάξουν. Αν τα άτομα του χρυσού διαταχθούν σε κατάλληλα μοτίβα, τότε το μέταλλο μπορεί να φαίνεται κόκκινο ή πράσινο, με άλλα λόγια να αλληλεπιδρά με το φως με εντελώς διαφορετικούς τρόπους. Ο John Pendry, μεταξύ άλλων υποστήριξε ότι τα μεταϋλικά θα μπορούσαν να κάνουν τους «μανδύες αορατότητας» πραγματικότητα. Αλλά οι πιθανές χρήσεις των μεταϋλικών ξεπερνούν και τα παραμύθια με τον Χάρι Πότερ. Μπορούν να βοηθήσουν στην περαιτέρω σμίκρυνση ηλεκτρικών και οπτικών συσκευών, ή να επιτρέψουν στους μηχανικούς να επινοήσουν πιο αποτελεσματικούς τρόπους για τη συλλογή ηλιακής ενέργειας από τον ήλιο. Τα μεταϋλικά θα μπορούσαν επίσης να αλληλεπιδράσουν με τον ήχο ή τη θερμότητα με φαινομενικά αδύνατους τρόπους. Ας σημειωθεί ότι πριν από είκοσι χρόνια ο David Smith απορρίφθηκε από το περιοδικό Physical Review Letters όταν έστειλε προς δημοσίευση ένα από τα πρώτα του άρθρα σχετικά με τα μετα-υλικά. Δεν φαινόταν στους συντάκτες του περιοδικού αρκετά σημαντικό για δημοσίευση. Ένα βραβείο Νόμπελ θα μπορούσε να είναι μια κατάλληλη υπενθύμιση για το πόσο έχουν αλλάξει οι αντιλήψεις για αυτά τα νέα υλικά. 3. Η Lene Hau για την επιβράδυνση του φωτός. Οι ερευνητικές της ομάδες κατάφεραν το 2004 να επιβραδύνουν το φως έως την ταχύτητα των 10m/sec. Στα επόμενα χρόνια κατάφεραν να το σταματήσουν εντελώς και στη συνέχεια να το επενακκινήσουν. Σταματώντας το φως μπόρεσαν επιπλέον να αποθηκεύσουν τις πληροφορίες που μετέφερε σε άτομα νατρίου και στην συνέχεια να μετατρέψουν τις πληροφορίες πάλι σε φως. Η δυνατότητα μεταφοράς πληροφοριών από το φως στην ύλη και αντιστρόφως θα μπορούσε επιπλέον να είναι χρήσιμη στην τεχνολογία των κβαντικών υπολογιστών … που κι αυτή, όπως προαναφέρθηκε, περιμένει στη ουρά για ένα βραβείο Νόμπελ. πηγή: https://www.insidescience.org/news/nine-nobel-prize-predictions-2021

Η Κύπρος αποκτά το υπερσύγχρονο σύστημα αεράμυνας Ιron Dome, από το Ισραήλ

Σε προχωρημένο στάδιο για την απόκτηση μιας παραλλαγής του υπερσύγχρονου συστήματος αεράμυνας «Ιron Dome» του Ισραήλ βρίσκεται η Κύπρος όπως αποκάλυψαν αρμόδιες πηγές στο κανάλι Σίγμα, οι οποίες επισημαίνουν ότι απομένει η αποδέσμευση κονδυλίου. Συνεπώς, το κυπριακό Υπουργείο Άμυνας αναμένεται να υποβάλει αίτημα για να περιληφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό. Μέχρι στιγμής, δεν δίνονται λεπτομέρειες για τις προδιαγραφές της παραλλαγής του «Ιron Dome» που επιδιώκει να αποκτήσει η Κυπριακή Δημοκρατία. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αυτές είναι παρόμοιες ή κοντά σε αυτές του συστήματος που χρησιμοποιεί το Ισραήλ. Αυτό σημαίνει ότι η Κυπριακή Δημοκρατία θα έχει στα χέρια της ένα σπουδαίο αμυντικό όπλο. Εδώ και δέκα χρόνια η γειτονική χώρα, προστατεύεται με το πολύ αποτελεσματικό το «Iron Dome», σε συνδυασμό με άλλα συστήματα. Το «Irοn Dome» χρησιμοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία και στις πρόσφατες αναχαιτίσεις εκατοντάδων ρουκετών που εκτόξευσε η Χαμάς από τη Λωρίδα της Γάζας. Το σύστημα αναχαιτίζει πολλαπλούς πυραύλους μικρής εμβέλειας, με εμβέλεια έως 70 χιλιόμετρα. Ο κατασκευαστής δηλώνει ποσοστό επιτυχίας 90 τοις εκατό, ενώ ο «σιδερένιος θόλος», όπως αποκαλείται, έχει αναχαιτίσει πάνω από 2.400 ρουκέτες τα τελευταία δέκα χρόνια. Αρμόδιες πηγές ανέφεραν ότι θα επιταχυνθούν οι διαδικασίες για την αναβάθμιση των υποδομών της ναυτικής βάσης στο Μαρί. Αποτελούσε αίτημα της Γαλλίας που είχε μείνει για ένα διάστημα στο συρτάρι. Η αναθέρμανση της προσπάθειας δεν θα πρέπει να θεωρείται άσχετη και με την συμφωνία Ελλάδας - Γαλλίας για την απόκτηση 3 + 1 νέων υπερσύγχρονων φρεγατών Belharra, από την Ελλάδα, οι οποίες θα μπορούν να σταθμεύουν και να συντηρούνται στη βάση, μαζί με τις γαλλικές. Μια φρεγάτα προστατεύει όλο τον εναέριο χώρο της Κύπρου Στρατιωτικές πηγές ανέφεραν πως μια τέτοια φρεγάτα, εάν βρεθεί στα 30 ναυτικά μίλια ανοικτά της Λεμεσού, μπορεί να κλειδώσει όλο τον εναέριο χώρο της Κύπρου μέχρι τα παράλια της Τουρκίας. Πάντως, ο Υπουργός Άμυνας επισκέφθηκε την Παρασκευή την Κύπρο για να παραστεί στην στρατιωτική παρέλαση και είχε επαφές με τον Κύπριο ομόλογό, του Χαράλαμπο Πετρίδη. Αυτό που προκύπτει ως πληροφόρηση είναι ότι οι δύο άνδρες, αν και δεν είχαν διμερείς επαφές, συζήτησαν το θέμα της στρατιωτικής αυτονομίας της Ε.Ε. και της δημιουργίας ευρωστρατού, κάτι που ως γνωστό προωθεί ζεστά η Γαλλία, μετά την αμυντική συμφωνία ΗΠΑ - Βρετανίας - Αυστραλίας, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να ναυαγήσει η πώληση γαλλικών υποβρυχίων στην Αυστραλία. Επιπρόσθετα, οι Χαράλαμπος Πετρίδης και Νίκος Παναγιωτόπουλος συζήτησαν το θέμα της περαιτέρω ενίσχυσης της αμυντικής συνεργασίας Κύπρου - Ελλάδας. Πάντως, την ώρα που η Ελλάδα εξοπλίζεται με σύγχρονα όπλα από χώρες του ΝΑΤΟ, η Τουρκία, λόγω και του εμπάργκο όπλων από τις ΗΠΑ, στρέφεται αναγκαστικά προς τη Μόσχα. Λίγες ώρες μετά την επιστροφή του από τη Ρωσία, όπου είχε συνάντηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Τούρκος Πρόεδρος παραδέχεται πως η Τουρκία καθίσταται ως η μόνη ΝΑΤΟϊκή χώρα που θα παραλάβει όχι μόνο πυραυλικά αλλά και οπλικά συστήματα (μαχητικά, αεροπλάνα, υποβρύχια και νέους πυρηνικούς σταθμούς) από τη Μόσχα. ΠΗΓΗ

Σταϊκούρας για ρυθμίσεις χρεών: Παρατείνεται και τον Οκτώβριο η προθεσμία επανένταξης στις 100 και 120 δόσεις

Επιπλέον χρονικό περιθώριο δίνει η κυβέρνηση για την επανένταξη των οφειλετών της εφορίας στις ρυθμίσεις των 100 και 120 δόσεων. Όπως αποκάλυψε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας στο Open θα συμπεριληφθεί και ο τρέχον μήνας, δηλαδή ο Οκτώβριος, στις προϋποθέσεις για όσους θέλουν να ξαναμπούν σε αυτές τις ρυθμίσεις που έχασαν λόγω της πανδημίας. Οι φορολογούμενοι που ήθελαν μια νέα ευκαιρία επανένταξης στις 100 & 120 έπρεπε έως τις 30 Σεπτεμβρίου να είχαν πληρώσει 2 δόσεις, δηλαδή του περασμένου Αυγούστου και Σεπτεμβρίου. Όπως εξήγησε όμως ο κ. Σταϊκούρας η περίοδο επανένταξης παρατείνεται μέχρι το τέλος Οκτωβρίου 2021 αλλά, πλέον, απαιτείται η καταβολή 3 δόσεων (Αυγούστου Σεπτεμβρίου Οκτωβρίου). Προσοχή, όμως: Η δυνατότητα αυτή δεν παρέχεται σε όλους τους φορολογούμενους που έχασαν τις ρυθμίσεις των «100 δόσεων» του ν. 4321/2015 και των «120 δόσεων» του ν. 4611/2019. Η τρίτη ευκαιρία παρέχεται μόνο σε πληττόμενους από την πανδημία. Δηλαδή, σε επιχειρηματίες που αναγκάστηκαν να κλείσουν τα καταστήματά τους ή υπέστησαν σημαντική απώλεια τζίρου το 2020, καθώς και σε εργαζόμενους σε κλειστές ή πληττόμενες επιχειρήσεις που οι συμβάσεις τους τέθηκαν σε αναστολή το 2020. Οι συγκεκριμένες οφειλέτες θα έχουν μια νέα ευκαιρία εφόσον: α) Απώλεσαν τις ρυθμίσεις αυτές κατά τη διάρκεια του χρονικού διαστήματος Μαρτίου 2020 έως και Ιουλίου 2021. β) Πληρώσουν εμπρόθεσμα τις δόσεις Αυγούστου – Σεπτεμβρίου - Οκτωβρίου 2021 των ρυθμίσεων αυτών. γ) Είχαν τακτοποιήσει ή εξοφλήσει με νόμιμο τρόπο τις λοιπές ληξιπρόθεσμες οφειλές τους μέχρι 31-12-2020. Ως «νόμιμος τρόπος τακτοποίησης» λαμβάνεται υπόψη ακόμη και η υπαγωγή απλήρωτων δόσεων των ρυθμίσεων των λοιπών αυτών οφειλών στο -προβλεπόμενο από άλλες έκτακτες διατάξεις- καθεστώς αναστολής πληρωμών μέχρι και τις 31-12-2021. δ) Είχαν εξοφλήσει όλες σχεδόν τις προ πανδημίας κορονοϊού μηνιαίες δόσεις της ρύθμισης των «100 δόσεων» του ν. 4321/2015 ή της ρύθμισης των «120 δόσεων» του ν. 4611/2019, ως εξής: όλες τις δόσεις που έληξαν μέχρι την 31η-12-2019 για τη ρύθμιση του ν.4321/2015 και όλες τις δόσεις που έληξαν μέχρι την 31η-1-2020 για τη ρύθμιση του ν.4611/2019. ε) έχασαν τον Απρίλιο του 2021 τη δεύτερη ευκαιρία να επανενταχθούν στις ρυθμίσεις τους αυτές, όπως προέβλεπαν οι διατάξεις του άρθρου 291 του ν. 4738/2020, επειδή δεν υπέβαλαν τις σχετικές αιτήσεις μέχρι τις 31-12-2020 όπως όριζαν οι διατάξεις αυτές.

Η Ελλάδα «φθίνει» - Μεγάλη η μείωση του πληθυσμού σε 10 χρόνια - Ποιες περιοχές αυξάνονται και πληθύνονται

Ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται συνεχώς μετά το 2010 και η απογραφή που θα διεξαχθεί σε λίγους μήνες θα το επιβεβαιώσει καθώς πιθανότατα οι μόνιμοι κάτοικοι της χώρας μας στα τέλη του 2021 θα είναι κατά 450.000-500.000 λιγότεροι από αυτούς που απεγράφησαν τον Μάιο του 2011 (υπό την προϋπόθεση ότι η κάλυψη του πληθυσμού στις δυο αυτές απογραφές δεν θα διαφοροποιείται σημαντικά). Αυτά μεταξύ άλλων τονίζει πρόσφατη δημοσίευση των καθηγητών στο Παν. Πατρών και Θεσσαλίας, κκ. Βασίλη Παππά και Βύρωνα Κοτζαμάνη. Τα τελευταία εννέα χρόνια (1/1/2011 -1/1/2020) με βάση τις εκτιμήσεις της ΕΛΣΤΑΤ ο μόνιμος πληθυσμός της χώρας μας, επισημαίνουν οι δυο ερευνητές, μειώθηκε κατά 3,7% (-405.000 άτομα). Οι τάσεις όμως σε περιφερειακό επίπεδο είναι μεικτές. Η πλειοψηφία των νομών (39/51) είχε απώλειες και μια μειοψηφία μόνον (12/51) είχε κάποια κέρδη. Αν δε εξετάσουμε, την ίδια περίοδο, τα ποσοστά μεταβολής και όχι τα απόλυτα μεγέθη, διαπιστώνεται ότι τέσσερεις μόνον νομοί είχαν μια σημαντική αύξηση του πληθυσμού τους (>+6%, Δωδεκάνησα, Χίος, Λέσβος, Σάμος) ενώ οκτώ μια πολύ ήπια (<+3%). Στον αντίποδα, ανάμεσα στους 39 νομούς που έχουν απώλειες το 1/5 (8) είχαν σημαντικά αρνητικά ποσοστά μεταβολής (υψηλοτέρα του - 7%). Οι νομοί με σημαντικά κέρδη αναφέρουν οι δυο ερευνητές είναι όλοι νησιά που «φιλοξενούν» κέντρα υποδοχής προσφύγων, ενώ αυτοί με σημαντικές απώλειες βρίσκονται όλοι στην ηπειρωτική ορεινή Ελλάδα. Όσον αφορά το ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων, αυτό, σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι δυο ερευνητές, είναι αρνητικό την τελευταία εννεαετή περίοδο αγγίζοντας τις 223 χιλ. Ελάχιστοι νομοί διαφοροποιούνται, έχοντας περισσότερες γεννήσεις από θανάτους: τα Δωδεκάνησα, οι Κυκλάδες, η Ξάνθη, τα Χανιά, το Ηράκλειο και το Ρέθυμνο, το θετικό Φυσικό Ισοζύγιο των οποίων συσσωρευτικά όμως δεν υπερβαίνει τα 12.000 άτομα. Από τους έξι αυτούς νομούς, μόνον τέσσερεις (Δωδεκάνησα, Ρέθυμνο, Χανιά και Ηράκλειο) είχαν αύξηση του πληθυσμού τους, ενώ στις Κυκλάδες και την Ξανθή ο πληθυσμός μειώθηκε ελαφρώς εξ αιτίας των αρνητικών Μεταναστευτικών τους Ισοζυγίων (περισσότεροι έξοδοι από εισόδους). Τα υψηλότερα αρνητικά Φυσικά Ισοζύγια Τα υψηλοτέρα αρνητικά Φυσικά Ισοζύγια σε απόλυτες τιμές καταγράφονται στην Αττική (σχεδόν -40 χιλ.), στον νομό Σερρών (σχεδόν -15 χιλ.) και στους νομούς, Φθιώτιδας, Μεσσηνίας, Αιτωλοακαρνανίας, Καρδίτσας, Ηλείας, Τρικάλων, Ευβοίας, Καβάλας, Έβρου, Πέλλας και Μαγνησίας (-8 έως - 6 χιλ.) συμβάλλοντας, αν και σε διαφοροποιημένο βαθμό, στην μείωση του πληθυσμού τους. Από τα στοιχεία που επεξεργάστηκαν οι δυο καθηγητές στο πλαίσιο του χρηματοδοτούμενο από τον Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας ερευνητικού προγράμματος «Δημογραφικά Προστάγματα στην Έρευνα και Πρακτική στην Ελλάδα», προκύπτει ότι 1 στους 3 νομούς που βρίσκονται όλοι στην ηπειρωτική χώρα (με εξαίρεση το Λασίθι) έχουν λιγότερες γεννήσεις από θανάτους (αρνητικά φυσικά ισοζύγια) και ταυτόχρονα, περισσότερες εξόδους από εισόδους (αρνητικά μεταναστευτικά ισοζύγια. Στον αντίποδα 4 μόνον νομοί (τρεις στην Κρήτη + Δωδεκάνησα) έχουν θετικά Φυσικά Ισοζύγια και Μεταναστευτικά Ισοζύγια (και επομένως και μεγάλη αύξηση του πληθυσμού τους). Οι υπόλοιποι 30 νομοί εντάσσονται σε κάποια από τις άλλες τρεις ομάδες. Η πρώτη συμπεριλαμβάνει δυο μόνον νομούς, την Ξάνθη και τις Κυκλάδες, που αν και έχουν περισσότερες γεννήσεις από θανάτους χάνουν πληθυσμό καθώς οι έξοδοι είναι περισσότερες από τις εισόδους. Στην δεύτερη ομάδα εντάσσονται 20 νομοί - όλοι στην ηπειρωτική Ελλάδα-, όπου αν και τα Μεταναστευτικά τους Ισοζύγια είναι θετικά, δεν επαρκούν να καλύψουν τις απώλειες των αρνητικών Φυσικών τους Ισοζυγίων, με αποτέλεσμα να έχουν μείωση του πληθυσμού τους. Το θετικό ισοζύγιο Τέλος, η τελευταία ομάδα, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς στους 8 νομούς που την αποτελούν (Βοιωτίας, Θεσπρωτίας, Λέσβου, Πιερίας, Σάμου, Φωκίδος, Χαλκιδικής και Χίου) το ισοζύγιο είσοδοι -έξοδοι είναι θετικό σε τέτοιο βαθμό που υπερκαλύπτει τις απώλειες που προκαλεί το γεγονός ότι έχουν περισσότερους θανάτους από γεννήσεις, με αποτέλεσμα να έχουν και αυτοί, αύξηση του πληθυσμού τους. Συμπερασματικά, όπως δηλώνει στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο κ. Κοτζαμάνης, ι) στην μεταβολή του πληθυσμού καθοριστικό ρόλο παίζουν όχι μόνον τα Φυσικά (γεννήσεις- θάνατοι) αλλά και τα Μεταναστευτικά Ισοζύγια (είσοδοι-έξοδοι) και ιι) όπως τα Φ.Ι. τόσο σε επίπεδο χώρας όσο και σε επίπεδο νομών δεν πρόκειται να αλλάξουν πρόσημο (θα παραμείνουν δηλαδή και τα επόμενα χρόνια αρνητικά), αυτό που θα επηρεάσει όλο και περισσότερο τις δυο επόμενες δεκαετίες τις όποιες μεταβολές του πληθυσμού μας είναι η ζυγαριά είσοδοι-έξοδοι. Σε εθνικό δε επίπεδο, ακόμη και αν η ζυγαριά αυτή στο μέλλον γίνει από αρνητική μηδενική (όσοι δηλ. θα εγκαταλείψουν την Ελλάδα άλλοι τόσοι θα εγκατασταθούν σε αυτήν), μετά από 20 χρόνια θα είμαστε σχεδόν κατά ένα εκατομμύριο λιγότεροι από ό,τι σήμερα.

New antiviral pill halves risk of COVID-19 hospitalization, Merck says

In a late-stage clinical trial, a new antiviral pill halved the chance that patients diagnosed with COVID-19 would end up in the hospital or die from the disease, the drugmaker Merck announced Friday (Oct. 1). The drug, called molnupiravir, was developed by Merck and Ridgeback Biotherapeutics and could be the first oral medication specifically approved for the treatment of COVID-19, assuming the U.S. Food and Drug Administration (FDA) authorizes its use, Stat News reported. That said, data from the trial hasn't yet been peer-reviewed, so the drug's safety and efficacy still need to be confirmed. Full Story: LiveScience (10/1)

Russian expedition finds evidence of northernmost Stone Age hunters above the Arctic Circle

Ancient cut marks on mammoth bones unearthed on a remote island in the frozen extremes of Siberia are the northernmost evidence of Paleolithic humans ever found, according to archaeologists. The bones from the woolly mammoth skeleton, dated to about 26,000 years ago, were excavated this summer by a Russian expedition to Kotelny Island, in the far northeast of Siberia — 615 miles (990 kilometers) north of the Arctic Circle. The team pieced together more than two-thirds of the skeleton — and they found cut marks and notches, made by stone or bone tools, on almost every bone. That indicates the animal was deliberately butchered, probably after it was hunted down by a nomadic band of Stone Age hunters, the archaeologists said. Full Story: LiveScience (10/1)

Νόμπελ Ιατρικής στο εμβόλιο κατά του κορωνοϊού;

Η βράβευση με Νόμπελ των ερευνητών που ανέπτυξαν την τεχνολογία εμβολίων mRNA είναι θέμα χρόνου Η πανδημία μπορεί να μην έχει τελειώσει, όμως οι επιστήμονες που ανέπτυξαν τα πρώτα εμβόλια mRNA κατά του κοροναϊού θεωρούνται ήδη υποψήφιοι για Νόμπελ. Ορισμένοι ειδικοί θεωρούν ότι είναι θέμα χρόνου: αν οι εργασίες που οδήγησαν στην ανάπτυξη των εμβολίων mRNA δεν λάβουν το φετινό Νόμπελ Ιατρικής-Φυσιολογίας, το οποίο ανακοινώνεται τη Δευτέρα, πιθανότατα θα βραβευτούν τα επόμενα χρόνια. «Αργά η γρήγορα η τεχνική θα πάρει το βραβείο» δήλωσε στο Reuters ο Ali Mirazami, καθηγητής Εργαστηριακής Ιατρικής στο Ινστιτούτο Καρολίνσκα που απονέμει τα Νόμπελ. «Μπορεί πάντως να είναι υπερβολικά νέοι, η επιτροπή [των Νόμπελ] συνήθως περιμένει μέχρι οι ερευνητές να φτάσουν τα 80» πρόσθεσε. Περισσότεροι από 4,7 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει μέχρι στιγμής στην πανδημία, πολλοί όμως σώθηκαν χάρη στα εμβόλια της Pfizer και της Moderna. Οι υποψήφιοι των Νόμπελ δεν ανακοινώνονται, ωστόσο αρκετοί επιστήμονες προβλέπουν βράβευση της ουγγρικής καταγωγής βιοχημικού Katalin Kariko (BioNTech και Πανεπιστήμιο της Pennsylvania), σήμερα 66 ετών, και του αμερικανού γιατρού Drew Weissman (Πανεπιστήμιο της Washington) 62 ετών. Τη βράβευσή τους έχουν προτείνει μεταξύ άλλων ο βρετανός εξελικτικός βιολόγος Drew Weissman και ο καναδός βιολόγος Derrick Rossi, ένας από τους συνιδρυτές της Moderna. με το Νόμπελ Ιατρικής 2021 θα μπορούσαν να βραβευθούν επίσης: η Mary-Claire King, από το Πανεπιστήμιο της Washington για την έρευνά της σχετικά με την κληρονομικότητα του καρκίνου του μαστού οι Max D. Cooper ( Emory University School of Medicine) και Jacques Miller για τις έρευνές τους σχετικά με το ανοσοποιητικό σύστημα και ο Anthony Fauci (National Institutes of Health) που ηγήθηκε της εμβολιαστικής εκστρατίας κατά του κορωνοϊού στην Αμερική Το mRNA, ή αγγελιαφόρο RNA, είναι το μόριο που μεταφέρει τις οδηγίες του DNA σε κυτταρικά εργοστάσια παραγωγής πρωτεϊνών. Ανακαλύφθηκε το 1961, μόλις τώρα όμως αρχίζει να αξιοποιείται στην Ιατρική. Τα εμβόλια mRNA δίνουν εντολή στα ανθρώπινα κύτταρα να παράγουν μια πρωτεΐνη του πανδημικού κοροναϊού, η οποία στη συνέχεια αναγνωρίζεται ως στόχος από το ανοσοποιητικό σύστημα για την παραγωγή αντισωμάτων. Τα συμβατικά εμβόλια, τα οποία βασίζονται σε πρωτεΐνες ή εξασθενημένους ιούς, συχνά χρειάζονται πάνω από μια δεκαετία για να φτάσουν από το εργαστήριο στην κλινική πράξη. To εμβόλιο Covid-19 χρειάστηκε 63 ημέρες μέχρι να αρχίσει να δοκιμάζεται σε ανθρώπους. Τη δεκαετία του 1990, oι Kariko και Weissman συνεργάστηκαν στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια για να λύσουν βασικά προβλήματα στην αξιοποίηση της τεχνολογίας. Κατάφεραν να αντιμετωπίσουν τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις που προκαλούσε το mRNA στα πρώτα πειράματα, και το τροποποίησαν χημικά ώστε να μην αποδομείται γρήγορα από τον ανθρώπινο οργανισμό. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, η Κάρικο είναι ανώτατο στέλεχος της BioNTech, της γερμανικής εταιρείας που ανέπτυξε το εμβόλιο της Pfizer. Η τεχνολογία που τελειοποίησαν δοκιμάζεται ήδη για την αντιμετώπιση ορισμένων μορφών καρκίνου και αργότερα θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε εμβόλια για τον HIV, προβλέπουν ερευνητές. πηγή: https://www.in.gr/2021/10/01/b-science/episthmes/emvolio-mrna-ypopsifioi-gia-nompel-oi-protergates-tis-texnologias/ – https://www.reuters.com/business/healthcare-pharmaceuticals/nobel-medicine-prize-covid-19-vaccine-it-may-be-too-soon-2021-10-01/

Ένταξη έργων ύψους 130 εκατ. ευρώ στο “Αντώνης Τρίτσης”

Με απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Εσωτερικών, Στέλιου Πέτσα, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής Αξιολόγησης, εντάσσονται προς χρηματοδότηση στο Αναπτυξιακό Πρόγραμμα για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τριάντα έξι (36) έργα συνολικού ύψους 130.609.751,84 ευρώ. Οι πράξεις αφορούν, μεταξύ άλλων, εννέα (9) έργα στον άξονα προτεραιότητας «Ποιότητα ζωής και εύρυθμη λειτουργία των πόλεων, της υπαίθρου και των οικισμών» συνολικού προϋπολογισμού 67,4 εκατ. ευρώ, όπως το έργο του Δήμου Ηρακλείου για δράσεις αστικής αναζωογόνησης ύψους 12,9 εκατ. ευρώ, καθώς και έργα που αφορούν την αγροτική οδοποιία, συνολικού προϋπολογισμού 26,5 εκατ. ευρώ, ενώ επτά (7) έργα συνολικού προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ εντάχθηκαν προς χρηματοδότηση στο πλαίσιο της πρόσκλησης «Ελλάδα 1821-Ελλάδα 2021». Περιλαμβάνονται, επίσης, έργα στους σεισμόπληκτους δήμους της Κρήτης, που αφορούν στη βελτίωση υφιστάμενων αγροτικών οδών του Δήμου Μινώα Πεδιάδας ύψους 2,5 εκατ. ευρώ, καθώς και στις υποδομές ύδρευσης του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων προϋπολογισμού 2,7 εκατ. ευρώ. Τέλος εντάχθηκε και το έργο για τη βελτίωση των υποδομών για την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών λυμάτων της ΔΕΥΑ Μυκόνου, προϋπολογισμού 6 εκατ. ευρώ. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, δήλωσε: «Συνεχίζουμε, με αμείωτο ρυθμό, τις εντάξεις έργων στο Πρόγραμμα “Αντώνης Τρίτσης”. Παράλληλα, με τις βελτιωτικές ρυθμίσεις που δρομολογούμε στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, όλοι οι Δήμοι της χώρας θα επωφεληθούν της αναπτυξιακής δυναμικής του Προγράμματος εντάσσοντας έργα προτεραιότητάς τους, προς όφελος των τοπικών κοινωνιών και της βελτίωσης της καθημερινής ζωής των πολιτών».

Και οι δήμοι αποκτούν δικαίωμα ίδρυσης Κέντρων αποκατάστασης

Με τροπολογία που κατέθεσε το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων στο νομοσχέδιο «Πρόληψη και αντιμετώπιση περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης ανηλίκων «πρόγραμμα Κυψέλη» για την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών σε βρεφικούς βρεφονηπιακούς και παιδικούς σταθμούς – Διατάξεις για την προώθηση της αναδοχής και της υιοθεσίας – προσωπικός βοηθός για άτομα με αναπηρία και άλλες διατάξεις δίνεται το δικαίωμα και στους δήμους να ιδρύουν Κέντρα Αποκατάστασης. Συγκεκριμένα με το Άρθρο 9: Ίδρυση κέντρων αποθεραπείας και αποκατάστασης από ΝΠΔΔ – τροποποίηση της παρ. 1 του άρθρου 10 του νόμου 2072/1992 (Ά 125). Τροποποιείται ως προς τα νομικά πρόσωπα που δύνανται να ιδρύουν και να λειτουργούν κέντρο αποθεραπείας και αποκατάστασης και διαμορφώνεται ως εξής: Οι δήμοι και νομικά πρόσωπα αυτών, νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τα κέντρα κοινωνικής πρόνοιας του άρθρου 9 του νόμου 4109/2013 (Α’ 16) φυσικά πρόσωπα καθώς και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, κερδοσκοπικού και μη χαρακτήρα, δύνανται να ιδρύουν και να έχουν σε λειτουργία κέντρο αποθεραπείας και αποκατάστασης για την παροχή υπηρεσιών υγείας και νοσηλείας σε ασθενείς εσωτερικούς ή εξωτερικούς που έχουν ανάγκη φυσικής αποκατάστασης και πάσχουν από παθήσεις του μυϊκού, νευρικού, κυκλοφοριακού, ερειστικού, αναπνευστικού συστήματος καθώς και από νοητική αναπηρία χρησιμοποιώντας τα σύγχρονα μέσα και τις μεθόδους της ιατρικής αποκατάστασης. Στα κέντρα αυτά μπορεί να λειτουργούν ξενώνες αποκατάστασης για ασθενείς που χρειάζεται επανέλεγχο.

Έκτακτη πρόσθετη χρηματοδότηση ύψους 10 εκατ. ευρώ για τα ΚΔΑΠ

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, ανακοίνωσε την έκτακτη πρόσθετη οικονομική στήριξη των Κέντρων Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών (ΚΔΑΠ) των Δήμων με το ποσό των 10 εκατ. ευρώ. Σκοπός αυτής της πρωτοβουλίας είναι να συνεχιστεί, απρόσκοπτα, η λειτουργία των δημοτικών ΚΔΑΠ στους Δήμους της χώρας. Μετά από στενή συνεργασία με την ΚΕΔΕ και την ΕΕΤΑΑ έχει ήδη καταρτιστεί κατάλογος με αναλυτικά στοιχεία των αναγκών ανά Δήμο και τις αμέσως επόμενες ημέρες θα εκδοθεί επισήμως και η σχετική απόφαση με όλες τις λεπτομέρειες και τις προϋποθέσεις. Υπενθυμίζεται ότι, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής», ήδη για την τρέχουσα περίοδο (2021-2022) δόθηκαν σε σχέση με πέρυσι 2.000 περισσότερα voucher σε παιδιά, ύψους 2.660.000 ευρώ. Συνολικά έλαβαν voucher 63.084 παιδιά για ΚΔΑΠ ύψους 83.901.720 ευρώ, και 6.902 παιδιά για ΚΔΑΠ ΑΜΕΑ ύψους 34.510.000 ευρώ, ενώ ικανοποιήθηκαν όλες ανεξαιρέτως οι αιτήσεις που αφορούσαν τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών και Ατόμων με αναπηρία, καθώς και τους Βρεφικούς, Παιδικούς, Βρεφονηπιακούς Σταθμούς και Βρεφονηπιακούς Σταθμούς Ολοκληρωμένης Φροντίδας σε όλη τη χώρα. Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών, Στέλιος Πέτσας, δήλωσε: «Ενισχύουμε άμεσα τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης Παιδιών στους Δήμους της χώρας, με πρόσθετη χρηματοδότηση 10 εκατ. ευρώ, προκειμένου να συνεχίσουν απρόσκοπτα το έργο τους. Το είπαμε στη Βουλή, σε απάντησή μου σε επίκαιρη ερώτηση στις 17 Σεπτεμβρίου 2021, και το κάνουμε πράξη. Στηρίζουμε την Αυτοδιοίκηση. Στηρίζουμε τη δράση των ΚΔΑΠ, προκειμένου να καλυφθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο οι ανάγκες των οικογενειών που εξυπηρετούν».

10.200.000,00€ στην ΕΕΤΑΑ για το «Βοήθεια στο Σπίτι»

Ο αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών κ. Στ. Πέτσας υπέγραψε την κατανομή ποσού 10.200.000,00€ από τους Κ.Α.Π., στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε., για την υλοποίηση Προγραμματικής Σύμβασης για το «Βοήθεια στο Σπίτι». Πρόκειται για την Β’ Δόση που κατανέμεται, στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. ΑΕ από το λογαριασμό του Υπουργείου Εσωτερικών που τηρείται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με τον τίτλο «Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι των Δήμων», και ανέρχεται στα 10.200.000,00€ αποκλειστικά και μόνο για την εκπλήρωση των όρων της από 19.03.2021 Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και της Ε.Ε.Τ.Α.Α.Ο αναπληρωτής Υπουργός Εσωτερικών κ. Στ. Πέτσας υπέγραψε την κατανομή ποσού 10.200.000,00€ από τους Κ.Α.Π., στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε., για την υλοποίηση Προγραμματικής Σύμβασης για το «Βοήθεια στο Σπίτι». Πρόκειται για την Β’ Δόση που κατανέμεται, στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. ΑΕ από το λογαριασμό του Υπουργείου Εσωτερικών που τηρείται στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων με τον τίτλο «Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι των Δήμων», και ανέρχεται στα 10.200.000,00€ αποκλειστικά και μόνο για την εκπλήρωση των όρων της από 19.03.2021 Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και της Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε., σχετικά με την υλοποίηση του Προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι». Α.Ε., σχετικά με την υλοποίηση του Προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι».

Ηταν αναμενόμενο για εκείνους που γνωρίζουν. Ο πόλεμος Υπ. Παιδείας - εκπαιδευτικοί άρχισε

«Πόλεμος» έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως και τους εκπαιδευτικούς. Η υπουργός κατέθεσε αγωγή κατά της ΔΟΕ, ΟΛΜΕ, ΠΟΣΕΕΠΕΑ και ΟΙΕΛΕ, ζητώντας να κριθεί παράνομη και καταχρηστική η απεργία-αποχή που στοχεύει «στη μη εφαρμογή του νόμου για την αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και του εκπαιδευτικού έργου». Με κινητοποιήσεις απαντούν οι εκπαιδευτικοί. Η αγωγή Κεραμέως Κατεπείγουσα αγωγή κατέθεσε η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως, κατά των Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών (ΔΟΕ), Ομοσπονδίας Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ), Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συλλόγων Ειδικού Εκπαιδευτικού Προσωπικού Ειδικής Αγωγής (ΠΟΣΕΕΠΕΑ) και Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, ζητώντας να κριθεί παράνομη και καταχρηστική η «απεργία-αποχή» που στοχεύει στη μη εφαρμογή του ψηφισμένου από τη Βουλή των Ελλήνων νόμου για την αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και του εκπαιδευτικού έργου. Η αγωγή θα εκδικαστεί σήμερα λόγω του επείγοντος στο πλαίσιο των θεσμοθετημένων προθεσμιών των σταδίων της αξιολόγησης. Το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ζητά να κριθεί παράνομη και καταχρηστική η «απεργία-αποχή» διαρκείας (η οποία εξαγγέλθηκε χωρίς καν την πλήρωση των απαραίτητων προϋποθέσεων προηγούμενου δημόσιου διαλόγου και ελάχιστου προσωπικού ασφαλείας) και να εφαρμοστεί ο νόμος του Κράτους, όπως τονίζει. Όπως λέει το υπουργείο «Οι Ομοσπονδίες τάχθηκαν έναντι κάθε έννοιας αξιολόγησης εξ αρχής, πριν ακόμη την ψήφιση του νόμου 4692/2020 για την αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και του εκπαιδευτικού έργου, αλλά και του νόμου 4823/2021 για αξιολόγηση των στελεχών της εκπαίδευσης, των εκπαιδευτικών και των μελών Ειδικού Εκπαιδευτικού και Ειδικού Βοηθητικού Προσωπικού. Και μετά την ψήφιση των σχετικών νόμων, η συνδικαλιστική ηγεσία των εκπαιδευτικών καλεί τους συναδέλφους τους να τους παραβούν και μάλιστα σε απεργία-αποχή αόριστης διάρκειας, από κάθε ενέργεια που σχετίζεται με μία βελτιωτική διαδικασία αξιολόγησης, που στοχεύει στη συνολική αναβάθμιση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Συνιστά δε πλέον πάγια πρακτική των οργανώσεων αυτών να κηρύσσουν «απεργία-αποχή» από κάθε νομοθετημένη – από το Ελληνικό Κοινοβούλιο – διαδικασία που απλά δεν είναι της αρεσκείας τους, όπως π.χ. η μόλις χθεσινή εξαγγελία της ΟΛΜΕ για απεργία-αποχή και από την τηλεκπαίδευση σε περιπτώσεις όπου για αντικειμενικούς λόγους δεν είναι δυνατή η δια ζώσης εκπαίδευση (π.χ. σε περίπτωση παρεμπόδισης της πρόσβασης μαθητών στο χώρο του σχολείου). Πιστεύουμε ακράδαντα ότι οι αποφάσεις αυτές της συνδικαλιστικής ηγεσίας των εκπαιδευτικών δεν εκπροσωπούν το σώμα των εκπαιδευτικών, οι οποίοι στην συντριπτική τους πλειονότητα επιτελούν το λειτούργημά τους με συνέπεια και ειλικρινή επιθυμία διαρκούς βελτίωσης, προς όφελος ολόκληρης της εκπαιδευτικής κοινότητας». Με κινητοποιήσεις απαντούν οι εκπαιδευτικοί Σε παράσταση διαμαρτυρίας καλεί η ΟΛΜΕ τους εκπαιδευτικούς, σήμερα Πέμπτη, στις 13:30 στο Πρωτοδικείο Αθηνών που εκδικάζεται η αγωγή του υπουργείου Παιδείας, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση. Επίσης, καλεί όλες τις ΕΛΜΕ και τους ΣΕΠΕ της επαρχίας σε έκτακτες συγκεντρώσεις σε όλες τις Διευθύνσεις Εκπαίδευσης την ίδια ώρα, κάνοντας λόγο για «αυταρχισμό και τρομοκρατία του υπουργείου». Υπενθυμίζεται, ότι σήμερα η υπουργός Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, κατέθεσε αγωγή κατά της ΔΟΕ, ΟΛΜΕ, ΠΟΣΕΕΠΕΑ και ΟΙΕΛΕ, ζητώντας να κριθεί παράνομη και καταχρηστική η απεργία-αποχή που στοχεύει «στη μη εφαρμογή του νόμου για την αξιολόγηση της σχολικής μονάδας και του εκπαιδευτικού έργου». Η αγωγή θα εκδικαστεί, σήμερα, λόγω του επείγοντος στο πλαίσιο των προθεσμιών των σταδίων της αξιολόγησης, καθότι έως σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, οι εκπαιδευτικοί υποχρεούνται βάσει του νέου νόμου να έχουν ολοκληρώσει την αξιολόγηση της προηγούμενης χρονιάς. Η απεργία-αποχή αποφασίστηκε στη γενική συνέλευση των προέδρων των ΕΛΜΕ στις 25 Σεπτεμβρίου 2021 με ποσοστό 92,3% σε όλες τις διαδικασίες αξιολόγησης, όπως προβλέπονται από τους νόμους 4692/20 και 4823/21. Σημειώνεται, ότι, μεταξύ άλλων, οι ομοσπονδίες των εκπαιδευτικών αντιτίθενται στις ποινές, που έχει εξαγγείλει το Υπουργείο Παιδείας, για όσους δεν συμμορφωθούν με το μέτρο της αξιολόγησης, όπως περικοπές μισθών, καθαίρεση διευθυντών σχολείων, απαγόρευση υποβολής υποψηφιότητας για στελέχη εκπαίδευσης, μισθολογική καθήλωση και άλλα. Επίσης, μιλούν για «αντιπαιδαγωγικές και αντιεπιστημονικές προτάσεις της κυβέρνησης». KKE: Η κυβέρνηση σέρνει τους εκπαιδευτικούς στα δικαστήρια «Η απαράδεκτη αγωγή της υπουργού "Παιδείας", κ. Κεραμέως ενάντια στις ομοσπονδίες των εκπαιδευτικών που, μέσα από συλλογικές δημοκρατικές διαδικασίες, θέτουν εμπόδια στα σχέδια της κυβέρνησης για σχολεία πολλών ταχυτήτων, όπου οι γονείς θα βάζουν ακόμα πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη, πρέπει να αποσυρθεί εδώ και τώρα!» τονίζει το ΚΚΕ σε ανακοίνωσή του, προσθέτοντας «αφού η κυβέρνηση απέτυχε να υλοποιήσει τα αντιδραστικά της σχέδια, γιατί βρήκε μπροστά της τις καθολικές συλλογικές αποφάσεις άρνησης των εκπαιδευτικών, προχωρά τώρα σε νέο αυταρχικό κατήφορο». «Τόσο "πεισμένη" είναι η εκπαιδευτική κοινότητα από τις "κοσμογονικές αλλαγές" του υπουργείου "Παιδείας" που η κυβέρνηση επιστρατεύει το μαστίγιο για να εφαρμοστούν! Μετά τα υποκριτικά "ευχαριστώ" στους εκπαιδευτικούς για τη συμμετοχή τους στον εμβολιασμό και στις διαδικασίες της τηλεκπαίδευσης, τώρα τους σέρνει στα δικαστήρια!» σημειώνει η ανακοίνωση και υπογραμμίζει στη συνέχεια: «Οι εκπαιδευτικοί, μαζί με τους γονείς και τους μαθητές, είναι οι πρώτοι που ενδιαφέρονται για την ποιότητα του δημόσιου σχολείου και όχι η κυβέρνηση. Είναι αυτοί που έδωσαν τη μάχη για να κρατήσουν τα παιδιά μια στοιχειώδη επαφή με τη μορφωτική διαδικασία, όταν το υπουργείο "Παιδείας" δεν έπαιρνε -όπως δεν συνεχίζει να παίρνει- ουσιαστικά μέτρα που θα εξασφαλίζουν ασφαλή και ανοιχτά σχολεία που θα στηρίζουν τους μαθητές και τις μαθήτριες σε κάθε τους βήμα και για κάθε τους ανάγκη». «Η νέα επίδειξη πυγμής του υπουργείου "Παιδείας" και τα αντιεκπαιδευτικά σχέδια δεν θα μείνουν αναπάντητα. Ο οργανωμένος, συλλογικός αγώνας εκπαιδευτικών, γονιών, μαθητών, δεν θα επιτρέψει το σχολείο να μετατραπεί σε μαγαζί όπου όλα πωλούνται και όλα αγοράζονται» καταλήγει η ανακοίνωση του ΚΚΕ.